Tỷ phú Larry Ellison lùi bước trước kỷ nguyên AI?

Larry Ellison dự kiến bán tối đa 50 triệu cổ phiếu trị giá 7,5 tỷ USD giữa cơn sốt AI

Hồ sơ quản lý được công bố hôm 11/9 cho thấy Chủ tịch Oracle Ellison dự kiến bán tối đa 50 triệu cổ phiếu (trị giá 7,5 tỷ USD) thông qua một kế hoạch giao dịch được thiết lập trước, kéo dài đến cuối tháng 10/2026.

Thông tin được công bố một ngày sau khi Oracle báo cáo doanh thu từ hoạt động trung tâm dữ liệu tăng mạnh, nhưng cổ phiếu công ty vẫn giảm nhẹ do nhà đầu tư lo ngại biên lợi nhuận tiếp tục thu hẹp khi Oracle tăng mạnh chi tiêu cho AI.

Theo Financial Times, Ellison, 82 tuổi, đang đóng vai trò quan trọng trong một loạt thương vụ lớn nhằm mở rộng ảnh hưởng của gia đình trong lĩnh vực truyền thông Mỹ. Trong khi đó, Oracle - công ty ông đồng sáng lập gần nửa thế kỷ trước - đang trải qua quá trình chuyển đổi lớn khi tìm cách đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các công ty AI đối với năng lực trung tâm dữ liệu.

Tính đến tháng 9/2025, Ellison đã thế chấp 346 triệu cổ phiếu Oracle làm tài sản đảm bảo cho các khoản vay cá nhân, theo hồ sơ ủy quyền mới nhất của công ty. Ông vẫn là cổ đông cá nhân lớn nhất của Oracle, với khoảng 40% cổ phần.

Trước đó, tỷ phú này đóng vai trò quan trọng trong chiến lược mở rộng đầu tư của Oracle vào các trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Đầu năm 2025, ông xuất hiện tại Nhà Trắng cùng Sam Altman, CEO OpenAI, và Masayoshi Son, CEO SoftBank, khi công bố Stargate - kế hoạch đầu tư 500 tỷ USD nhằm xây dựng năng lực tính toán phục vụ phát triển các mô hình AI tiên tiến.

Stargate sau đó phát triển thành một loạt thỏa thuận riêng. Tháng 9, Oracle đồng ý cung cấp năng lực điện toán trị giá 300 tỷ USD cho OpenAI, giúp tài sản của Ellison có thời điểm vượt Elon Musk và đưa ông lên vị trí người giàu nhất thế giới.

Tuy nhiên, các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng của Oracle cho OpenAI gặp trở ngại do những yêu cầu về cấp phép và quy định. Dù vậy, Oracle vẫn tiếp tục mở rộng đầu tư, tăng vay nợ và phát hành cổ phiếu mới để tài trợ cho các dự án.

Công ty cũng tiến hành cắt giảm nhân sự trên diện rộng. Hôm 11/9, Oracle cho biết đã bổ sung 700 triệu USD để chi trả trợ cấp thôi việc trong năm tới, sau khi rót 2,1 tỷ USD trong năm tài chính trước để thực hiện các đợt cắt giảm, ảnh hưởng đến hàng chục nghìn nhân viên.

Sự hiện diện thường xuyên của Ellison trong các cuộc họp đã thay đổi trong năm nay, sau khi Oracle bổ nhiệm hai đồng CEO mới là Clay Magouyrk và Mike Sicilia, trong khuôn khổ chiến lược chuyển hướng tập trung vào hạ tầng đám mây.

Tại hội nghị người dùng thường niên diễn ra vào tháng tới, Oracle cũng đang quảng bá các bài phát biểu của hai đồng CEO mà không đề cập đến Ellison.

Từ con nuôi đến ông trùm Oracle

Dù Ellison đang giảm bớt sự xuất hiện trước công chúng, ông và Oracle vẫn là hai cái tên khó có thể tách rời. Trong tập đầu tiên của chương trình Prolific (Bloomberg Originals), hành trình từ một đứa trẻ được nhận nuôi tại Chicago đến một trong những người giàu nhất thế giới của Ellison được khắc họa, cùng tính cách quyết liệt và tinh thần cạnh tranh cao.

Larry Ellison lớn lên trong một gia đình thuộc tầng lớp lao động ở Chicago sau khi mẹ ông giao ông cho người thân nuôi dưỡng. Ảnh: YouTube.

Câu nói “Tôi không chỉ muốn chiến thắng - tôi muốn tất cả những người khác phải thua” thường được gắn với Thành Cát Tư Hãn, nhưng cũng thường được cho là của Ellison bởi ông nhiều lần nhắc lại câu này.

Tinh thần cạnh tranh đó góp phần định hình quá trình Oracle vươn lên. Bộ phim nhắc lại cuộc đối đầu giữa Ellison và Bill Gates, đồng sáng lập Microsoft, cũng như hàng loạt thương vụ thâu tóm quyết liệt của Ellison.

Larry Ellison sinh ngày 17/8/1944 tại Bronx, New York trong một gia đình mẹ đơn thân. Khi mới 9 tháng tuổi, ông mắc bệnh viêm phổi, mẹ của Ellison khi đó còn quá trẻ và cho rằng mình không đủ khả năng nuôi con, nên gửi cậu bé đến Chicago sống cùng người cô Lillian Ellison và người chú Louis Ellison. Hai người sau đó chính thức nhận ông làm con nuôi.

Ellison lớn lên trong một căn hộ hai phòng ngủ tại khu South Side, Chicago, trong một gia đình thuộc tầng lớp lao động. Mãi đến năm 12 tuổi, ông mới biết mình là con nuôi.

