Tưởng niệm 60 năm ngày hy sinh của các thanh niên xung phong Ga Núi Gôi

Các cán bộ, chiến sĩ thanh niên xung phong, thân nhân liệt sĩ và cán bộ, nhân viên ngành đường sắt tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ Đại đội 895, công nhân đường sắt và dân quân tại Nghĩa trang liệt sĩ Gôi. (Ảnh: NHẬT MINH)

Phát biểu ý kiến tại lễ tưởng niệm, Phó Tổng Giám đốc VNR Nguyễn Quốc Vượng xúc động hồi tưởng: Cách đây 6 thập kỷ, ngày 20/8/1966 (tức ngày 5/7 năm Bính Ngọ 1966), mảnh đất Ga Núi Gôi đã ghi vào lịch sử một bản hùng ca bi tráng. Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước ác liệt nhất, Ga Núi Gôi là một "yết hầu" giao thông quan trọng trên tuyến đường sắt bắc-nam. Khi đế quốc Mỹ trút những trận bom tàn sát nhằm cắt đứt mạch máu giao thông chi viện cho miền nam, tinh thần quả cảm, phi thường của lực lượng thanh niên xung phong Đại đội 895, công nhân đường sắt và dân quân địa phương đã bừng sáng.

Đối mặt với bom đạn, biển lửa, thanh niên xung phong Đại đội 895 cùng cán bộ, công nhân viên đường sắt và dân quân địa phương đã dũng cảm bảo vệ đoàn tàu quân sự, hàng hóa và mạch máu giao thông. Hàng vạn thanh niên xung phong đã sát cánh cùng cán bộ công nhân đường sắt, có mặt tại những trọng điểm bom đạn, ngày đêm san lấp hố bom, sửa chữa đường, cứu tàu, cứu hàng, bảo đảm giao thông thông suốt. Lực lượng thanh niên xung phong và công nhân đường sắt đã cùng chung tuyến đầu, giữ vững mạch máu giao thông, góp phần đưa sức người, sức của từ hậu phương ra tiền tuyến.

Chiều 20/8/1966, khi các thanh niên xung phong Đại đội 895 đang làm nhiệm vụ khai thác đá san lấp hố bom; trên sân ga, đoàn tàu quân sự 381 vừa tập kết xong mấy trăm tấn hàng (chủ yếu là lương thực, vũ khí đạn dược, hóa chất) chuẩn bị lăn bánh rời ga vượt trọng điểm cầu Ninh Bình vào tuyến Thanh Hóa-Vinh thì bị trúng bom, bốc cháy dữ dội.

Cả Đại đội 895 cùng cán bộ công nhân viên nhà ga, các lực lượng của huyện Vụ Bản (cũ) đã nhanh chóng triển khai đội hình dập lửa, chia cắt đám cháy, ngăn chặn không để cháy lan sang các toa tàu khác, phá cửa bốc dỡ hàng hóa ra khỏi các toa tàu. Dưới sức nóng của ngọn lửa từ các toa tàu bị cháy, khói hóa chất phun lên ngùn ngụt, sau trận chiến cứu tàu quả cảm đó, đã có 23 người hy sinh (gồm 13 thanh niên xung phong và 1 Bí thư Đoàn ngành đường sắt, còn lại là cán bộ, dân quân địa phương), 256 người bị thương, nhiễm độc hóa chất. Sự hy sinh ấy mãi là biểu tượng của lòng quả cảm, trách nhiệm và cống hiến, là niềm tự hào của lực lượng thanh niên xung phong ngành đường sắt và quê hương.

“Những cung đường sắt hôm nay thấm đẫm mồ hôi, tuổi trẻ và máu xương của các thế hệ thanh niên xung phong và công nhân đường sắt đi trước. Vì vậy, tri ân các Anh hùng liệt sĩ, các thế hệ thanh niên xung phong chính là gìn giữ lịch sử, truyền thống của ngành đường sắt Việt Nam”, ông Nguyễn Quốc Vượng nhấn mạnh.

Đại diện lãnh đạo Tập đoàn Đường sắt quốc gia Việt Nam thắp hương tưởng niệm, tri ân các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Gôi. (Ảnh: NHẬT MINH)

Để tri ân, tưởng nhớ, giáo dục truyền thống những tấm gương hy sinh anh dũng của các thanh niên xung phong, cán bộ công nhân viên ngành đường sắt tại Ga Núi Gôi, Tập đoàn VNR đã xây Nhà tưởng niệm Ga Núi Gôi ghi danh các liệt sĩ tại khuôn viên nhà ga. Năm 2013, Đại đội 895 Thanh niên xung phong vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; địa điểm tưởng niệm Thanh niên xung phong Ga Núi Gôi được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

Tiếp nối và phát huy giá trị ấy, Tập đoàn VNR sẽ phối hợp chính quyền xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình bảo tồn, tôn tạo khu di tích và hoàn thiện hồ sơ, đề xuất công nhận địa điểm này là Di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia. Tập đoàn VNR tin tưởng Ga Núi Gôi sẽ trở thành một "địa chỉ đỏ", góp phần gìn giữ ký ức lịch sử, giáo dục truyền thống cách mạng và lòng yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Hiện nay, VNR đang tập trung thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo trì và khai thác an toàn, hiệu quả hệ thống đường sắt hiện hữu với 3.222km, 303 khu ga, bảo đảm giao thông vận tải thông suốt, phục vụ tốt nhu cầu đi lại của nhân dân và phát triển kinh tế-xã hội. VNR cũng chủ động tham gia xây dựng các tuyến đường sắt mới, chuẩn bị đầy đủ nguồn lực, khoa học công nghệ, năng lực quản trị và các điều kiện cần thiết để sẵn sàng tiếp nhận, quản lý, vận hành, khai thác và bảo trì các tuyến đường sắt hiện đại trong tương lai.

Thân nhân liệt sĩ, thanh niên xung phong dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ. (Ảnh: NHẬT MINH)

Tại buổi lễ, đại diện thanh niên xung phong Đại đội 895 cũng đã chia sẻ về những thời khắc kiên cường chiến đấu từng giờ, từng ngày và sự hy sinh anh dũng của các thanh niên xung phong, công nhân đường sắt thời ấy để giữ đường, giữ tàu, khắc phục sửa chữa những cung đường ray bị địch thả bom tàn phá nhằm cắt tuyến đường chi viện cho miền nam.