Ứng dụng 'Bạn đã chết chưa?' từ chỗ bị 'mắng mỏ' thành công cụ bảo vệ người già

Một ứng dụng của Trung Quốc từng gây tranh cãi vì tên gọi bị cho là “xúc phạm” và thách thức quan niệm truyền thống vốn kiêng kỵ nói về cái chết nay đã được chuyển đổi thành công cụ hỗ trợ an toàn dành cho cá nhân, đặc biệt là với người cao tuổi.

Ứng dụng có tên ban đầu là Sileme, nghĩa là “Bạn đã chết chưa?”, từng gây chú ý lớn trên mạng xã hội Trung Quốc vào tháng 1/2026. Với cái tên trực diện, sản phẩm nhanh chóng tạo nên làn sóng tranh luận vì chạm đến chủ đề vốn bị xem là cấm kỵ trong văn hóa Á Đông.

Ứng dụng được chuyển đổi thành một công cụ an toàn được chính phủ hỗ trợ.

Phía sau tên gọi gây sốc là cơ chế hoạt động vô cùng đơn giản. Trên giao diện ứng dụng chỉ có một nút màu xanh lá cây lớn. Người dùng cần nhấn nút này mỗi ngày để xác nhận mình vẫn còn sống và an toàn. Nếu không đăng nhập trong 2 ngày liên tiếp, hệ thống sẽ tự động gửi thông báo đến người liên hệ khẩn cấp theo thông tin được cài đặt trước.

Sileme được bán với giá 8 nhân dân tệ (31 nghìn đồng) trên các cửa hàng ứng dụng. Không ít ý kiến cho rằng mức giá này không xứng đáng vì chức năng quá đơn giản. Dù vậy, sản phẩm vẫn nhanh chóng thu hút đông đảo người dùng trẻ tuổi tại Trung Quốc.

Nhiều người cho rằng sản phẩm đáp ứng đúng nhu cầu ngày càng phổ biến của nhóm người sống một mình tại các đô thị lớn. Theo truyền thông địa phương, Sileme từng lọt vào danh sách các ứng dụng trả phí phổ biến hàng đầu tại Trung Quốc, Singapore, Thái Lan và Australia.

Ứng dụng đáp ứng nhu cầu ngày càng phổ biến của nhóm người sống một mình tại các đô thị lớn.

Ứng dụng được phát triển bởi 3 thanh niên Trung Quốc với tổng chi phí chỉ khoảng 1.500 nhân dân tệ (5,8 triệu đồng). Nhóm phát triển cho biết họ đã tận dụng sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) để hoàn thiện sản phẩm trong thời gian ngắn.

Sự nổi tiếng bất ngờ của Sileme đã giúp giá trị công ty khởi nghiệp đứng sau nó tăng lên khoảng 10 triệu nhân dân tệ (38 tỷ đồng).

Dù có nhiều ý kiến cho rằng đây chỉ là “hiện tượng nhất thời”, một trong các nhà phát triển ứng dụng cho biết nhóm không có ý định kiếm tiền nhanh. Người này từng sử dụng họ Guo khi xuất hiện trước công chúng nhưng sau đó tiết lộ họ thật là Lu.

Theo Lu, mục tiêu lâu dài của nhóm là xây dựng “Life360 của Trung Quốc”. Life360 là ứng dụng chia sẻ vị trí và an toàn gia đình được phát triển tại Mỹ từ năm 2009.

Lu hiện làm việc toàn thời gian tại thành phố Thâm Quyến và sống một mình. Anh cho biết, ý tưởng phát triển ứng dụng xuất phát từ cảm giác bất an khi thường xuyên phải đi bộ về nhà qua những con hẻm tối sau giờ làm muộn. Nhà phát triển này kể rằng, nhiều bạn nữ sống độc thân xung quanh anh cũng có chung nỗi lo bị theo dõi hoặc gặp nguy hiểm khi trở về nhà vào ban đêm.

Lu cũng tiết lộ việc anh bị công ty sa thải sau khi phát hiện anh là người đứng sau ứng dụng gây tranh cãi này. Điều khiến dư luận bất ngờ là chỉ sau 5 tháng kể từ khi nổi tiếng, ứng dụng từng bị cho là kỳ quặc lại được chuyển đổi thành một công cụ an toàn được chính quyền hỗ trợ dành cho người cao tuổi.

Trong phiên bản mới, nút màu xanh lá cây được thiết kế lớn hơn nhằm giúp người già dễ thao tác. Quy trình đăng nhập cũng được đơn giản hóa và bổ sung cơ chế chống chạm nhầm. Đáng chú ý, ứng dụng được đổi tên từ Sileme sang Zaimezaime, có nghĩa là “Bạn có ở đây không?”, nhằm giảm cảm giác tiêu cực và đáng sợ từ tên gọi cũ.

Trung Quốc là một trong những quốc gia có dân số già tăng nhanh nhất thế giới.

Theo truyền thông Trung Quốc, mô hình này đã được thử nghiệm tại khu phố Nam Hưng, thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang. Một người dùng cao tuổi họ Fan cho biết bà đánh giá cao giao diện đơn giản của nó. “Các ứng dụng khác quá phức tạp. Chữ thì quá nhỏ nên tôi không đọc được”, bà nói.

Cũng giống phiên bản cũ, nếu người dùng không đăng nhập trong 2 ngày liên tiếp, ứng dụng sẽ gửi cảnh báo cho con cái hoặc người liên hệ khẩn cấp. Ngoài ra, phiên bản dành cho người già được bổ sung nút SOS để người dùng nhanh chóng cầu cứu trong trường hợp khẩn cấp.

Hiện chưa rõ chương trình thử nghiệm này sẽ kéo dài trong bao lâu. Nhiều ý kiến trên mạng xã hội Trung Quốc khen ngợi nhóm phát triển vì vẫn giữ được mục tiêu ban đầu là phục vụ nhu cầu thực tế của cộng đồng.

Một người dùng bình luận: “Dân số Trung Quốc đang già hóa nhanh chóng. Những công ty phát triển ứng dụng thực sự mang lại lợi ích cho người dân cần nhận được nhiều sự hỗ trợ và khoan dung hơn”.

Một người đàn ông lớn tuổi nhìn ra ngoài cửa sổ nhà bếp. Ứng dụng mới được thiết kế này có thể hữu ích với ông ấy.

Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Đến cuối năm 2025, nước này có khoảng 323 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm 23% dân số. Trong đó, số người từ 65 tuổi trở lên đạt khoảng 224 triệu người.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Lão hóa Trung Quốc, vào năm 2021, người cao tuổi sống một mình chiếm khoảng 14,2% dân số. Các chuyên gia y tế cho rằng tình trạng cô đơn và sống cô lập đang trở thành vấn đề đáng lo ngại đối với người già tại quốc gia này.

Jiang Fenglin, bác sỹ tim mạch lão khoa tại Bệnh viện Xiangya số 3 thuộc Đại học Trung Nam cho biết trên tờ Health Times rằng sự cô đơn có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch ở người cao tuổi.

Ngoài ra, theo nhiều báo cáo, những người cao tuổi sống cô lập cũng có nguy cơ mắc chứng trầm cảm và sa sút trí tuệ cao hơn so với người sống cùng gia đình hoặc cộng đồng.