Tỷ phú Elon Musk không muốn Starlink trở thành công cụ tấn công sâu vào Nga

Hãng tin Kyiv Independent dẫn 3 nguồn tin cho biết tỷ phú Elon Musk, ông chủ SpaceX, vẫn phản đối việc cho phép Ukraine sử dụng Starlink để hỗ trợ các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.

Một nguồn tin cho biết ông Musk không tin việc mở quyền sử dụng Starlink cho các hoạt động bên trong lãnh thổ Nga sẽ giúp chấm dứt xung đột. "Ông Musk muốn một thỏa thuận trong cuộc chiến này, chứ không phải là leo thang", nguồn tin nói.

Theo nguồn tin, ông Musk từng đàm phán với cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov về vấn đề này nhưng không đạt kết quả.

Sau cuộc trao đổi, tỷ phú Mỹ được cho là càng tin chắc không muốn cấp phép cho Ukraine sử dụng Starlink trong các cuộc tấn công nhằm vào Nga.

Ukraine từ lâu đã đề nghị Mỹ cho phép mở rộng phạm vi sử dụng Starlink. Kiev muốn tận dụng dịch vụ này trong các chiến dịch nhằm vào những mục tiêu quân sự nằm sâu trong lãnh thổ Nga, trong đó có các bệ phóng tên lửa đạn đạo.

Mối quan hệ giữa Ukraine và ông Musk từ lâu gắn với ông Fedorov, người từng phối hợp với SpaceX để đưa Starlink tới quân đội Ukraine trong giai đoạn đầu của xung đột.

Ông Fedorov bị cách chức vào giữa tháng 7. Trước đó, ông đã khởi xướng các cuộc đàm phán với ông Musk về việc hạn chế lực lượng Nga sử dụng Starlink tại những khu vực do Ukraine kiểm soát.

Sau khi rời nhiệm sở, ông Fedorov ngày 7/8 cho biết vẫn duy trì đàm phán với ông Musk, nhưng không tiết lộ nội dung và kết quả.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine cho rằng việc hạn chế quyền truy cập Starlink có ý nghĩa quan trọng. Theo ông, lực lượng Nga sử dụng các thiết bị đầu cuối này có thể duy trì khả năng liên lạc và điều khiển UAV, gây khó khăn cho hoạt động phòng thủ của Ukraine.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 22/8 cho biết một sự hiểu lầm giữa Bộ Quốc phòng Ukraine, ông Musk và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khiến kế hoạch sử dụng Starlink trên lãnh thổ Nga thất bại. Ông Zelensky nói điều này cũng gây tổn hại đến quan hệ giữa Kiev và Washington.

Theo ông Zelensky, Bộ Quốc phòng Ukraine từng thông báo rằng ông Musk đã chấp thuận việc sử dụng Starlink trên lãnh thổ Nga và Kiev chỉ cần sự đồng ý của ông Trump.

Tuy nhiên, sau khi thuyết phục được ông Trump và thống nhất một gói tài chính với các lãnh đạo Liên minh châu Âu, ông Zelensky mới biết ông Musk chưa từng đưa ra sự chấp thuận như vậy.

"Ông ấy (Tổng thống Trump) nói rằng tôi gần như nói dối ông ấy, vì ông Musk đã từ chối cho Ukraine sử dụng Starlink trên lãnh thổ Nga", ông Zelensky kể lại.

Bất chấp trở ngại, đội ngũ của ông Zelensky và một số thành viên trong chính quyền ông Trump vẫn tiếp tục đàm phán với ông Musk.

Sau cuộc trao đổi với ông Fedorov, đại diện của ông Musk cho rằng quyết định cho phép Ukraine sử dụng UAV trang bị Starlink để tấn công bên trong lãnh thổ Nga nên do chính quyền ông Trump đưa ra. Tuy nhiên, một quan chức Ukraine nói với Kyiv Independent rằng phía Mỹ lại cho rằng SpaceX mới là bên có quyền quyết định.

Việc ông Musk cắt quyền truy cập Starlink của lực lượng Nga hồi tháng 2 được cho là có ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động quân sự của Ukraine. Starlink giúp duy trì liên lạc tốc độ cao giữa các đơn vị tiền tuyến và sở chỉ huy. Khi được tích hợp trên UAV, hệ thống còn giúp duy trì kết nối ổn định trong điều kiện liên lạc vô tuyến bị hạn chế.

Trong năm nay, Ukraine tăng cường sử dụng UAV trang bị Starlink để tấn công các mục tiêu tại những khu vực do Nga kiểm soát. Các cuộc tập kích tập trung nhiều vào phạm vi 50-200 km tính từ tiền tuyến, nhằm gây gián đoạn tuyến hậu cần của Nga.

Tuy nhiên, các thiết bị đầu cuối Starlink hiện không hoạt động trong lãnh thổ Nga. Điều này trở thành trở ngại khi Ukraine mở rộng chiến dịch tấn công tầm xa nhằm vào các mục tiêu quân sự, cơ sở dầu mỏ và hạ tầng hậu cần của Nga.

Kiev cũng xem việc sử dụng UAV kết nối Starlink sâu trong lãnh thổ Nga là một phương án có thể giúp nhanh chóng tấn công các bệ phóng tên lửa đạn đạo, qua đó giảm nguy cơ từ các cuộc tập kích tên lửa nhằm vào Ukraine.