Tuyển sinh đại học: Hiểu mình trước khi chọn ngành

Không chỉ cung cấp thông tin, chương trình hướng tới việc giúp người học hiểu mình trước khi đưa ra quyết định chọn trường và ngành học, góp phần hạn chế chọn sai ngành - tình trạng khá phổ biến hiện nay.

Trải nghiệm ngành nghề theo hướng đa chiều

Ngày 24-4 tại Hà Nội, khoảng 5.000 học sinh đến từ các trường THPT của 5 tỉnh, thành phía Bắc đã tham dự Future Fest - ngày hội tìm hiểu và khám phá bức tranh 64 ngành học, nghề nghiệp do Trường Đại học Phương Đông chủ trì tổ chức. Sự kiện quy tụ nhiều chuyên gia, doanh nghiệp, đơn vị đào tạo nhằm mang đến cái nhìn toàn diện, thực tế hơn về nghề nghiệp.

Không còn là những buổi tư vấn tuyển sinh một chiều, Future Fest tạo không gian để học sinh trực tiếp trải nghiệm, tương tác và khám phá ngành nghề theo cách riêng của mình.

Nhiều học sinh hứng thú với mô hình robot hiện đại tại Furue Fest. Ảnh: Nam Du

Tại khu vực công nghệ, những mô hình robot hiện đại nhanh chóng thu hút đông đảo học sinh. Nguyễn Hải Anh, học sinh lớp 12 đến từ Trường THPT Lê Văn Thịnh (tỉnh Bắc Ninh) chia sẻ, em vốn yêu thích khoa học tự nhiên và công nghệ. Sau khi tham quan, em đặc biệt ấn tượng với lĩnh vực robot và kỹ thuật máy tính.

“Trước đây em chỉ có định hướng chung, nhưng sau khi trải nghiệm thực tế, em thấy mình cần tìm hiểu sâu hơn để đưa ra lựa chọn rõ ràng”, Hải Anh nói.

Khu vực ngành ngôn ngữ lại mang đến không khí văn hóa sinh động với những bộ trang phục truyền thống Hàn Quốc. Nguyễn Hà My, học sinh lớp 12 tại Hà Nội cho biết, em yêu thích ngôn ngữ và văn hóa phương Đông, đặc biệt là Hàn Quốc. Việc được trực tiếp tiếp xúc với không gian văn hóa tại sự kiện càng củng cố lựa chọn ngành học của em trong tương lai.

Trong khi đó, tại khu vực y khoa, nhiều học sinh chăm chú lắng nghe các chuyên gia chia sẻ về đặc thù nghề nghiệp. Nguyễn Phạm Huy, học sinh lớp 12 thẳng thắn đặt câu hỏi về việc theo đuổi ngành y cần ưu tiên yếu tố nào giữa năng lực học thuật và sự bền bỉ. Phạm Huy cho hay, em đang phân vân giữa khối kỹ thuật và sức khỏe. Chính những trải nghiệm tại sự kiện đã giúp em đưa ra quyết định phù hợp hơn với sở thích, năng lực của bản thân.

Theo Ban Tổ chức, Future Fest được xây dựng trên nền tảng kết nối đa chiều giữa nhà trường, doanh nghiệp, các tổ chức giáo dục trong và ngoài nước. Thông qua đó, học sinh không chỉ hiểu về ngành học mà còn tiếp cận các chuẩn năng lực toàn cầu, có cơ hội giao lưu với chuyên gia và hình dung rõ hơn về môi trường làm việc thực tế.

Đáng chú ý, sự kiện cung cấp những số liệu đáng suy ngẫm về thực trạng lựa chọn ngành nghề hiện nay. Mỗi năm có hơn 1 triệu học sinh tốt nghiệp THPT, trong đó khoảng 80% mong muốn học đại học nhưng chỉ 50% thực sự nhập học. Đặc biệt, có tới 50% sinh viên cho rằng lựa chọn ban đầu chưa phù hợp; 36% muốn học lại và 15% có ý định đổi ngành ngay từ năm nhất. Những con số này cho thấy nhu cầu cấp thiết của việc định hướng nghề nghiệp một cách bài bản và thực chất hơn.

