Tự ý dùng testosterone, nam giới đối mặt nguy cơ hiếm muộn

Ngày 28-2, tại chương trình khám, tư vấn sức khỏe sinh sản miễn phí, bác sĩ Nguyễn Thị Nhã, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Bưu điện, cho biết tỉ lệ vô sinh, hiếm muộn tại Việt Nam hiện khoảng 17% ở các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh sản. Trong đó, 40% nguyên nhân từ người vợ, 40% từ người chồng và 20% chưa xác định được nguyên nhân.

Bác sĩ Nguyễn Thị Nhã tư vấn cho một cặp vợ chồng 9x khám hiếm muộn

Đáng chú ý, số nam giới trẻ đến khám vì tinh trùng yếu, ít hoặc không có tinh trùng ngày càng tăng. Bên cạnh các bệnh lý thực thể, lối sống và việc sử dụng hormone không đúng cách là yếu tố đáng lo ngại.

Theo bác sĩ Nhã, nhiều nam giới khi thấy giảm ham muốn hoặc rối loạn cương đã tự ý tiêm hoặc uống testosterone để "tăng bản lĩnh". Tuy nhiên, testosterone ngoại sinh có thể ức chế tuyến yên – cơ quan kiểm soát hoạt động sinh tinh của tinh hoàn. Khi tuyến yên bị ức chế, tinh hoàn giảm hoặc ngừng sản xuất tinh trùng.

"Không ít trường hợp đến khám trong tình trạng suy tinh hoàn nặng, tinh dịch không có tinh trùng sau một thời gian dài tự ý dùng testosterone"- bác sĩ Nhã nói.

Bà nhấn mạnh sinh lý và khả năng sinh con là hai vấn đề khác nhau. Testosterone có thể cải thiện ham muốn hoặc khả năng cương tạm thời, nhưng nếu dùng sai chỉ định lại làm giảm chất lượng và số lượng tinh trùng.

Trong điều trị hiếm muộn, với các trường hợp không có tinh trùng trong tinh dịch, bác sĩ có thể áp dụng kỹ thuật vi phẫu tìm tinh trùng trong mô tinh hoàn (micro-TESE). Tỉ lệ tìm thấy tinh trùng có thể đạt gần 60% ở một số nhóm bệnh nhân, song phụ thuộc nhiều vào mức độ tổn thương tinh hoàn, trang thiết bị và kinh nghiệm phẫu thuật viên.

Các cặp vợ chồng đăng ký khám sức khỏe sinh sản miễn phí

Bác sĩ Nhã khuyến cáo nam giới khi có dấu hiệu suy giảm sinh lý hoặc chậm con nên đi khám chuyên khoa nam học, làm xét nghiệm nội tiết và tinh dịch đồ trước khi dùng bất kỳ loại hormone nào.

Việc điều trị cần được cá thể hóa, theo dõi chặt chẽ để vừa cải thiện triệu chứng, vừa bảo tồn khả năng sinh sản. "Dùng testosterone không đúng chỉ định có thể khiến cơ hội làm cha giảm đi đáng kể"- bà cảnh báo.

Không chỉ nam giới, nữ giới cũng chịu tác động rõ rệt từ lối sống hiện đại. Theo bác sĩ Nhã, tình trạng suy buồng trứng sớm, rối loạn phóng noãn hay rối loạn kinh nguyệt ngày càng ghi nhận ở phụ nữ dưới 35 tuổi. Nhiều người trì hoãn sinh con vì ưu tiên công việc, đến khi có nhu cầu mới phát hiện dự trữ buồng trứng đã suy giảm.

"Tuổi sinh sản tối ưu của phụ nữ là trước 30. Sau 35 tuổi, chất lượng và số lượng trứng giảm nhanh. Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản có thể hỗ trợ, nhưng không thể đảo ngược hoàn toàn sự lão hóa tự nhiên của buồng trứng" - bà cho biết.

Bác sĩ Nguyễn Thị Nhã khuyến cáo người dân chủ động khám sức khỏe sinh sản

Bác sĩ Nhã cảnh báo căng thẳng kéo dài, thức khuya, lạm dụng rượu bia, thuốc lá, cà phê liều cao và ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn làm tăng stress oxy hóa, khiến chất lượng trứng và tinh trùng suy giảm, giảm khả năng thụ thai tự nhiên.

Theo khuyến cáo, nếu sau 12 tháng quan hệ đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai mà chưa có thai (hoặc sau 6 tháng nếu người vợ trên 35 tuổi), vợ chồng nên đi khám sớm. Việc phát hiện và can thiệp kịp thời giúp tăng cơ hội điều trị thành công, đồng thời giảm chi phí và áp lực tâm lý.

Chương trình khám, tư vấn sức khỏe sinh sản miễn phí tại Bệnh viện Bưu điện kéo dài đến ngày 6-3. Riêng ngày 28-2, hơn 2.300 người đăng ký, đơn vị phải tăng cường nhân lực và tận dụng hội trường để phục vụ.

N.Dung