Tuổi trẻ Bản Xèo trên hành trình khởi nghiệp
Bản Xèo là xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, được hợp nhất từ 3 xã: Bản Xèo, Mường Vi và Pa Cheo, với tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo sau khi hợp nhất chiếm tới 63%. Ở vùng đất địa hình cheo leo, nhìn đâu cũng thấy đá tai mèo, đồng bào các dân tộc xã Bản Xèo đang nỗ lực tìm hướng để thoát nghèo bền vững. Bằng ý chí và khát vọng của tuổi trẻ, có những thanh niên người dân tộc thiểu số đã và đang mạnh dạn thử nghiệm các mô hình mới góp phần nâng cao thu nhập cho gia đình.
Nằm ngay bên tuyến tỉnh lộ 155, khu đất rộng hơn 2ha của gia đình anh Sùng A Cở, thôn Kin Sáng Hồ, xã Bản Xèo cách nhà hơn 5 km, có địa hình dốc, gây nhiều khó khăn cho sản xuất. Trước đây, gia đình anh chủ yếu trồng ngô, hiệu quả kinh tế không cao. Đến nay, khu đất đã được chuyển đổi thành đồi quế với 10.000 cây, trồng xen 5.000 cây bắp cải đang cho thu hoạch. Mặc dù thời tiết cuối tháng 11 mưa lạnh, vợ chồng anh Cở vẫn miệt mài thu hoạch bắp cải để bán cho thương lái.

Anh Sùng A Cở, thôn Kin Sáng Hồ mạnh dạn trồng rau bắp cải, súp lơ xen trong đồi quế.
Nhìn những cây bắp cải cuộn tròn xanh mướt trên nương, anh Sùng A Cở tâm sự nương quế và bắp cải là niềm hi vọng nâng cao thu nhập của gia đình. Anh Cở sinh ra trong gia đình người Mông ở xã Pa Cheo cũ, nhiều năm thuộc hộ nghèo, cuộc sống rất khó khăn vì chỉ trông vào cây ngô, cây lúa. Khi trưởng thành và lập gia đình anh chuyển ra ở riêng, vốn liếng chỉ có ít ruộng bậc thang và khu đất dốc cách nhà 5km được bố mẹ chia cho.

Vườn rau bắp cải của anh Sùng A Cở phát triển xanh tốt đem đến niềm hi vọng cho gia đình.
Từng là hộ cận nghèo, anh Cở luôn trăn trở tìm hướng phát triển kinh tế phù hợp để cải thiện cuộc sống. Năm 2022, anh Sùng A Cở mua 1 vạn cây quế về trồng trên khu đất dốc. 3 năm sau, khi cây quế đã cao gần 1 mét, thấy cây chưa khép tán và đất còn trống có thể trồng thêm cây khác anh thử nghiệm trồng 2.00 cây bắp cải trái vụ. Nhờ điều kiện sinh trưởng thuận lợi, bắp cải cho năng suất tốt, được thương lái thu mua với giá 12.000 đồng/kg, giúp gia đình có thêm nguồn thu nhập.

Anh Sùng A Cở thu hoạch rau bắp cải và cải mầm bán cho thương lái.
Năm 2026, anh Sùng A Cở mạnh dạn đầu tư mua phân gà về cải tạo đất và trồng 5.000 cây bắp cải. Nhờ chú trọng chăm sóc, bắp cải sinh trưởng tốt, mỗi cây đạt trọng lượng từ 2 - 3 kg. Tuy nhiên, giá bán năm nay thấp hơn năm trước, trong khi chi phí đầu tư tăng, khiến hiệu quả kinh tế chưa đạt như kỳ vọng. Khó khăn là vậy, nhưng chàng trai người Mông sinh năm 1993 vãn lạc quan và tin vào hướng phát triển kinh tế mới sẽ giúp gia đình anh thoát khỏi hộ cận nghèo. Mới đây, anh tiếp tục trồng thử nghiệm súp lơ, đa dạng hóa cây trồng, kỳ vọng nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo thêm nguồn thu cho gia đình.
Rời vườn bắp cải của gia đình anh Cở, chúng tôi có mặt ở cánh đồng thôn Lâm Tiến, xã Bản Xèo - một hướng chuyển đổi sản xuất khác cũng đang được triển khai trong vụ đông. Chỉ cách đây hơn 1 tháng, người dân nơi đây đang rộn ràng thu hoạch lúa séng cù đặc sản, còn hiện nay bước vào vụ đông, nhiều khu ruộng đã được gieo trồng loại cây mới ngắn ngày. Hôm nay, chị Phan Thúy Nga, dân tộc Giáy, thôn Lâm Tiến đang khẩn trương ra ruộng làm cỏ để những cây dưa chuột mới trồng phát triển tốt và sớm leo giàn.

Chị Phan Thúy Nga, thôn Lâm Tiến tham gia mô hình trồng dưa chuột vụ đông.
Chị Phan Thúy Nga cho biết: “Mỗi năm, diện tích ruộng của gia đình tôi cho thu hoạch khoảng 3,5 tấn lúa Séng Cù, bán được khoảng 50 triệu đồng. Sau khi thu hoạch lúa, vào vụ đông, gia đình thường trồng khoai tây để tăng thêm thu nhập. Năm nay, được xã tuyên truyền, vận động và có doanh nghiệp hỗ trợ giống, kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm, tôi mạnh dạn đăng ký tham gia mô hình trồng dưa chuột. Sau một tuần xuống giống, cây đã cao khoảng một gang tay và đang phát triển tốt. Dự kiến hơn một tháng nữa, dưa chuột sẽ cho thu hoạch, sản lượng ước đạt khoảng 5 tấn”.

