Tuyển sinh đại học: Từ năm 2028 không sử dụng điểm cộng

(Ảnh minh hoạ: PV)

Giảm phương thức tuyển sinh, chấm dứt sử dụng điểm cộng từ năm 2028

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11/11/2026 sửa đổi, bổ sung một số quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non, đại học và sau đại học.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 11/11/2026. Riêng các quy định tại Điều 1 đến Điều 9 về sửa đổi Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Một số nội dung được áp dụng theo lộ trình của từng năm tuyển sinh.

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư 95 là điều chỉnh số lượng phương thức tuyển sinh theo hướng tinh gọn. Theo đó, mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh; mỗi chương trình, hình thức đào tạo được sử dụng tối đa 3 phương thức từ năm 2027 và giảm xuống còn 2 phương thức từ năm 2028. Quy định này không áp dụng đối với phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển.

Cùng với việc giới hạn số phương thức, Bộ GD&ĐT yêu cầu các cơ sở đào tạo quy định cụ thể trọng số tính điểm xét tuyển của từng hợp phần trong mỗi phương thức; công khai tiêu chí đánh giá, xét tuyển và cách tính điểm. Việc xét tuyển phải bảo đảm chỉ có một thang điểm xét tuyển thống nhất, tạo điều kiện bình đẳng cho thí sinh có cùng điều kiện tham gia xét tuyển, trừ các đối tượng được xét tuyển thẳng.

Đối với điểm cộng, các cơ sở đào tạo đã sử dụng điểm cộng trong tuyển sinh theo quy định từ năm 2026 trở về trước được quyết định tiếp tục áp dụng trong năm 2027. Tuy nhiên, tổng điểm cộng không được vượt quá 0,50 điểm theo thang điểm 30 và cơ sở đào tạo phải giải trình về việc sử dụng điểm cộng.

Thông tư cũng bổ sung đối tượng dự tuyển là người tốt nghiệp trung học nghề của Việt Nam hoặc nước ngoài, được công nhận trình độ tương đương trung học nghề của Việt Nam và có cùng nhóm ngành dự tuyển. Yêu cầu đầu vào được quy định theo từng nhóm chương trình, đồng thời phải đáp ứng chuẩn chương trình đào tạo (nếu có) và ngưỡng đầu vào tương ứng.

Giảm giấy tờ cho thí sinh, tăng trách nhiệm giải trình

Một nội dung khác được chú trọng là khai thác dữ liệu số nhằm đơn giản hóa thủ tục tuyển sinh. Theo đó, cơ sở đào tạo phải sử dụng dữ liệu từ Hệ thống dữ liệu tuyển sinh và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để giảm tối đa hồ sơ, giấy tờ trong quá trình đăng ký xét tuyển và nhập học.

Cơ sở đào tạo không được yêu cầu thí sinh bổ sung hồ sơ, giấy tờ, chứng chỉ hoặc chứng nhận kết quả đã có đầy đủ, hợp lệ trên Hệ thống dữ liệu tuyển sinh, trừ trường hợp thông tin chưa đầy đủ, chưa được cập nhật hoặc cần xác minh theo quy định.

Đáng chú ý, cơ sở đào tạo không được thu thêm lệ phí xét tuyển dưới bất kỳ hình thức nào đối với thí sinh đăng ký và nộp lệ phí qua Hệ thống xét tuyển chung.

Thông tư đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm công khai, minh bạch của các cơ sở đào tạo. Các trường phải công bố và thực hiện đúng những nội dung đã cam kết trong thông tin tuyển sinh, bao gồm đối tượng, điều kiện dự tuyển, nguồn tuyển, phương thức tuyển sinh, ngưỡng đầu vào, quy tắc quy đổi độ lệch điểm và tiêu chí phụ (nếu có). Các cơ sở đào tạo phải chịu trách nhiệm giải trình trước thí sinh, cơ quan quản lý nhà nước và xã hội về những nội dung này.

Trong công tác xác định số lượng tuyển sinh, quyền tự chủ của cơ sở đào tạo gắn với trách nhiệm tự chịu trách nhiệm và giải trình. Giảng viên tham gia xác định số lượng tuyển sinh phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, định mức giờ giảng và có minh chứng về thu nhập thông qua cơ sở dữ liệu.

Đối với tuyển sinh trình độ thạc sĩ, số lượng tuyển sinh không được vượt quá năng lực đào tạo theo nhóm ngành. Riêng các ngành thuộc nhóm ngành đào tạo giáo viên và lĩnh vực sức khỏe, năng lực tuyển sinh được xác định theo từng ngành.

Ở lĩnh vực đào tạo sau đại học, Thông tư quy định đào tạo trình độ thạc sĩ được tổ chức theo hình thức chính quy và thường xuyên.

Đáng chú ý, người học nhận học bổng Chính phủ theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP phải theo học hình thức chính quy, tập trung toàn thời gian cho việc học tập, nghiên cứu theo kế hoạch của cơ sở đào tạo; tham gia các hoạt động chuyên môn và không làm việc toàn thời gian tại cơ quan, tổ chức khác trong thời gian học tập.

Với những điều chỉnh này, Thông tư 95/2026/TT-BGDĐT hướng tới chuẩn hóa hoạt động tuyển sinh, tinh gọn phương thức xét tuyển, giảm thủ tục hành chính cho thí sinh, đồng thời gắn quyền tự chủ của cơ sở đào tạo với yêu cầu công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.