Năm 48 tuổi, ông tìm lại được mẹ ruột. Sau cuộc gặp, hai mẹ con duy trì liên lạc cho đến khi bà qua đời năm 1999. Tuy nhiên, Ellison từng nói người ông xem là mẹ thực sự vẫn là Lillian, người đã nuôi dưỡng ông từ nhỏ.

Năm 1962, Ellison vào Đại học Illinois học khoa học và dự bị y khoa. Ông được vinh danh là sinh viên khoa học của năm, nhưng bỏ học sau khi mẹ nuôi qua đời đột ngột. Năm 1966, ông tiếp tục học tại Đại học Chicago và lần đầu tiếp xúc với lập trình máy tính, nhưng chỉ một học kỳ sau lại rời trường.

Sau đó, Ellison đến California và làm lập trình viên tại Silicon Valley. Ông từng làm việc cho Amdahl Corporation và Ampex Corporation. Sau cuộc hôn nhân đầu tiên đổ vỡ, ông quyết định tập trung hoàn toàn vào sự nghiệp và nung nấu ý định thành lập công ty riêng.

Ellison đã trải qua nhiều công việc khác nhau tại California. Ảnh: Youtube.

Năm 1977, Ellison cùng Bob Miner và Ed Oates thành lập Software Development Laboratories với số vốn 2.000 USD.

Một số nguồn cho rằng Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) là khách hàng của SDL, với một dự án xây dựng cơ sở dữ liệu mật mang tên “Oracle”. Năm 1979, công ty ra mắt Oracle Version 2, sản phẩm cơ sở dữ liệu quan hệ thương mại sử dụng SQL.

Sản phẩm nhanh chóng được thị trường đón nhận. Năm 1982, SDL đổi tên thành Oracle Systems Corporation. Đầu những năm 1980, công ty viết lại hệ thống cơ sở dữ liệu bằng ngôn ngữ C, giúp phần mềm có thể hoạt động trên nhiều nền tảng. Oracle lên sàn năm 1986 và nhanh chóng trở thành một trong những công ty cơ sở dữ liệu lớn nhất thế giới.

Trong những thập niên tiếp theo, Ellison mở rộng Oracle thông qua hàng loạt thương vụ thâu tóm, đáng chú ý có PeopleSoft năm 2005 và Sun Microsystems năm 2010. Năm 2014, ông rời vị trí CEO sau gần bốn thập kỷ điều hành Oracle, chuyển sang giữ vai trò Chủ tịch hội đồng quản trị kiêm Giám đốc công nghệ.

Năm 1977, Ellison (phải) cùng các cộng sự Bob Miner và Ed Oates thành lập công ty mới Software Development Laboratories. Ảnh: Oracle.

Mở rộng đế chế

Không dừng lại ở công nghệ, Larry Ellison còn mở rộng hoạt động sang đầu tư, bất động sản, thể thao, truyền thông và từ thiện. Ông sở hữu phần lớn đảo Lanai của Hawaii và từng xem nơi đây là “phòng thí nghiệm cho sự phát triển bền vững”.

Những năm gần đây, gia đình Ellison ngày càng có ảnh hưởng trong lĩnh vực truyền thông. Con trai ông, David Ellison, đứng đầu Paramount sau thương vụ sáp nhập Skydance với Paramount Global.

Larry Ellison cùng con trai David Ellison và con gái Megan Ellison. Ảnh: WireImage.

Tháng 12 năm ngoái, Ellison đồng ý đích thân bảo lãnh khoản tài trợ vốn 40 tỷ USD cho kế hoạch thâu tóm Warner Bros. Discovery do con trai ông, David Ellison, dẫn dắt thông qua Paramount Skydance. Thương vụ sáp nhập được đề xuất sau đó bị đình lại đến muộn nhất tháng 6 năm sau trong bối cảnh nhiều bang của Mỹ tìm cách ngăn chặn giao dịch với lý do chống độc quyền.

Gia đình Ellison cũng có thể mở rộng đế chế truyền thông sang CNN nếu thành công trong thương vụ tiềm năng với Warner Bros. Discovery, công ty sở hữu CNN.

Theo Fortune, gia đình Ellison đang từng bước tạo dựng vị thế trong tương lai của ngành điện ảnh, phát trực tuyến, truyền hình và nhiều lĩnh vực truyền thông khác.

Larry Ellison từng quyên góp hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của Tổng thống Donald Trump và tư vấn cho chính quyền ông Trump trong thời kỳ đại dịch COVID-19.

Tổng thống Trump (trái) cùng Larry Ellison (thứ hai từ phải sang) ngày 21/1/2025. Ảnh: New York Times.

Bên cạnh kinh doanh, Ellison dành phần lớn tài sản cho các hoạt động thiện nguyện. Năm 2010, ông tham gia Giving Pledge và cam kết dành 95% tài sản cho mục đích từ thiện. Các khoản đóng góp của ông tập trung vào nghiên cứu tuổi thọ, phòng chống bệnh tật, giáo dục và phát triển bền vững, trong đó có Viện Công nghệ Ellison tại Oxford và Viện Y khoa Ellison tại Los Angeles.

Với khối tài sản ước tính 192,6 tỷ USD tính đến tháng 8, Larry Ellison hiện đứng thứ 8 trong danh sách những người giàu nhất thế giới của Forbes. Có thời điểm, ông vượt Elon Musk để trở thành người giàu nhất thế giới.

Dù giảm bớt sự hiện diện trước công chúng, Ellison vẫn là Chủ tịch HĐQT, Giám đốc công nghệ và cổ đông cá nhân lớn nhất của Oracle, với khoảng 40% cổ phần. Vị thế này giúp ông tiếp tục có ảnh hưởng đáng kể đến canh bạc AI trị giá hàng trăm tỷ USD của công ty.