Ukraine bác bỏ tuyên bố của Slovakia về việc cắt nguồn điện khẩn cấp
Ukraine khẳng định vẫn có thể nhập điện khẩn cấp từ Slovakia, cho rằng tuyên bố cắt hỗ trợ của Bratislava chủ yếu mang tính chính trị giữa căng thẳng về dầu Druzhba.
Ngày 23/2, Thủ tướng Slovakia Robert Fico tuyên bố nước này sẽ cắt nguồn cung điện cho Ukraine nếu hoạt động trung chuyển dầu qua đường ống Druzhba không được khôi phục.
Thủ tướng Slovakia Robert Fico tại Praha, Séc, vào ngày 27/2/2024. (Ảnh: Milan Jaros/Bloomberg qua Getty Images)
Tuy nhiên, một quan chức Ukraine nói với tờ Kyiv Independent rằng Kiev vẫn có thể nhập khẩu điện khẩn cấp từ Slovakia bất chấp tuyên bố của ông Fico.
Căng thẳng xoay quanh đường ống Druzhba - tuyến vận chuyển dầu thô quan trọng của Nga đi qua lãnh thổ Ukraine tới Hungary và Slovakia. Tuyến ống này đã ngừng hoạt động từ cuối tháng 1 sau một cuộc tấn công bằng UAV của Nga.
Slovakia và Hungary cáo buộc Ukraine cố tình ngừng trung chuyển vì lý do chính trị, song Kiev bác bỏ. Ngày 18/2, hai nước đã làm căng thẳng leo thang khi ngừng xuất khẩu dầu diesel sang Ukraine.
"Từ hôm nay, nếu phía Ukraine đề nghị Slovakia hỗ trợ ổn định hệ thống năng lượng, thì sự hỗ trợ đó sẽ không được cung cấp", ông Fico nói.
Tuy vậy, Tổng Giám đốc Ukrenergo Vitaliy Zaichenko cho biết, đơn vị vận hành lưới điện quốc gia Ukraine đã nhận được thông báo từ cơ quan quản lý năng lượng Slovakia về các điều kiện giá linh hoạt mới đối với việc nhập khẩu điện khẩn cấp.
"Ukraine vẫn có thể nhập điện khẩn cấp nhưng với mức giá khác. Điều này không nghiêm trọng. Ukraine không phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ này và việc nhập khẩu chỉ mang tính thời điểm", ông nói.
Slovakia hiện chiếm khoảng 17% lượng điện mà Ukraine nhập khẩu từ Liên minh châu Âu. Năm nay, Ukraine buộc phải tăng nhập khẩu điện từ các nước láng giềng khi cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục bị Nga tấn công, phá hoại.
Ông Zaichenko cho biết, không rõ vì sao ông Fico đưa ra tuyên bố trên, trong bối cảnh tranh chấp giữa Kiev, Bratislava và Budapest về dòng chảy dầu của Nga ngày càng gia tăng.
"Điều này dường như mang tính động thái chính trị hơn là hành động thực tế", chuyên gia năng lượng Denys Sakva tại công ty đầu tư Dragon Capital nhận định với Kyiv Independent.
Thủ tướng Slovakia cũng cảnh báo nước này có thể xem xét lại lập trường ủng hộ Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu và "chuẩn bị các biện pháp tiếp theo" nếu tranh chấp tiếp diễn.
Mạng lưới Druzhba (một trong những hệ thống đường ống dầu lớn nhất thế giới) vẫn là nguồn cung quan trọng đối với Hungary và Slovakia, hai quốc gia được xem là có chính phủ thân Nga nhất trong EU, đồng thời là những thành viên duy nhất còn nhập dầu thô Nga qua tuyến này.
Budapest và Bratislava đã tìm kiếm các tuyến thay thế, đề nghị Croatia hỗ trợ vận chuyển dầu qua đường ống Adria. Tuy nhiên, Bộ trưởng Kinh tế Croatia Ante Susnjar cho biết, Zagreb từ chối vận chuyển dầu của Nga.
Tuyên bố của ông Fico được đưa ra chỉ vài giờ sau khi EU không thể thông qua gói trừng phạt thứ 20 đối với Nga do Hungary phủ quyết - bước đi mà Budapest đã cảnh báo nếu nguồn cung dầu không được khôi phục.
Hungary cũng đã chặn khoản vay 90 tỷ euro (107 tỷ USD) của EU dành cho Kiev.
Tại cuộc họp Hội đồng Đối ngoại, các bộ trưởng EU đã không thể thuyết phục Hungary và Slovakia rút lại các biện pháp gây sức ép đối với Ukraine liên quan đến việc chậm khôi phục trung chuyển dầu.
Tờ Kyiv Independent cho biết, Hungary có ý định giữ nguyên lập trường.
Ngày 20/2, người phát ngôn Ủy ban châu Âu Anna-Kaisa Itkonen cho biết, EU hoan nghênh việc khôi phục hoạt động của đường ống, nhưng nhấn mạnh quyết định cuối cùng thuộc về Ukraine.
