Từng bước hình thành nền tảng quản trị thuế số dựa trên dữ liệu lớn

Kế hoạch Cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2026-2030 đang được Bộ Tài chính triển khai mạnh mẽ với mục tiêu cốt lõi là hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, khai thác triệt để sức mạnh của dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo.

Người nộp thuế đến làm thủ tục hành chính với cơ quan thuế trên địa bàn Thành phố Hải Phòng. (Ảnh: Thùy Dương)

Người nộp thuế đến làm thủ tục hành chính với cơ quan thuế trên địa bàn Thành phố Hải Phòng. (Ảnh: Thùy Dương)

Kế hoạch Cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2026-2030 đang được Bộ Tài chính triển khai mạnh mẽ với mục tiêu cốt lõi là hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, khai thác triệt để sức mạnh của dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Qua đó giúp tối ưu hóa công tác quản lý tuân thủ, giảm thiểu chi phí hành chính, hướng tới việc kiến tạo một hệ sinh thái dịch vụ thuế số thông minh, minh bạch, lấy người nộp thuế làm trung tâm.

Nâng cao năng lực hạ tầng kỹ thuật, số hóa toàn diện dịch vụ công

Bộ Tài chính cho biết chuyển đổi số trong quản lý thuế đang trở thành xu hướng chủ đạo trên phạm vi toàn cầu, được thúc đẩy bởi sự phát triển mạnh mẽ của dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây và tự động hóa.

Tại Việt Nam, tiến trình này được đặt trên nền tảng vững chắc nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ trong việc xây dựng Chính phủ số, hoàn thiện Trung tâm Dữ liệu quốc gia, khung kiến trúc số, kiến trúc dữ liệu và các nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu quốc gia tạo thuận lợi cho việc tích hợp, liên thông và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý thuế theo hướng tập trung, hiện đại và thời gian thực.

Theo Kế hoạch Cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2026-2030, ngành Thuế đang tập trung xây dựng hạ tầng thông tin hiện đại, tích hợp và vận hành tập trung, tạo tiền đề hình thành nền tảng quản trị thuế số dựa trên dữ liệu lớn nhằm hỗ trợ tối đa cho công tác thu thập, phân tích và quản lý rủi ro.

Điểm nhấn quan trọng trong kế hoạch là đặt mục tiêu đạt tỷ lệ tuyệt đối đối với các dịch vụ số cung cấp cho người nộp thuế, trong đó 100% người nộp thuế được cấp định danh và xác thực điện tử, 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được thực hiện bằng phương thức điện tử toàn trình và kết nối liên thông với Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Công tác quản lý điều hành nội bộ cũng được chuẩn hóa mạnh mẽ với 100% nhu cầu thu thập, xử lý dữ liệu và trao đổi thông tin với các bộ, ngành, địa phương được thực hiện trên môi trường điện tử. Bên cạnh đó, Kế hoạch cũng đặt mục tiêu 95% hệ thống máy chủ được triển khai trên nền tảng điện toán đám mây; 95% ứng dụng cốt lõi của ngành thuế bảo đảm khả năng vận hành tại Trung tâm dự phòng thảm họa (DRC) khi xảy ra sự cố…

Đặc biệt, ngành Thuế đặt ra các tiêu chuẩn phục vụ rất cao khi yêu cầu 100% thông tin kê khai và nộp thuế điện tử được xử lý trong thời gian tối đa 24 giờ, 100% số tiền nộp thuế được hạch toán, xử lý theo thời gian thực và toàn bộ người nộp thuế đều được cấp tài khoản tra cứu nghĩa vụ thuế và nộp thuế điện tử ngay trên thiết bị di động thông minh.

Những con số này thể hiện quyết tâm của ngành thuế trong cải cách thủ tục hành chính theo hướng đồng bộ, thực chất và hiệu quả. Qua đó giảm tối đa chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình thực thi pháp luật thuế.

Tăng cường tự động hóa và quản lý thuế thông minh

Để hiện thực hóa các mục tiêu nói trên, Bộ Tài chính xây dựng lộ trình 3 giai đoạn triển khai Kế hoạch Cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2026-2030 gắn với các mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể. Giai đoạn 2026-2027, ngành thuế tập trung rà soát, sửa đổi hệ thống văn bản pháp luật phục vụ chuyển đổi số trong quản lý thuế; chuẩn hóa, tái thiết kế các quy trình quản lý thuế theo hướng số hóa và tự động hóa; hoàn thiện kiến trúc tổng thể hệ thống công nghệ thông tin ngành thuế.

Đồng thời mở rộng triển khai hóa đơn điện tử, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và các nền tảng quản lý thuế điện tử với hộ kinh doanh, thương mại điện tử và nhà cung cấp nước ngoài; triển khai các nền tảng phân tích dữ liệu, quản lý rủi ro và kho dữ liệu tập trung phục vụ quản lý thuế.

Theo Bộ Tài chính, nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn này là hoàn thiện nền tảng pháp lý, dữ liệu và hạ tầng số.

Người nộp thuế đến làm thủ tục hành chính với cơ quan thuế trên địa bàn Thành phố Hải Phòng. Ảnh Thùy Dương

Người nộp thuế đến làm thủ tục hành chính với cơ quan thuế trên địa bàn Thành phố Hải Phòng. Ảnh Thùy Dương

Bước sang giai đoạn 2028-2029, ngành thuế tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp tăng cường tự động hóa và quản lý thuế thông minh. Theo đó, cần đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong phân tích rủi ro, thanh tra, kiểm tra, quản lý nợ quản lý tuân thủ; tự động hóa một phần hoặc toàn bộ các quy trình xử lý hồ sơ, hoàn thuế, cưỡng chế nợ thuế và quản lý hóa đơn điện tử; mở rộng áp dụng quản lý thuế theo thời gian thực đối với một số lĩnh vực, ngành nghề và giao dịch có rủi ro cao…

Đến năm 2030, cơ bản hình thành “Hệ thống quản trị thuế thông minh” vận hành trên nền tảng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và quản lý rủi ro tập trung.

Đáng lưu ý, đây cũng là thời điểm ngành thuế thực hiện quản lý thuế theo thời gian thực đối với phần lớn hoạt động kinh tế số và các giao dịch điện tử , tiến tới hình thành hệ sinh thái dịch vụ thuế số đồng bộ, tích hợp sâu với hạ tầng kinh tế số quốc gia.

Đồng thời chuyển mạnh từ mô hình “cơ quan quản lý thuế” sang mô hình “nền tảng dịch vụ thuế số”, lấy người nộp thuế làm trung tâm, từng bước hiện thực hóa mô hình “Thuế vô hình”, trong đó nghĩa vụ thuế được tích hợp tự nhiên vào các giao dịch kinh tế số, giảm tối đa yêu cầu kê khai và xử lý thủ công đối với người nộp thuế.

BÍCH NGÂN

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/tung-buoc-hinh-thanh-nen-tang-quan-tri-thue-so-dua-tren-du-lieu-lon-post1003080.html