UKVFTA mở đường cho hợp tác tài chính Việt Nam - Anh

Mở rộng không gian hợp tác tài chính

Hơn 5 năm thực thi, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ireland (UKVFTA) đã trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy quan hệ kinh tế song phương. Hiệp định mở rộng hợp tác dịch vụ, đặc biệt là tài chính.

UKVFTA tạo điều kiện tiếp cận thị trường thuận lợi hơn cho nhà cung cấp dịch vụ Anh ở một số lĩnh vực so với khuôn khổ Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), qua đó mở rộng cơ hội kết nối dịch vụ tài chính và đầu tư.

Anh có thế mạnh về thị trường vốn, bảo hiểm và quản lý tài sản; Việt Nam cần đa dạng hóa kênh huy động vốn, phát triển thị trường vốn và nâng chất lượng dịch vụ tài chính. Sự bổ trợ này mở rộng hợp tác sang kết nối vốn và công nghệ.

UKVFTA mở rộng dư địa hợp tác tài chính, đầu tư giữa Việt Nam và Vương quốc Anh. Ảnh: Báo Điện tử Chính phủ

Tại tọa đàm “Từ UKVFTA đến Trung tâm tài chính quốc tế: Cơ hội kết nối hợp tác đầu tư tài chính Việt Nam - Vương quốc Anh” do Tạp chí Công Thương vừa tổ chức, ông Joshua Ashworth, Trưởng bộ phận Thương mại và Đầu tư, Đại sứ quán Anh tại Việt Nam cho biết, thương mại hai chiều đạt hơn 10 tỷ bảng Anh, tăng 25% so với cùng kỳ và gấp đôi năm 2020.

Theo ông Joshua Ashworth, khi quan hệ kinh tế phát triển, doanh nghiệp có nhu cầu lớn hơn đối với dịch vụ tài chính chuyên sâu, từ bảo hiểm, đầu tư đến tài chính số. Hệ sinh thái dịch vụ kinh doanh liên quan đến tài chính của Anh đạt khoảng 281 tỷ bảng Anh, tương đương 12% GDP.

Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) tại thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng mở không gian kết nối. Tiềm năng hợp tác nằm ở tài trợ thương mại, thị trường vốn, tài chính xanh và công nghệ tài chính (fintech). Trong đó tài chính xanh có thể gắn với trái phiếu xanh, tài chính chuyển đổi, thị trường carbon; fintech với thanh toán số và trí tuệ nhân tạo.

PGS.TS Nghiêm Thị Thà, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam cho rằng, Anh có thể chia sẻ kinh nghiệm vận hành trung tâm và kết nối vốn quốc tế với doanh nghiệp Việt Nam. Sự hiện diện của EY, KPMG, HSBC tại Việt Nam tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hợp tác.

“Kinh nghiệm là yếu tố mà Vương quốc Anh có thể chuyển giao cho Việt Nam để tổ chức IFC, nhằm biến những thỏa thuận trong UKVFTA thành những dòng vốn thực và năng lực vận hành thực cho IFC Việt Nam”, bà Nghiêm Thị Thà nhấn mạnh.

Thạc sĩ Nguyễn Minh Khôi, Viện Tony Blair vì sự thay đổi toàn cầu cho rằng, FTA và IFC bổ trợ nhau, theo đó cơ hội sản xuất, xuất khẩu chỉ phát huy khi doanh nghiệp có vốn thực hiện đơn hàng và tham gia chuỗi giá trị. Vì vậy, IFC cần cung cấp nguồn lực cho nền kinh tế thực, không chỉ huy động vốn.

Hoàn thiện nền tảng để thu hút dòng vốn

Muốn biến cơ hội thành kết quả, Việt Nam cần xây dựng môi trường hoạt động minh bạch, tương thích quốc tế. Theo PGS.TS Nghiêm Thị Thà, trọng tâm là chuẩn mực thông tin, giao dịch xuyên biên giới, fintech và nhân lực.

Trước hết, cần tăng tính tương thích giữa thông tin, chuẩn mực của Việt Nam với quốc tế. Báo cáo tài chính của các đơn vị đăng ký hoạt động tại IFC chẳng hạn, cần tuân thủ thông lệ quốc tế. Yêu cầu này đòi hỏi chuyển đổi đồng bộ, tạo cơ sở để các tổ chức đánh giá và kết nối hoạt động.

Cùng với đó, cần tạo điều kiện để giao dịch xuyên biên giới vận hành theo thông lệ quốc tế. Quy định cần nhất quán về tiếp cận thị trường, thanh toán, lưu ký, chuyển vốn và chuyển thu nhập hợp pháp; đồng thời làm rõ ngoại hối, bảo mật dữ liệu, phòng, chống rửa tiền.

Thách thức là khoảng cách giữa quy định và thực thi. Theo bà Nghiêm Thị Thà, hệ thống văn bản tương đối đồng bộ nhưng năng lực thực hiện còn cần cải thiện. Hợp tác quốc tế có thể chuyển giao quy trình, kinh nghiệm vận hành. Nhà đầu tư cần được làm rõ quyền, nghĩa vụ, thủ tục, đầu mối chịu trách nhiệm và cơ chế bảo vệ. Đối với fintech, việc phát triển cần có lộ trình, lựa chọn sản phẩm đáp ứng nhu cầu thực tế và bảo đảm an toàn.

Việt Nam cũng cần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hướng tới tự chủ thay vì phụ thuộc lâu dài vào chuyên gia nước ngoài. Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm đào tạo của các định chế tài chính Anh, tăng kết nối nhà trường với doanh nghiệp để hình thành lực lượng lao động có khả năng làm việc xuyên biên giới.

Từ kinh nghiệm Vương quốc Anh, ông Joshua Ashworth cho rằng, đổi mới và quản lý có thể bổ trợ cho nhau. Cơ chế Regulatory Sandbox - thử nghiệm có kiểm soát, cho phép thử nghiệm sản phẩm tài chính có giám sát, giúp nhận diện sớm công nghệ và rủi ro. IFC cũng cần minh bạch, quy định nhất quán, giải quyết tranh chấp công bằng và quản lý đáng tin cậy.

IFC cần gắn kết với chính sách, cơ quan liên quan. Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng có thể phát triển mô hình riêng, không nhất thiết sao chép trung tâm hiện hữu.

UKVFTA mở ra hướng hợp tác sâu hơn trong tài chính, đầu tư và công nghệ. Khả năng tận dụng cơ hội phụ thuộc vào việc chuyển cam kết thành dòng vốn, sản phẩm và giao dịch thực tế. Thể chế minh bạch, năng lực thực thi và nhân lực phù hợp sẽ quyết định vai trò kết nối của IFC.