Ukraine thất thoát 1,2 tỷ USD trong một năm do gian lận, lãng phí quốc phòng

Pháo UKraine khai hỏa trong giao tranh với các lực lượng Nga. Ảnh: UNIAN

Ukraine đã thiệt hại khoảng 1,2 tỷ USD do gian lận, lãng phí và quản lý yếu kém trong hoạt động mua sắm quân sự chỉ riêng trong năm 2024.

Dẫn các cuộc kiểm toán mật của chính phủ và hồ sơ tòa án, ngày 7/9, tờ New York Times (NYT) đưa tin 7 trong số 10 nhà thầu quân sự lớn nhất của nước này vẫn tiếp tục nhận được các đơn đặt hàng mới bất chấp những cuộc điều tra gian lận, những lần không hoàn thành hợp đồng trước đó hoặc việc các giám đốc điều hành bị bắt giữ vì tội tham nhũng. Truyền thông Mỹ mô tả mô hình này là một “hiện tượng dai dẳng”.

Các kiểm toán viên cũng xác định 18 công ty được trao hợp đồng bất chấp những lần vi phạm trước đó, trong đó 6 công ty đã không thực hiện được bất kỳ hợp đồng nào.

Chuyên gia chống tham nhũng người Mỹ James Wasserstrom nói với NYT rằng gian lận trong ngành công nghiệp quốc phòng là “một truyền thống lâu đời” ở Ukraine. “Bất cứ thứ gì không được đảm bảo chắc chắn ở Ukraine đều sẽ bị đánh cắp”, ông nói.

Trong số các trường hợp được NYT nêu có Nhà máy Hóa chất Pavlohrad thuộc sở hữu nhà nước, nơi đã cung cấp cho quân đội 233.000 quả đạn cối không thể sử dụng. Tuy nhiên, sau đó công ty này tiếp tục nhận được nhiều đơn đặt hàng, trong đó có hợp đồng cung cấp gần như toàn bộ đạn pháo 122mm cho Ukraine vào năm 2025.

Các cuộc kiểm toán cũng phát hiện đôi khi những đề nghị có giá thấp hơn đã bị bỏ qua. Trong một cuộc đấu thầu, Kiev đã mua đạn dược do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất cho hệ thống tên lửa phóng loạt thông qua một trung gian người Séc với giá khoảng 5.100 USD/hộp, mặc dù nhà sản xuất chào bán trực tiếp với giá khoảng 4.200 USD.

Những tổn thất này tích lũy dần trong bối cảnh Tổng thống Ukraine Volodymir Zelensky liên tục kêu gọi các chính phủ phương Tây cung cấp thêm vũ khí, đồng thời cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng trên chiến trường. Tháng 4/2024, ông nói Kiev đang “rất cần” sự hỗ trợ tăng cường và thúc giục các nước ủng hộ cung cấp số vũ khí và đạn dược đã cam kết.

Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh một loạt cuộc điều tra tham nhũng cấp cao liên quan đến các quan chức hàng đầu của Ukraine và những nhân vật thân cận với ông Zelensky. Tháng 8, nhà lãnh đạo Ukraine đã sa thải Phó Chánh Văn phòng Irina Mudraya, trong khi những cuộc điều tra tham nhũng gần đây khác liên quan đến các cựu bộ trưởng, nhà ngoại giao và quan chức cấp cao.

Trong khi đó, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mikhail Fedorov đã cáo buộc chính phủ “tham nhũng có hệ thống” sau khi bị cách chức vào tháng 7. Fedorov, người đã tìm cách cải tổ hoạt động mua sắm quân sự, cho rằng những lợi ích cố hữu của ngành công nghiệp quốc phòng đã cản trở các cải cách của ông và sau đó kêu gọi tổ chức bầu cử trong thời chiến. Nhiệm kỳ tổng thống 5 năm của Zelensky đã hết hạn vào tháng 5/2024, nhưng ông từ chối tổ chức bầu cử mới, viện dẫn tình trạng thiết quân luật được áp đặt sau khi xung đột với Nga leo thang vào tháng 2/2022.