Hiểu mình để chọn đúng ngành học

Chia sẻ về ý nghĩa của chương trình, PGS.TS Nguyễn Hữu Cương, Hiệu trưởng Trường Đại học Phương Đông nhấn mạnh: Mục tiêu cốt lõi của Future Fest không phải là “chọn trường”, mà là “chọn đúng ngành”. Theo ông, khi người học hiểu rõ bản thân, nhận thức đúng về ngành nghề và có trải nghiệm thực tế, khả năng đưa ra quyết định phù hợp sẽ cao hơn rất nhiều.

PGS.TS Nguyễn Hữu Cương, Hiệu trưởng Trường Đại học Phương Đông. Ảnh: Bích Ngọc

“Chúng tôi không đặt mục tiêu có bao nhiêu học sinh đến đây sẽ đăng ký vào trường. Điều quan trọng hơn là các em tìm được ngành học phù hợp với năng lực và đam mê, từ đó có tương lai bền vững, tránh lãng phí thời gian và nguồn lực xã hội”, PGS.TS Nguyễn Hữu Cương nói.

Khác với cách tiếp cận truyền thống, Future Fest hướng tới việc giúp học sinh “chạm” vào ngành nghề thông qua trải nghiệm thực tế như thử phát âm tiếng Hàn, tìm hiểu mô hình kỹ thuật ô tô hay quan sát quy trình làm việc trong lĩnh vực y khoa. Bên cạnh đó, hơn 100 diễn giả là chuyên gia, nhà quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp cũng mang đến những câu chuyện nghề nghiệp chân thực, bao gồm cả thành công lẫn thất bại, giúp học sinh có cái nhìn toàn diện hơn.

Từ thực tiễn, PGS.TS Nguyễn Hữu Cương cho rằng, công tác định hướng nghề nghiệp tại Việt Nam vẫn còn những “độ vênh”. Một bộ phận học sinh đang tiếp cận thông tin một cách thụ động, chưa hiểu rõ bản chất ngành học hoặc chịu ảnh hưởng lớn từ định hướng của gia đình. Điều này dẫn đến tình trạng chọn sai ngành, gây lãng phí thời gian, chi phí và ảnh hưởng đến tâm lý người học.

Đối với những sinh viên đã “lỡ” chọn sai ngành, PGS.TS Nguyễn Hữu Cương khuyến nghị, các em cần chủ động nhìn nhận vấn đề và mạnh dạn thay đổi; đồng thời nên chia sẻ với gia đình, thầy cô để tìm giải pháp phù hợp.

Tại Trường Đại học Phương Đông, sinh viên được hỗ trợ chuyển ngành sau một học kỳ, đồng thời được công nhận các học phần tương đương để không bị kéo dài thời gian học.

Dưới góc độ đào tạo, nhà trường cũng thay đổi cách tiếp cận theo hướng gắn chặt với nhu cầu thị trường lao động. Doanh nghiệp được mời tham gia xây dựng chương trình đào tạo, sinh viên được tạo điều kiện kiến tập, thực tập từ sớm. Nhờ đó, tỷ lệ sinh viên có việc làm đúng chuyên ngành đạt trên 90%, nhiều em được tuyển dụng ngay trong thời gian thực tập.

Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, việc lựa chọn ngành nghề không chỉ là quyết định cá nhân mà còn liên quan đến hiệu quả sử dụng nguồn lực xã hội. Khi học sinh được trang bị đầy đủ thông tin, có cơ hội trải nghiệm và lắng nghe chính mình, việc lựa chọn con đường tương lai sẽ trở nên chủ động và vững chắc hơn.