Tuyên Quang: Nông dân khẩn trương thu hoạch lúa mùa, đẩy nhanh sản xuất vụ đông

Ảnh:Nông dân phường Minh Xuân ứng dụng máy móc, đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa mùa.

Vụ mùa được mùa, nông dân phấn khởi

Tại xã Xuân Vân, gia đình bà Hoàng Thị Nhâm, thôn Đô Thượng, đang khẩn trương thu hoạch lúa mùa trong niềm vui được mùa. Đầu vụ, cây lúa chịu tác động của sâu bệnh, khiến gia đình không khỏi lo lắng. Tuy nhiên, nhờ thường xuyên thăm đồng, chủ động phòng trừ sâu bệnh và thực hiện hướng dẫn kỹ thuật của cán bộ khuyến nông, diện tích lúa sinh trưởng tương đối tốt, cho bông chắc hạt.

Tranh thủ những ngày nắng ráo, gia đình bà Nhâm huy động nhân lực thu hoạch nhanh gọn 5 sào lúa, dự kiến thu được khoảng 1,2 tấn thóc. Không khí thu hoạch cũng diễn ra khẩn trương tại các xã Trường Sinh, Sơn Thủy. Khác với những vụ mùa phải thu hoạch sớm để chạy lũ, năm nay, nhiều diện tích lúa chín thuận lợi, giúp nông dân chủ động hơn trong thu hoạch.

Bà Đỗ Thị Lộc, thôn Hưng Thịnh, xã Trường Sinh, phấn khởi cho biết, lúa năm nay chín đều, bông trĩu hạt, chất lượng hạt khá tốt. Năng suất ước đạt 2,5–2,6 tạ/sào. Với người nông dân, thành quả sau nhiều tháng chăm sóc, vất vả trên đồng ruộng chính là động lực để tiếp tục gắn bó với sản xuất nông nghiệp.

Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, vụ mùa năm nay, toàn tỉnh gieo cấy trên 52.000 ha lúa, đạt 100,3% kế hoạch. Cơ cấu giống chủ lực gồm Nhị ưu 838, Thái Xuyên 111, Hương Ưu 98, Thụy Hương 308, MHC2, KM 18, TBR 225, Nếp 97, BC 15 và Bắc Thịnh. Bên cạnh đó, tỉnh đã khảo nghiệm 8 giống lúa mới nhằm đánh giá khả năng thích ứng, lựa chọn bổ sung vào cơ cấu giống trong các vụ tiếp theo.

Tính đến ngày 10/10, diện tích lúa mùa đã thu hoạch đạt khoảng 25.000 ha, tương đương 48% diện tích gieo cấy. Với tiến độ hiện nay, dự kiến đến hết tháng 10, toàn tỉnh cơ bản thu hoạch xong diện tích lúa trà sớm và trà chính vụ. Năng suất ước đạt khoảng 60 tạ/ha.

Ông Trần Quốc Trung, Phó Trưởng phòng Kỹ thuật, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, cho biết, dù thời tiết đầu vụ có những diễn biến bất lợi, giai đoạn cuối vụ không xuất hiện các đợt mưa lớn cực đoan trên diện rộng, tạo điều kiện để cây lúa sinh trưởng, chín thuận lợi. Nhờ đó, diện tích và sản lượng lúa mùa cơ bản được bảo đảm, góp phần mang lại niềm vui cho người sản xuất.

Tuy nhiên, một phần diện tích lúa trà muộn vẫn chưa được thu hoạch. Ngành nông nghiệp khuyến cáo nông dân tiếp tục kiểm tra đồng ruộng, theo dõi diễn biến sâu đục thân hai chấm, rầy nâu, bệnh đốm sọc vi khuẩn và bệnh bạc lá, nhất là trên diện tích lúa nếp, lúa chất lượng cao. Đối với diện tích lúa chín từ 90% trở lên, cần tập trung nhân lực, phương tiện thu hoạch nhanh gọn theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”, hạn chế nguy cơ thiệt hại nếu thời tiết diễn biến bất lợi.

Đẩy nhanh sản xuất vụ đông, gắn với nhu cầu thị trường

Sau thu hoạch lúa mùa, các địa phương đang khẩn trương làm đất, gieo trồng cây vụ đông nhằm tận dụng quỹ đất, nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo thêm nguồn thu cho nông dân. Đây cũng là vụ sản xuất quan trọng, góp phần tăng giá trị ngành trồng trọt và bảo đảm nguồn cung nông sản vào dịp cuối năm.

Tại xã Yên Nguyên, nông dân đã triển khai gieo trồng các loại cây vụ đông như dưa chuột, bí đỏ và ngô sinh khối phục vụ chăn nuôi. Ông Hoàng Văn Quý, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp xã Yên Nguyên, cho biết, người dân đang tranh thủ thời tiết thuận lợi để xuống giống, phấn đấu cung ứng rau, dưa cho thị trường trong tháng 11 và tháng 12. Sản phẩm ngô sinh khối dự kiến được cung cấp cho các trang trại chăn nuôi bò sữa trong và ngoài tỉnh.

Tại xã Xín Mần, sản xuất rau vụ đông cũng được triển khai theo hướng gắn với đầu ra tiêu thụ. Theo ông Hoàng Văn Mơi, Giám đốc Hợp tác xã Nông sản Mơi Hạnh, hợp tác xã đã gieo trồng gần 4 ha bắp cải và cải củ. Trong đó, bắp cải dự kiến cung ứng cho trường học, siêu thị; cải củ được đưa về nhà máy sơ chế để phục vụ xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Việc tổ chức sản xuất theo nhu cầu của đơn vị thu mua, cơ sở chế biến và thị trường tiêu thụ góp phần hạn chế tình trạng sản xuất tự phát, đồng thời tạo điều kiện để các hợp tác xã chủ động hơn trong kế hoạch mùa vụ. Theo kế hoạch, vụ đông 2026–2027, tỉnh phấn đấu gieo trồng khoảng 21.000 ha cây trồng các loại. Trong đó, diện tích rau, đậu các loại dự kiến trên 13.000 ha; ngô lấy hạt và ngô làm thức ăn gia súc khoảng 10.300 ha. Các nhóm cây ưa ấm như lạc, ngô, bí đỏ và đỗ đã được người dân tại nhiều địa phương xuống giống.

Để hoàn thành kế hoạch, ngành Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương bám sát khung lịch thời vụ, bảo đảm diện tích gieo trồng; khuyến khích sử dụng giống có chất lượng, phù hợp với điều kiện sinh thái và nhu cầu thị trường. Cùng với đó, hướng dẫn nông dân áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, chủ động tưới tiêu, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh.

Đặc biệt, trong quá trình sản xuất vụ đông, cần chú trọng sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng hướng dẫn; ưu tiên các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp, bảo vệ đất, nguồn nước và hệ sinh thái đồng ruộng. Việc thu hoạch, sơ chế và bảo quản cũng cần được thực hiện đúng quy trình nhằm bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm và nâng cao giá trị nông sản.

Từ kết quả vụ mùa đến kế hoạch sản xuất vụ đông, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm tiến độ và diện tích gieo trồng mà còn phải nâng cao hiệu quả trên từng đơn vị đất canh tác. Tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tiêu thụ, kết hợp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật với phương thức sản xuất an toàn, thân thiện môi trường sẽ là hướng đi quan trọng để nông nghiệp Tuyên Quang phát triển ổn định, bền vững.