Ukraine tìm cách bổ sung nguồn đạn tên lửa Patriot bảo vệ hạ tầng năng lượng trước mùa đông

Hệ thống phòng không Patriot tiếp tục đóng vai trò trọng yếu trong việc bảo vệ các đô thị và cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu của Ukraine trước nguy cơ bị tập kích khi mùa đông đến gần. Tuy nhiên, việc bảo đảm nguồn tên lửa đánh chặn đang đối mặt với nhiều thách thức về hậu cần và dự trữ chiến lược từ các đồng minh phương Tây.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Yevhenii Khmara cho biết Kiev đang tìm cách ký các hợp đồng để nhận khoảng 1.000 tên lửa Patriot với sự hỗ trợ của các đồng minh. Ảnh: Ukrinform

Vai trò chiến thuật của Patriot trước tên lửa đạn đạo

Patriot là một trong số ít các tổ hợp phòng không hiện đại mà quân đội Ukraine vận hành có khả năng đánh chặn hiệu quả các mục tiêu đạn đạo. Tên lửa đạn đạo có đặc tính bay với vận tốc cực lớn cùng quỹ đạo bổ nhào dốc đứng ở giai đoạn cuối, khiến thời gian phản xạ, bám bắt và dẫn bắn của các hệ thống mặt đất bị rút ngắn xuống mức tối thiểu.

Khác với các thiết bị bay không người lái (UAV) hay tên lửa hành trình bay cận âm, việc đánh chặn tên lửa đạn đạo đòi hỏi các loại đạn phòng không chuyên dụng có tốc độ cao và đầu dò chính xác. Do đó, mật độ hỏa lực của các tổ hợp Patriot ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo vệ mạng lưới cấp điện và hệ thống sưởi ấm dân sự trước các đòn đánh quy mô lớn.

Nhu cầu cấp bách và áp lực kho dự trữ

Tại cuộc họp của Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine vào ngày 8/9, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Yevhenii Khmara thông báo Kiev đang xúc tiến ký hợp đồng mua khoảng 1.000 tên lửa Patriot bằng nguồn vốn vay từ Liên minh châu Âu (EU) cùng sự hỗ trợ của các đồng minh. Dù vậy, phần lớn số đạn này thuộc kế hoạch bàn giao dài hạn trong những năm tiếp theo.

Để giải quyết tình trạng thiếu hụt ngay trước mùa đông, Kiev đã đề xuất phương Tây cung cấp khẩn cấp 300 quả đạn tên lửa đánh chặn Patriot từ kho dự trữ hiện hữu, 500 tên lửa không đối không nhằm đối phó tên lửa hành trình, bổ sung hệ thống phòng không vác vai cùng khoản ngân sách 2 tỷ USD cho UAV.

Phân tích về tình hình này, ông Michal Smetana, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Hòa bình Praha kiêm Phó Giáo sư Quan hệ Quốc tế tại Đại học Charles (Séc), nhận định Mỹ vẫn là nhân tố quyết định then chốt trong chuỗi cung ứng Patriot. Việc các quốc gia châu Âu trích một phần kho đạn hiện có sang Ukraine có thể giảm bớt gánh nặng tác chiến trước mắt, song khó tạo thành giải pháp mang tính hệ thống lâu dài do lượng dự trữ của chính khối đồng minh cũng đang chịu áp lực lớn.

Triển vọng từ các dự án phòng thủ dài hạn

Trong nỗ lực hỗ trợ ngắn hạn, Anh ngày 8/9 đã công bố gói viện trợ quân sự mùa đông trị giá 100 triệu bảng, bao gồm tên lửa Patriot, máy bay không người lái và đạn pháo. Tuy nhiên, việc điều phối kho vũ khí vẫn đòi hỏi các nước thành viên NATO phải cân bằng giữa việc chi viện và duy trì khả năng tự vệ tối thiểu.

Nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào tên lửa đánh chặn đắt đỏ của Mỹ, 10 quốc gia châu Âu gồm Anh, Đan Mạch, Đức, Hà Lan, Na Uy, Pháp, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Ukraine và Italy đã ký tuyên bố chung thành lập Liên minh phòng thủ chống tên lửa đạn đạo tích hợp thông qua dự án mang tên Freyja.

Mục tiêu của Freyja là phát triển hệ thống phòng không đánh chặn tầm cao với chi phí tối ưu hơn, trong đó Ukraine dự kiến tham gia sản xuất thân tên lửa và bệ phóng, còn các đối tác cung cấp hệ thống cảm biến và radar quang điện tử. Dù được đẩy mạnh nghiên cứu, dự án Freyja vẫn nằm trong lộ trình trung và dài hạn, chưa thể đưa vào vận hành thực tế để phục vụ nhu cầu phòng thủ trong mùa đông năm nay.