Từng giành giật sự sống vì suy thận, phải chạy thận và ghép thận, người phụ nữ quyết giữ người thân không đi vào 'vết xe đổ'

Hành trình giành lại sự sống từ suy thận giai đoạn cuối

Sáng tháng Tư, chị Hoài (43 tuổi) nhắc chị Hương (52 tuổi) đo huyết áp trước khi ra khỏi nhà rồi cùng nhau đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tái khám.

Hơn một năm qua, chị trở thành người theo sát quá trình điều trị của chị gái, từ nhắc lịch khám, chuẩn bị câu hỏi cho bác sĩ đến kiểm tra toa thuốc. Ít ai biết, người phụ nữ đang chăm sóc chị gái ấy từng trải qua những năm tháng gắn liền với máy lọc máu khi mắc suy thận mạn giai đoạn cuối.

Năm 2016, chị Hoài phát hiện bệnh khi đang có kế hoạch sinh con, đến năm 2019 bệnh tiến triển nặng buộc phải chạy thận định kỳ. Cuối năm đó, chị được ghép thận thành công, mở ra cơ hội sống mới.

Chị Hoài đón con gái chào đời khỏe mạnh sau ghép thận. Ảnh: BVCC

Cơ hội làm mẹ sau ghép thận và hành trình đầy rủi ro

Sau ghép thận, chị Hoài phải dùng thuốc ức chế miễn dịch suốt đời để bảo vệ cơ quan ghép. Theo TTƯT.BS.CKII Tạ Phương Dung, các thuốc này tiềm ẩn nguy cơ dị tật thai nhi, sảy thai hoặc sinh non, trong khi nếu điều chỉnh không đúng có thể dẫn đến thải ghép.

Để giúp chị Hoài mang thai an toàn, bác sĩ xây dựng phác đồ riêng với thuốc ít ảnh hưởng hơn, đồng thời theo dõi chặt chẽ. Tháng 9/2024, chị sinh con khỏe mạnh, đánh dấu hành trình vượt qua bệnh tật đầy nghị lực.

Phát hiện suy thận mạn giai đoạn 3b ở người chị

Niềm vui chưa kéo dài, chị Hương – người từng chăm sóc em gái trong những ngày chạy thận – lại được chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn 3b. Kết quả xét nghiệm cho thấy mức lọc cầu thận (eGFR) chỉ còn khoảng 50 mL/phút/1,73m², tức mất gần một nửa chức năng thận.

Với tiền sử tăng huyết áp kéo dài và viêm tiết niệu tái phát, nguy cơ tiến triển bệnh rất rõ ràng. Tuy nhiên, theo bác sĩ, nếu kiểm soát tốt huyết áp, chế độ ăn và theo dõi định kỳ, người bệnh có thể duy trì chức năng thận ổn định trong nhiều năm.

Ảnh minh họa.

Biến cố nguy hiểm ở người suy thận do tự ý dùng thuốc

Sau một thời gian điều trị, chị Hương từng gặp biến chứng khi tự ý dùng thuốc chữa viêm họng. Chức năng thận suy giảm nhanh, eGFR tụt xuống hơn 40 mL/phút/1,73m², buộc phải nhập viện cấp cứu.

Bác sĩ xác định đây là tình trạng tổn thương thận cấp trên nền bệnh mạn, nguyên nhân do một số thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAIDs) và kháng sinh có thể gây co mạch thận hoặc độc trực tiếp lên ống thận. Sau điều trị tích cực, chức năng thận của chị đã hồi phục về mức ổn định.

Cảnh báo nguy cơ suy thận trong gia đình có yếu tố nền

Không chỉ hai chị em, gia đình này còn có tiền sử bệnh lý tiết niệu – thận học khi người cha từng mắc ung thư bàng quang, anh trai bị tổn thương thận cấp do sử dụng thực phẩm chức năng.

Theo bác sĩ Tạ Phương Dung, suy thận không phải là bệnh di truyền trực tiếp, nhưng các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh lý cầu thận có thể mang tính gia đình. Điều này khiến nguy cơ mắc bệnh thận ở các thành viên cao hơn bình thường.

Từ trường hợp trên, chuyên gia khuyến nghị những gia đình có người mắc bệnh thận nên chủ động tầm soát sớm bằng các xét nghiệm chức năng thận, kiểm soát tốt huyết áp và đường huyết, tránh tự ý dùng thuốc.

Trong một số trường hợp, xét nghiệm di truyền có thể giúp phát hiện sớm nguy cơ tiềm ẩn. Việc phát hiện sớm suy thận và can thiệp kịp thời không chỉ giúp kéo dài thời gian bảo tồn chức năng thận mà còn giảm nguy cơ phải chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận trong tương lai.