60 năm ký ức bi tráng ở Ga Núi Gôi

Ngày 17/8, tại Nhà Văn hóa xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam phối hợp với Đảng ủy, HĐND, UBND xã Vụ Bản tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm ngày hy sinh của cán bộ, chiến sĩ thanh niên xung phong (TNXP) Đại đội 895, công nhân đường sắt và quân dân tại Ga Núi Gôi (20/8/1966 - 20/8/2026).

Các đại biểu dự lễ kỷ niệm.

Tham dự chương trình có Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Quốc gia Đường sắt Việt Nam Đặng Sỹ Mạnh; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Ninh Bình Lê Quốc Chỉnh; Chánh Văn phòng Trung ương Hội cựu TNXP Việt Nam Nguyễn Đức Hồng; đại biểu các cơ quan, đơn vị; đại diện cựu TNXP Đại đội 895 và thân nhân các gia đình liệt sĩ.

Tháng 11/1965, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go, khốc liệt nhất, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc và hưởng ứng phong trào “Ba sẵn sàng”, Đại đội 895 TNXP chính thức được thành lập gồm 187 chiến sĩ tuổi đời còn rất trẻ.

Đại đội 895 được giao nhiệm vụ bám trụ trên tuyến đường sắt, đường bộ từ Trình Xuyên qua Gôi, Cát Đằng đến cầu Ninh Bình, khai thác đá, san lấp hố bom, sửa đường, bốc xếp và bảo vệ hàng hóa.

Với khẩu hiệu hành động “Sống bám đường, chết kiên cường dũng cảm. Địch đánh ta sửa, ta đi”, những bàn tay vốn chỉ quen cầm bút, cầm cày đã tạo nên những kỳ tích đảm bảo nối liền hậu phương với tiền tuyến lớn miền Nam.

Các đại biểu phát biểu ý kiến tại lễ kỷ niệm.

Trọng điểm ác liệt nhất in đậm dấu chân và máu xương của các chiến sĩ Đại đội 895 chính là Ga Núi Gôi (Vụ Bản, Nam Định; nay là Vụ Bản, Ninh Bình).

Ngày 20/8/1966, máy bay Mỹ ném bom trúng đoàn tàu chở vũ khí, đạn dược và hóa chất đang neo đậu tại Ga Núi Gôi. Trước nguy cơ đoàn tàu có thể phát nổ, các chiến sĩ Đại đội 895 đã lao vào khu vực ngọn lửa đang cháy dữ dội, cõng đồng đội bị thương và sơ tán hàng trăm tấn hàng hóa, vũ khí quân sự phục vụ tiền tuyến.

Cuộc chiến đấu ác liệt ấy đã cướp đi sinh mạng của 23 cán bộ, chiến sĩ, trong đó có 12 người con ưu tú của Đại đội 895. Liệt sĩ - Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Hồng Mùi là một trong những người đã ngã xuống tại Ga Núi Gôi. Khi hy sinh, chị mới đôi mươi và sau này trở thành biểu tượng cho tinh thần quật khởi của thế hệ trẻ thời đại Hồ Chí Minh.

Ghi nhận những chiến công đặc biệt xuất sắc đó, ngày 25/4/2013, Chủ tịch nước đã ký quyết định phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng LLVTND cho tập thể Đại đội 895 và truy tặng cho Liệt sĩ Nguyễn Thị Hồng Mùi...

Tại lễ kỷ niệm, lãnh đạo Tập đoàn Quốc gia Đường sắt Việt Nam và tỉnh Ninh Bình đã trao quà tri ân tới các cựu TNXP Đại đội 895 và thân nhân các gia đình liệt sĩ.

60 năm sau ngày những người đồng đội ngã xuống, những chiến sĩ TNXP năm xưa nay tóc đã bạc trắng. Nhiều cựu TNXP vẫn mang trong mình di chứng nhiễm chất độc hóa chất. Dù vậy, họ vẫn duy trì các hoạt động nghĩa tình đồng đội, hỗ trợ nhau trong cuộc sống, tích cực tham gia xây dựng quê hương và làm tấm gương cho con cháu noi theo.

Chia sẻ tại chương trình, lãnh đạo Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, xã Vụ Bản và đại diện cựu TNXP Đại đội 895 đều khẳng định Lễ kỷ niệm 60 năm ngày hy sinh của cán bộ, chiến sĩ TNXP Đại đội 895, công nhân đường sắt và quân dân tại Ga Núi Gôi không chỉ là dịp tôn vinh những cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh đi trước, mà còn là bài học lịch sử vô giá bằng xương bằng máu.

Qua đó, tiếp thêm ngọn lửa truyền thống cách mạng, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ hôm nay, quyết tâm phát huy tinh thần “Ba sẵn sàng” năm xưa trong thời kỳ mới, vững bước trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.