Chị Nga tích cực trao đổi, học hỏi kinh nghiệm chăm sóc cây dưa chuột theo đúng ký thuật.
Do lần đầu tham gia trồng dưa chuột, chị Nga chưa có nhiều kinh nghiệm chăm sóc loại cây này. Đa số cây dưa chuột phát triển xanh tốt và chuẩn bị leo giàn, nhưng có một số cây vẫn bị héo lá và bị chết. Để khắc phục tình trạng này, chị tích cực trao đổi với các hộ tham gia mô hình, tìm hiểu thêm kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, với mong muốn vụ dưa chuột đạt năng suất và hiệu quả cao.
“Năm nay, giá lúa Séng Cù có xu hướng giảm. Nếu mô hình trồng dưa chuột mang lại hiệu quả, từ vụ sau tôi sẽ cân nhắc chuyển đổi toàn bộ diện tích ruộng sang trồng loại cây này để có nguồn thu nhập tốt hơn” - Chị Phan Thúy Nga cho biết thêm.
Tại xã Bản Xèo, thời gian qua không chỉ có các thanh niên Sùng A Cở, Phan Thúy Nga, mà còn nhiều đoàn viên, thanh niên khác có hoàn cảnh khó khăn cũng đang tích cực tìm hướng phát triển kinh tế mới để có cuộc sống ấm no hơn.
Theo anh Hoàng Văn Hiếu - Bí thư Đoàn Thanh niên xã Bản Xèo, trên địa bàn xã có khoảng 500 đoàn viên thanh niên, trong đó có nhiều người là dân tộc thiểu số ở các thôn, bản xa xôi còn khó khăn trong phát triển kinh tế. Bên cạnh một bộ phận thanh niên lựa chọn đi làm ăn xa, vẫn có nhiều người quyết tâm bám đất, bám bản, chủ động tìm tòi những mô hình sản xuất mới để phát triển kinh tế ngay tại quê hương.

Mô hình trồng đào tại thôn Bản Giàng, xã Bản Xèo góp phần nâng cao thu nhập cho nhiều thanh niên.
Qua sự tuyên truyền, định hướng của Đoàn Thanh niên và cấp ủy, chính quyền xã, đến nay, tuổi trẻ xã Bản Xèo đã và đang tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để nâng cao thu nhập. Trong đó, có một số mô hình mới như trồng cây ăn quả ôn đới, trồng đào, trồng rau trái vụ, trồng quýt, chanh leo, chăn nuôi ngựa,…
Trên hành trình khởi nghiệp, thanh niên Bản Xèo còn gặp không ít khó khăn do kinh phí ít, kinh nghiệm còn hạn chế, trở ngại về địa hình, khí hậu, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Những khó khăn đó sẽ là “phép thử” mà mỗi thanh niên phải vững vàng vượt qua để đến đích cuối cùng.
Để hỗ trợ các hộ dân nói chung trong đó có thanh niên phát triển kinh tế, thời gian qua chính quyền xã Bản Xèo đã kêu gọi một số doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư phát triển một số mô hình kinh tế trên địa bàn xã theo hình thức liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm. Từ sự hỗ trợ của các doanh nghiệp về vốn, cây con giống, kỹ thuật, một số thanh niên đã tích cực tham gia các mô hình như trồng lúa séng cù, khoai tây, dưa chuột...
Ngoài ra, trên địa bàn xã Bản Xèo còn có 95 thanh niên được vay vốn ngân hàng chính sách xã hội để phát triển kinh tế tại địa phương, trong đó có 42 thanh niên hộ nghèo, cận nghèo, với tổng số vốn vay gần 6,3 tỷ đồng. Việc vay vốn tập trung chủ yếu vào sản xuất kinh doanh và giải quyết việc làm.

Mặc dù còn nhiều khó khăn, tuổi trẻ xã Bản Xèo đang mạnh dạn thử nghiệm các mô hình kinh tế mới, từng bước cải thiện đời sống.
Những câu chuyện khởi nghiệp của thanh niên dân tộc thiểu số ở Bản Xèo cho thấy, con đường phát triển kinh tế trên vùng cao còn nhiều gian nan, thử thách. Mặc dù vậy, với tinh thần xung kích trong phát triển kinh tế, với ý chí và khát vọng của tuổi trẻ, cùng sự năng động, sáng tạo, tin rằng trong thời gian tới xã Bản Xèo sẽ có nhiều thanh niên khởi nghiệp thành công. Trên vùng núi đá Bản Xèo, mỗi mô hình khởi nghiệp của tuổi trẻ không chỉ giúp gia đình thoát nghèo, có cuộc sống khá giả, mà còn lan tỏa những cách làm hay để người dân vùng cao cùng học hỏi, làm theo.
Nguồn Lào Cai: https://baolaocai.vn/tuoi-tre-ban-xeo-tren-hanh-trinh-khoi-nghiep-post915066.html
