UAV tự sát HX-2 gây thất vọng ở tiền tuyến Ukraine

Phiên bản UAV HX-2 ban đầu được kỳ vọng là đối thủ cạnh tranh với UAV cảm tử Lancet của Nga, nhưng kết quả thử nghiệm khiến Kiev phải xem xét lại quyết định đặt hàng.

Truyền thông Ukraine trích dẫn ba nguồn tin am hiểu hoạt động nói rằng lực lượng vũ trang Ukraine đã đình chỉ hồ sơ đặt mua dòng UAV HX-2 sau loạt thử nghiệm tại Trung tâm Lực lượng Tác chiến Không người lái số 1.

Kết quả thực tế cho thấy chỉ khoảng 25% số UAV HX-2 được phóng có thể cất cánh thành công, phần lớn còn lại gặp “sự cố cơ học với bệ phóng” ngay ở giai đoạn khởi động.

UAV HX-2 được phát triển bởi công ty khởi nghiệp Helsing nhằm tạo ra một loại UAV “đối thủ” với UAV cảm tử Lancet do công ty ZALA của Nga chế tạo, vốn được Nga sử dụng rộng rãi trên chiến trường Ukraine từ những năm trước.

Dòng UAV HX-2 có bề ngoài với hai cặp cánh hình chữ X, trong khi thay vì một động cơ gắn ở đuôi như Lancet, UAV HX-2 sử dụng bốn cánh quạt nhỏ đặt ở phần đuôi để tạo lực đẩy

Theo nhà sản xuất, UAV HX-2 có tầm bay tối đa khoảng 100 km và tốc độ tối đa vào khoảng 220 km/h, mang theo đầu đạn đa năng nặng 12 kg có khả năng chống tăng hoặc phá công sự.

Đây là loại UAV tự sát dự kiến bổ sung cho năng lực tác chiến tầm thấp, nhắm tới tăng hiệu quả tấn công các mục tiêu mặt đất nhỏ và phương tiện hạng nhẹ.

Tuy nhiên, trong điều kiện tác chiến thực tế, UAV HX-2 gặp vấn đề nghiêm trọng khi tiếp xúc với các thiết bị tác chiến điện tử của đối phương, đặc biệt hệ thống gây nhiễu hiện đại mà lực lượng Nga triển khai.

Theo các nguồn tin, các UAV HX-2 thường xuyên “chịu tác động bởi hệ thống gây nhiễu của Nga” khiến liên lạc giữa người điều khiển và UAV bị gián đoạn nhiều lần, dẫn tới mất kiểm soát hoặc thất bại trong việc hoàn thành nhiệm vụ bay.

Ukraine kỳ vọng UAV HX-2 sẽ có khả năng tự vận hành dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng trong các chuyến thử lửa thực tế những tính năng tự động này không phát huy như quảng cáo, khiến khả năng tự điều khiển và tìm mục tiêu của UAV kém hiệu quả.

Điều này dẫn tới đánh giá rằng hệ thống hỗ trợ tự hành của HX-2 chưa đạt yêu cầu chiến trường hiện đại trong điều kiện bị gây nhiễu cao.

Với kết quả thử nghiệm không như mong đợi, Bộ Quốc phòng Ukraine đã quyết định tạm ngừng đặt mua thêm UAV HX-2 trong giai đoạn hiện tại.

Trong khi đó, ngân sách từ Đức dành cho thương vụ này cũng tạm dừng và dự kiến chỉ tiếp tục khi phía Ukraine xác nhận lại nhu cầu sử dụng.

Đức là một trong những quốc gia tham gia chi trả ngân sách cho hợp đồng UAV HX-2 nhằm hỗ trợ năng lực UAV cho Ukraine và Berlin theo kế hoạch sẽ hoàn tất thử nghiệm dòng UAV này vào cuối năm 2025.

Phía công ty Helsing đã phản bác những đánh giá tiêu cực, khẳng định “tỷ lệ đánh trúng mục tiêu của UAV trong các chuyến xuất kích đầu tiên rất đáng khích lệ.

Họ tin chắc UAV HX-2 sẽ có tỷ lệ trúng đích cao ở chiến trường, kể cả khi bị tác chiến điện tử đối phương can thiệp.

Tuy nhiên, những tuyên bố này chưa được phía Ukraine xác nhận độc lập và nhiều chuyên gia quân sự đặt câu hỏi về khả năng cạnh tranh của HX-2 với UAV Lancet hoặc các UAV cảm tử khác đang hoạt động hiệu quả trên chiến trường.

Ví dụ như UAV cảm tử Lancet của Nga đã cho thấy hiệu quả thực tế khi lao trực tiếp vào mục tiêu sau khi được điều khiển bởi UAV trinh sát dẫn đường.

Nó đã gây thiệt hại đáng kể cho các phương tiện thiết giáp, hệ thống phòng thủ và vị trí chiến lược của hỏa lực đối phương, khiến nó trở thành một trong những loại UAV nguy hiểm nhất trong xung đột hiện nay.

Việt Hùng