Tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027: Linh hoạt, sát thực tiễn nhờ phân cấp mạnh mẽ

Cán bộ Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn sử dụng phần mềm tuyển sinh đầu cấp cho cán bộ giáo dục các phường, xã. Ảnh: Công Nghĩa

Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Trần Ngọc Thắng cho biết: “Phương châm tuyển sinh cho năm học mới sắp tới là công khai, minh bạch, linh hoạt, bảo đảm quyền được học tập cho tất cả học sinh và thuận lợi tối đa cho phụ huynh”.

Phân cấp mạnh mẽ về cơ sở

Năm học 2026-2027 đánh dấu bước thay đổi lớn trong công tác tuyển sinh đầu cấp khi thực hiện phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương cấp xã đối với giáo dục phổ thông. Nhiều nhiệm vụ quản lý giáo dục đối với bậc mầm non, tiểu học và THCS được giao trực tiếp cho UBND các xã, phường nhằm cắt giảm khâu trung gian, giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ công trong lĩnh vực giáo dục. Cụ thể, UBND cấp xã sẽ phối hợp với các trường trên địa bàn trực tiếp phân bổ chỉ tiêu và xây dựng kế hoạch tuyển sinh bảo đảm bám sát điều kiện thực tế của địa bàn quản lý.

Để làm tốt vai trò này, chính quyền cơ sở phải phối hợp rà soát chặt chẽ số liệu trẻ 6 tuổi chuẩn bị vào lớp 1. Đồng thời các xã, phường và trường học cần thống kê chính xác học sinh sắp hoàn thành chương trình tiểu học theo nơi cư trú thực tế để chuẩn bị chuyển tiếp các em lên lớp 6 bậc THCS. Từ dữ liệu học sinh được rà soát, địa phương sẽ xác định sớm các khu vực có nguy cơ biến động tăng, giảm học sinh để chủ động phương án bố trí trường lớp.

Tại các địa bàn đông dân cư, địa phương cần có phương án điều tiết học sinh phù hợp nhằm hạn chế tình trạng quá tải cục bộ. Các xã, phường phải chủ động bảo đảm điều kiện học tập, không để xảy ra tình trạng mất cân đối sĩ số giữa các trường, quá tải sĩ số trong mỗi lớp học. Mục tiêu cao nhất là phải bảo đảm quyền học tập và tạo thuận lợi tối đa cho phụ huynh, học sinh. Nhiệm vụ này cần được lên phương án từ sớm, nhất là tại những phường vốn là “điểm nóng” về áp lực trường lớp như: Trảng Dài, Long Bình, Phước Tân, Tam Phước.

Phó Trưởng phòng Giáo dục trung học (Sở GD-ĐT) Trần Xuân Tiếp thông tin thêm: Để phục vụ công tác tuyển sinh sắp tới, ngành giáo dục Đồng Nai tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Sở đã tập huấn sử dụng phần mềm cho cán bộ phụ trách giáo dục của 95 xã, phường cùng các trường trên toàn tỉnh. Việc khai thác và liên thông triệt để Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư chính là “chìa khóa” để đơn giản hóa thủ tục, giúp việc phân cấp về cấp xã được triển khai đồng bộ và chính xác.

Nhờ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, thay vì phải đến tận trường nộp hồ sơ giấy hay xem kết quả xét tuyển, phụ huynh có thể đăng ký và nhận kết quả thông qua hệ thống xét tuyển trực tuyến của sở. Các trường cũng được chỉ đạo bố trí nhân sự túc trực hỗ trợ, tuyệt đối không để phụ huynh thiếu thông tin nhập học, kể cả trong thời gian nghỉ hè hay giai đoạn chuyển tiếp. Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục phải tạo điều kiện tối đa cho con em công nhân, lao động tự do tạm trú trên địa bàn làm thủ tục nhập học đầy đủ, không để trẻ đến tuổi vào lớp 1 mà không có chỗ học.

Bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch

Đối với cấp THCS, tất cả các trường trên địa bàn tỉnh đều thực hiện tuyển sinh vào lớp 6 theo phương thức xét tuyển. Căn cứ để xét tuyển vào lớp 6 là kết quả rèn luyện và học tập các năm ở cấp tiểu học. Trường hợp học sinh lưu ban lớp nào, nhà trường sẽ lấy kết quả năm học lại của chính lớp đó. Ngoài xét tuyển theo địa bàn, các địa phương, các nhà trường phải linh hoạt trong xét tuyển với những thí sinh vùng giáp ranh để tạo điều kiện học tập thuận lợi cho học sinh sau này.

Với những trường ở khu vực trung tâm, đông dân cư có số lượng hồ sơ đăng ký vượt chỉ tiêu, nhà trường được phép sử dụng thêm các tiêu chí phụ như: điểm môn Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh. Sở GD-ĐT đặc biệt lưu ý ban giám hiệu các trường, các tiêu chí xét tuyển phải được xây dựng phù hợp với thực tiễn, đồng thời quá trình xét tuyển phải tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc công bằng, công khai và minh bạch. Ngoài các hướng dẫn cụ thể của Sở GD-ĐT, các địa phương, các trường không được đặt ra những tiêu chí khác gây khó khăn cho phụ huynh.

Công tác tuyển sinh tiếp tục thực hiện chế độ ưu tiên đối với học sinh khuyết tật, học sinh dân tộc rất ít người và học sinh đoạt giải quốc gia. Các nhóm đối tượng chính sách cũng được cộng từ 1-2 điểm khi đăng ký vào các trường có áp lực tuyển sinh cao. Đặc biệt, năm nay Sở GD-ĐT đã thống nhất với phường Trấn Biên về việc không tuyển sinh lớp 1 và lớp 6 Chương trình Song ngữ tiếng Pháp tại Trường Tiểu học Nguyễn Du và Trường THCS Thống Nhất.

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bình Đa (phường Tam Hiệp) Trần Thị Huyền cho biết: Ngay sau khi kết thúc học kỳ II năm học 2025-2026, trường sẽ hoàn tất thông tin, dữ liệu điểm số của từng học sinh suốt quá trình từ lớp 1 đến lớp 5 để sẵn sàng kết nối liên thông với trường THCS sẽ xét tuyển học sinh của trường vào lớp 6 theo đúng tuyến. Ngoài thông tin, dữ liệu điện tử, nhà trường cũng sẽ chuẩn bị thông tin, dữ liệu điểm bản giấy để bàn giao lại cho phụ huynh chu đáo.

Để chuẩn bị tốt cho năm học mới 2026-2027, Sở GD-ĐT đã ấn định các mốc thời gian cụ thể cho các xã, phường, nhà trường đối với công tác tuyển sinh đầu cấp. Theo kế hoạch, phương án tuyển sinh của các địa phương phải được công bố rộng rãi trước ngày 31-3 trên các phương tiện thông tin đại chúng, tận dụng mạng xã hội để thông tin tuyên truyền cho phụ huynh được biết. Kết quả tổng hợp số liệu tuyển sinh phải được báo cáo về Sở GD-ĐT trước ngày 25-7. Toàn bộ công tác tuyển sinh đầu cấp cần hoàn tất trước ngày 31-7 để các nhà trường sẵn sàng tâm thế tốt nhất cho năm học mới.

Công Nghĩa