Union Buildings: Tuyệt tác kiến trúc và 'trái tim' dân chủ của Nam Phi

Bức tượng cố Tổng thống Nelson Mandela bằng đồng cao 9m với tư thế dang rộng hai cánh tay, đứng trang trọng phía trước Union Buildings, như biểu tượng vĩnh cửu của tinh thần hòa giải và đoàn kết dân tộc. Ảnh: Đặng Huyền - PV TTXVN tại Nam Phi

Kiến trúc mang khát vọng thống nhất

Được thiết kế bởi vị kiến trúc sư lỗi lạc Sir Herbert Baker và hoàn thành vào năm 1913, Union Buildings là một kiệt tác bằng đá sa thạch mang âm hưởng kiến trúc tân cổ điển thời Phục hưng. Ngay từ khi đặt nét vẽ đầu tiên, kiến trúc sư Herbert Baker đã gửi gắm một thông điệp chính trị sâu sắc vào công trình. Tòa nhà được chia thành hai cánh tả - hữu rõ rệt, ban đầu tượng trưng cho hai cộng đồng người da trắng lớn nhất thời bấy giờ là người nói tiếng Anh và người nói tiếng Afrikaans. Nối liền hai cánh kiến trúc đồ sộ ấy là một khán đài hình bán nguyệt, biểu tượng cho khát vọng hàn gắn, đoàn kết và chung sống hòa bình.

Chứng nhân của những bước ngoặt lịch sử

Hoàn thành vào năm 1913, kiến trúc đồ sộ bằng đá sa thạch của Union Buildings với hai cánh tả - hữu và khoảng sân hình bán nguyệt mang thông điệp chính trị sâu sắc về khát vọng thống nhất. Ảnh: Đặng Huyền - PV TTXVN tại Nam Phi

Trong suốt nhiều thập kỷ, Union Buildings là trụ sở của chính quyền Apartheid, nơi ban hành những đạo luật phân biệt chủng tộc hà khắc. Tòa nhà cũng từng là chứng nhân cho các cuộc biểu tình lịch sử, điển hình là Cuộc tuần hành của hơn 20.000 phụ nữ Nam Phi vào tháng 8 năm 1956 nhằm phản đối đạo luật thẻ thông hành, một dấu ấn không thể phai mờ trong phong trào giải phóng dân tộc.

Tuy nhiên, khoảnh khắc huy hoàng nhất làm thay đổi hoàn toàn ý nghĩa của Union Buildings diễn ra vào ngày 10/5/1994. Tại chính khoảng sân hình bán nguyệt này, Nelson Mandela đã tuyên thệ nhậm chức, trở thành vị Tổng thống da màu đầu tiên của Nam Phi trong cuộc bầu cử dân chủ đa sắc tộc đầu tiên. Khoảnh khắc ấy đã vĩnh viễn biến Union Buildings từ một biểu tượng của sự áp bức thành ngọn hải đăng của tự do, dân chủ và hy vọng.

Hơn một thế kỷ qua, Union Buildings đã chứng kiến những bước ngoặt lịch sử vĩ đại, từ biểu tượng của chính quyền Apartheid trở thành ngọn hải đăng của tự do, hòa bình. Ảnh: Đặng Huyền - PV TTXVN tại Nam Phi

Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Nam Phi, chị Nancy cho biết: “Với tôi, Union Buildings hiện tại là “trái tim” của nền dân chủ, nơi đại diện cho tiếng nói của mọi người dân. Dù sinh ra trong hòa bình, chúng tôi hiểu rằng sự gắn kết không tự nhiên mà có. Thế hệ trẻ chúng tôi sẽ tiếp nối tinh thần khoan dung của Mandela, dùng chính sự đa dạng văn hóa, đa sắc tộc của một 'Quốc gia Cầu vồng' làm sức mạnh để đưa đất nước tiến lên.

Không gian kết nối hiện tại

Không gian bên ngoài Union Buildings lưu giữ những đài tưởng niệm lịch sử, nơi người dân Nam Phi và du khách thường xuyên đến tham quan, tưởng nhớ và tận hưởng không gian xanh mát. Ảnh: Đặng Huyền - PV TTXVN tại Nam Phi

Ngày nay, Union Buildings là nơi đặt văn phòng làm việc của Tổng thống Nam Phi và là địa điểm tổ chức các sự kiện trọng đại của quốc gia. Dù khu vực làm việc bên trong không mở cửa cho công chúng, nhưng những khu vườn bậc thang xanh mướt trải dài phía trước tòa nhà luôn rộng mở đón người dân và du khách.

Điểm nhấn thu hút nhất trong khuôn viên chính là bức tượng Nelson Mandela bằng đồng cao 9 mét được khánh thành vào năm 2013, ngay sau sự ra đi của ông. Khác với những bức tượng thường thấy với nắm tay giơ cao, Nelson Mandela tại Union Buildings được tạc với tư thế dang rộng hai cánh tay, như đang ôm trọn lấy toàn bộ đất nước và người dân Nam Phi vào lòng. Hình ảnh này là lời nhắc nhở thường trực về tinh thần Ubuntu – lòng nhân ái, sự khoan dung và tinh thần đoàn kết vô giá.

Khuôn viên trước Union Buildings mở cửa tự do cho công chúng, trở thành không gian kết nối để thế hệ trẻ tiếp nối tinh thần khoan dung và sức mạnh đa văn hóa của "Quốc gia Cầu vồng". Ảnh: Đặng Huyền - PV TTXVN tại Nam Phi

“Đứng trước biểu tượng này, tôi cảm thấy một sự bình yên lạ kỳ. Vòng tay dang rộng của ông Nelson Mandela giống như một lời chào đón tất cả mọi người trở về nhà, không phân biệt màu da hay xuất thân. Đối với tôi, nó là minh chứng sống động nhất của tinh thần Ubuntu. Ông đã dạy chúng tôi cách buông bỏ hận thù để kiến tạo hòa bình ngay tại chính nơi từng đầy rẫy sự chia rẽ,” anh Simon, một người dân đến từ Johannesburg, chia sẻ.

Trải qua hơn 100 năm sừng sững giữa đất trời Pretoria, Union Buildings đã hoàn thành sứ mệnh của một chứng nhân lịch sử. Vượt lên trên giá trị của một công trình hành chính, tòa nhà giờ đây là niềm tự hào kiêu hãnh, là nhịp đập nơi trái tim của một Nam Phi mới, hòa bình và phát triển.