Tỷ USD vốn ngoại hướng vào chứng khoán Việt: Cổ phiếu nào 'trong tầm ngắm'?

Nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn và công nghệ được dự báo sẽ trở thành tâm điểm hút dòng vốn ngoại

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn được giới phân tích đánh giá là “cửa sổ vàng” trước khả năng nâng hạng thị trường. Theo báo cáo mới công bố của MBS Research, Việt Nam có thể được FTSE Russell xác nhận nâng hạng sau kỳ soát xét tháng 3/2026, với kết quả dự kiến công bố vào ngày 7/4. Nếu các điều kiện kỹ thuật được đáp ứng đầy đủ, thị trường có thể chính thức gia nhập nhóm thị trường mới nổi vào tháng 9/2026.

Hiện nay, chứng khoán Việt Nam vẫn thuộc nhóm thị trường cận biên theo phân loại của các tổ chức xếp hạng quốc tế. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhiều tiêu chí quan trọng liên quan đến cơ chế giao dịch, quy trình thanh toán và mức độ minh bạch đã được cải thiện đáng kể. Những thay đổi này được xem là nền tảng quan trọng giúp thị trường tiến gần hơn tới cột mốc nâng hạng.

Theo MBS Research, kinh nghiệm tại nhiều quốc gia cho thấy thị trường chứng khoán thường có xu hướng tăng tích cực trong khoảng 6 - 12 tháng trước khi được nâng hạng. Nguyên nhân là kỳ vọng về dòng tiền ngoại theo chỉ số bắt đầu được phản ánh dần vào giá cổ phiếu.

Khi một thị trường được đưa vào rổ chỉ số của nhóm thị trường mới nổi, các quỹ ETF và quỹ đầu tư chủ động toàn cầu buộc phải cơ cấu danh mục theo tỷ trọng mới. Đây là dòng vốn thụ động nhưng mang tính kỷ luật cao, giải ngân theo quy tắc của chỉ số và thường có xu hướng nắm giữ dài hạn.

MBS Research ước tính sau khi Việt Nam chính thức được nâng hạng theo FTSE Russell vào tháng 9/2026, các quỹ ETF tham chiếu theo FTSE Emerging có thể phân bổ khoảng 0,5 - 1 tỷ USD vào cổ phiếu Việt Nam trong giai đoạn đầu, tùy theo tỷ trọng phân bổ và tốc độ giải ngân của các quỹ.

Trước đó, FTSE Russell đã thông báo về lộ trình nâng hạng của Việt Nam vào ngày 8/10/2025. Theo kế hoạch, quá trình chuyển đổi sẽ bắt đầu từ tháng 9/2026 sau khi hoàn tất vòng thẩm định kỹ thuật cuối cùng trong tháng 3/2026. Giai đoạn chuyển tiếp dự kiến kéo dài đến khoảng tháng 3 - 6/2027 nhằm giúp hệ thống thị trường vận hành ổn định trước áp lực dòng vốn ngoại có thể gia tăng mạnh.

Trong giai đoạn này, cổ phiếu Việt Nam sẽ được loại khỏi các chỉ số thuộc nhóm Frontier như FTSE Frontier All Cap Index trong một lần, đồng thời được bổ sung vào bộ chỉ số FTSE GEIS theo hai đợt. Mỗi đợt dự kiến phân bổ khoảng 50% tỷ trọng nhằm hạn chế rủi ro biến động mạnh về thanh khoản.

Song song với câu chuyện nâng hạng, hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ ETF trong tháng 3/2026 cũng đang thu hút sự chú ý lớn của giới đầu tư. Theo kế hoạch, MarketVector và STOXX sẽ công bố danh mục thành phần của hai bộ chỉ số Vietnam Local Index và STOXX Vietnam Total Market Liquid vào ngày 14/3, với hiệu lực từ ngày 23/3.

Đây là cơ sở để hai quỹ ETF lớn gồm VanEck Vietnam ETF với quy mô khoảng 658 triệu USD và Xtrackers Vietnam Swap khoảng 395 triệu USD tiến hành cơ cấu danh mục trong nửa cuối tháng 3. Theo ước tính của Chứng khoán ACB (ACBS), tổng giá trị giao dịch của VanEck Vietnam ETF trong kỳ này có thể đạt khoảng 1,5 nghìn tỷ đồng, trong khi Xtrackers Vietnam Swap có thể giao dịch khoảng 4,1 nghìn tỷ đồng.

Tới đây, cổ phiếu FPT được dự phóng sẽ dẫn đầu danh sách mua ròng với giá trị khoảng 507 tỷ đồng. Đây cũng là đại diện tiêu biểu của nhóm cổ phiếu công nghệ là lĩnh vực đang được nhiều quỹ đầu tư nước ngoài quan tâm nhờ tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Danh sách cổ phiếu tiềm năng trong các rổ chỉ số hiện tập trung chủ yếu ở nhóm vốn hóa lớn và thanh khoản cao như: VIC, VHM, HPG, MCH, FPT, VPL, VNM, STB, MSN, SSI, SHB, VRE… Ngoài ra còn có nhiều doanh nghiệp thuộc các nhóm ngành khác như: GEX, KBC, KDH, VCI, FRT, VND, DGC, PVS, DXG, PDR hay HUT.

Nhận định về xu hướng dòng tiền trong thời gian tới, ông Hàn Hữu Hậu, chuyên gia phân tích thị trường tại một công ty chứng khoán cho rằng, câu chuyện nâng hạng có thể tạo ra lực hút đáng kể đối với dòng vốn quốc tế.

Theo ông Hậu, trong bối cảnh nhiều quỹ đầu tư toàn cầu đang tìm kiếm thị trường tăng trưởng mới tại châu Á, Việt Nam được xem là điểm đến hấp dẫn nhờ tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định, quy mô thị trường ngày càng mở rộng và nền tảng doanh nghiệp niêm yết đang cải thiện.

“Nhóm cổ phiếu công nghệ, tiêu dùng và tài chính nhiều khả năng sẽ được các quỹ đầu tư lớn ưu tiên tích lũy sớm trước khi dòng vốn ETF chính thức giải ngân. Đặc biệt, những doanh nghiệp có vốn hóa lớn, thanh khoản cao và tỷ lệ free-float (thả nổi tự do) tốt sẽ có lợi thế lớn khi lọt vào các rổ chỉ số toàn cầu”, ông Hậu nhận định.

Dù vậy, MBS Research cũng lưu ý các danh sách cổ phiếu mô phỏng hiện tại chỉ mang tính tham khảo, bởi thành phần chính thức của các bộ chỉ số có thể thay đổi tùy theo dữ liệu chốt tại thời điểm rà soát. Những yếu tố như vốn hóa, thanh khoản hay tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng của doanh nghiệp đều có thể biến động theo thời gian.

Nhìn tổng thể, giai đoạn từ nay đến tháng 9/2026 được đánh giá là thời điểm then chốt đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Kỳ vọng nâng hạng không chỉ mở ra cơ hội thu hút dòng vốn ngoại quy mô lớn mà còn góp phần cải thiện định giá của nhiều cổ phiếu trên thị trường.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào việc các tiêu chí kỹ thuật của thị trường được duy trì ổn định cũng như khả năng duy trì thanh khoản của các cổ phiếu đủ điều kiện khi dòng vốn quốc tế bắt đầu giải ngân mạnh. Nếu những điều kiện này được đảm bảo, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể bước sang một giai đoạn phát triển mới với sự tham gia ngày càng sâu của các nhà đầu tư toàn cầu.

Phan Hà