Tuyển sinh đại học năm 2026: Giữ ổn định, hướng tới chất lượng và thu hút nhân tài

Năm 2025 ghi nhận tỷ lệ nhập học cao nhất trong 4 năm qua. Ảnh: ST

Kết quả tích cực, song vẫn còn “điểm nghẽn”

Theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GDĐT) Nguyễn Tiến Thảo, từ năm 2022 đến nay, số lượng thí sinh dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông luôn duy trì trên 1 triệu thí sinh mỗi năm. Tỷ lệ thí sinh trúng tuyển và nhập học tăng dần qua từng năm; trong đó, năm 2025 ghi nhận tỷ lệ nhập học đạt trên 90% - mức cao nhất trong 4 năm qua.

Thống kê cho thấy, 76% cơ sở đào tạo có tỷ lệ nhập học trên 80%, tăng đáng kể so với các năm trước. Các nhóm ngành sư phạm và công nghệ - kỹ thuật tiếp tục giữ sức hút cao, với tỷ lệ nhập học vượt 90%, phản ánh tác động tích cực từ các chính sách mới và nhu cầu xã hội.

Về phương thức tuyển sinh, hệ thống hiện duy trì khoảng 17 phương thức, trong đó, 5 phương thức chính gồm: Xét điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông (chiếm trên 50%), xét học bạ (khoảng 29%), xét tuyển kết hợp (trên 15%), thi riêng (trên 5%) và tuyển thẳng (khoảng 0,3%). Xu hướng giảm nhẹ của phương thức xét học bạ cho thấy xu hướng tăng cường chuẩn hóa và minh bạch trong tuyển sinh.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Vụ trưởng Nguyễn Tiến Thảo cũng chỉ ra một số tồn tại trong công tác tuyển sinh năm 2025. Ở phía thí sinh, tình trạng khai báo thông tin chưa chính xác, không hoàn tất đầy đủ quy trình đăng ký, châm nộp hồ sơ hoặc lệ phí vẫn xảy ra. Ở phía cơ sở đào tạo, một số đơn vị chưa cập nhật dữ liệu kịp thời, chưa tham gia đầy đủ hệ thống xét tuyển chung hoặc còn sai sót trong quá trình xét tuyển.

Đặc biệt, khâu nộp lệ phí xét tuyển là “nút thắt kỹ thuật”. Nhiều thí sinh dù đã đăng ký nguyện vọng nhưng không hoàn tất thanh toán, khiến hồ sơ không được hệ thống ghi nhận và mất cơ hội xét tuyển.

Công tác tuyển sinh cần được tổ chức một cách ổn định, minh bạch và có trách nhiệm. Ảnh: ST

Tuyển sinh hướng tới chất lượng và thu hút nhân tài

Phát biểu tại Hội nghị tuyển sinh đại học năm 2026 vừa được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ GDĐT Lê Quân khẳng định, công tác tuyển sinh năm 2026 sẽ tiếp tục được tổ chức theo hướng giữ ổn định, đơn giản hóa quy trình, đồng thời khắc phục những bất cập của các năm trước.

Theo kế hoạch, thời gian nộp lệ phí xét tuyển diễn ra từ ngày 15/7 đến 17h00 ngày 21/7/2026. Bộ GDĐT sẽ tiếp tục phân luồng thanh toán theo địa phương, phối hợp với các đơn vị có hạ tầng công nghệ mạnh để đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, thông suốt, tránh tình trạng quá tải. Thí sinh được khuyến cáo chủ động thực hiện sớm, không chờ đến thời điểm cuối để hạn chế rủi ro kỹ thuật.

Cùng với đó, Bộ GDĐT tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện quy trình tuyển sinh, tăng cường truyền thông và xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia.

“Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối dữ liệu tuyển sinh với cơ sở dữ liệu quốc gia nhằm đảm bảo các hoạt động tuyển sinh diễn ra đồng bộ, minh bạch và hiệu quả. Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong việc thực hiện các nghị quyết của Đảng về chuyển đổi số trong giáo dục” - Thứ trưởng Lê Quân nhấn mạnh.

Một định hướng quan trọng khác là tuyển sinh cần gắn với tăng cường tự chủ đại học. Theo đó, các cơ sở đào tạo cần chủ động xây dựng đề án tuyển sinh phù hợp với năng lực đào tạo, xác định rõ tiêu chí tuyển chọn và chịu trách nhiệm về chất lượng đầu vào.

Bên cạnh đó, công tác truyền thông, tư vấn hướng nghiệp tiếp tục đóng vai trò then chốt. Khi thông tin được cung cấp đầy đủ, minh bạch, thí sinh và phụ huynh sẽ có cơ sở lựa chọn phù hợp, đồng thời giúp các trường thu hút được nguồn tuyển chất lượng.

Theo lãnh đạo Bộ GDĐT, tuyển sinh không chỉ là bài toán về quy mô mà quan trọng hơn là khả năng phát hiện, thu hút và bồi dưỡng nhân tài. Các cơ sở giáo dục cần có chính sách tìm kiếm và hỗ trợ học sinh có năng lực, đặc biệt là thông qua các chương trình học bổng. Bộ GDĐT hiện đang xây dựng quỹ học bổng quốc gia nhằm hỗ trợ học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, qua đó tạo điều kiện tiếp cận giáo dục đại học chất lượng./.