Tùng Thiện phát huy giá trị di sản bằng chuyển đổi số
Không chỉ dừng lại ở công tác bảo tồn truyền thống, phường Tùng Thiện đang từng bước tiếp cận hướng đi mới trong gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa, đó là gắn bảo tồn với chuyển đổi số và khai thác giá trị phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Trên địa bàn phường hiện có nhiều di tích, công trình văn hóa mang giá trị lịch sử lâu đời, trong đó nổi bật là hai di tích cấp Quốc gia: Đình Văn Khê và Đình Thanh Vị. Đây là những công trình kiến trúc tín ngưỡng tiêu biểu của vùng đất xứ Đoài, gắn với đời sống văn hóa cộng đồng và lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, nghệ thuật đặc sắc.

Phường Tùng Thiện định hướng phát huy giá trị di sản gắn với chuyển đổi số. Ảnh: TL
Đình Văn Khê được biết đến là một trong những di tích có kiến trúc cổ còn lưu giữ khá nguyên vẹn với hệ thống kết cấu gỗ truyền thống, các mảng chạm khắc mang phong cách nghệ thuật dân gian đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đình Văn Khê không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân địa phương mà còn phản ánh quá trình hình thành, phát triển của làng cổ Văn Khê qua nhiều thời kỳ lịch sử.
Trong khi đó, đình Thanh Vị mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống với nhiều hiện vật, sắc phong và tư liệu quý có giá trị nghiên cứu lịch sử - văn hóa. Đây cũng là nơi diễn ra nhiều hoạt động lễ hội, sinh hoạt cộng đồng của người dân địa phương, góp phần gìn giữ các phong tục, tập quán và bản sắc văn hóa truyền thống của vùng đất Sơn Tây.

Đình Văn Khê - di tích lịch sử cấp Quốc gia trên địa bàn phường Tùng Thiện. Ảnh: TL
Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là bảo tồn nguyên trạng di tích mà còn phải tìm giải pháp để di sản “sống” trong đời sống đương đại, tiếp cận gần hơn với người dân và du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Từ thực tế đó, phường Tùng Thiện đang định hướng xây dựng hệ thống dữ liệu số về di tích lịch sử - văn hóa, từng bước ứng dụng công nghệ hiện đại trong lưu trữ, quảng bá và khai thác giá trị di sản. Nhiều giải pháp được nghiên cứu như: Quét 3D không gian kiến trúc, số hóa hình ảnh 360 độ, xây dựng cơ sở dữ liệu hiện vật, tư liệu lịch sử, tích hợp mã QR để tra cứu thông tin và phát triển nền tảng giới thiệu di tích trên môi trường số.
Việc số hóa không chỉ giúp lưu giữ lâu dài các giá trị văn hóa, hạn chế nguy cơ mai một tư liệu mà còn mở ra khả năng quảng bá di sản rộng rãi hơn thông qua internet và các nền tảng số. Người dân, du khách hay các em học sinh có thể tiếp cận thông tin về di tích nhanh chóng, trực quan và sinh động hơn thay vì hình thức tham quan truyền thống.
Đáng chú ý, định hướng của phường Tùng Thiện không tách rời bảo tồn với phát triển mà hướng tới khai thác giá trị di sản phục vụ giáo dục truyền thống, phát triển du lịch văn hóa và xây dựng hình ảnh địa phương. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nhiều địa phương đang tìm cách biến nguồn lực văn hóa thành động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Đình Thanh Vị lưu giữ nhiều giá trị kiến trúc và văn hóa truyền thống của xứ Đoài. Ảnh: TL
Quá trình xây dựng đề án cũng đặt ra yêu cầu phải bảo đảm tính chính xác của dữ liệu lịch sử, giữ gìn giá trị nguyên gốc của di tích, đồng thời lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng khai thác lâu dài. Việc cân bằng giữa yếu tố bảo tồn và ứng dụng công nghệ hiện đại được xem là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của quá trình chuyển đổi số di sản.
Lãnh đạo phường Tùng Thiện xác định phát huy giá trị lịch sử - văn hóa gắn với chuyển đổi số là nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn tới, góp phần cụ thể hóa định hướng phát triển văn hóa trong tiến trình xây dựng chính quyền số, xã hội số ở địa phương. Qua đó, không chỉ giữ gìn các giá trị truyền thống mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh vùng đất giàu bản sắc văn hóa xứ Đoài. Đây cũng là cơ sở để xây dựng bản sắc riêng của phường Tùng Thiện trong giai đoạn mới, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, tăng cường khối đại đoàn kết cộng đồng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.











