Đậm đà hương vị trám xanh kho thịt

Mùa trám ở Cao Bằng thường kéo dài từ khoảng tháng 6 đến tháng 9 hằng năm. Khi vào mùa, người dân thu hái hoặc mua trám về chế biến thành nhiều món ăn như trám muối chua, ngâm tỏi ớt, nấu canh, kho cá, kho thịt. Mỗi cách chế biến mang đến một hương vị riêng, trong đó trám xanh kho thịt hoặc sườn được nhiều người yêu thích bởi sự kết hợp hài hòa giữa vị chua, bùi của trám và vị béo ngọt của thịt lợn.

Để món ăn ngon, khâu lựa chọn nguyên liệu rất quan trọng. Trám nên chọn những quả vừa phải, vỏ căng, chắc tay, không dập nát, cuống còn tươi. Thịt lợn phù hợp nhất là thịt ba chỉ có phần nạc và mỡ đan xen, giúp món ăn mềm, béo vừa phải và không bị khô khi kho lâu.

Nguyên liệu chế biến món ăn khá đơn giản, gồm trám xanh, thịt lợn, hành khô cùng các loại gia vị thông dụng như nước mắm, bột canh, hạt nêm, hạt tiêu. Tùy khẩu vị, người chế biến có thể thắng thêm chút đường để tạo màu nâu cánh gián cho món kho.

Trước khi kho, trám xanh cần được sơ chế để giảm vị chát và làm mềm phần cùi. Trám được rửa sạch, ỏm trong nước nóng pha chút muối đến khi đủ mềm để tách hạt. Sau đó, dùng dao khứa dọc quả, tách lấy phần cùi trám. Những miếng trám sau khi tách hạt có hình dáng tựa chiếc thuyền nhỏ, màu xanh ban đầu chuyển dần sang vàng.

Món trám xanh kho thịt có màu sắc hấp dẫn, thịt mềm đậm đà, quả trám bùi béo, mang hương vị đặc trưng của núi rừng.

Thịt lợn thái miếng vừa ăn, ướp với các loại gia vị cho ngấm rồi cho vào nồi đảo săn. Khi thịt dậy mùi thơm, thêm phần trám đã sơ chế cùng lượng nước vừa đủ, kho trên lửa nhỏ để thịt và trám thấm đều gia vị. Trong quá trình kho, cần hạn chế đảo mạnh tay để trám không bị nát. Khi nước kho cạn bớt, sánh lại, thịt mềm và trám ngấm gia vị là món ăn hoàn thành.

Món trám xanh kho thịt hấp dẫn bởi màu nâu vàng của nước kho, những miếng thịt mềm, đậm đà xen lẫn phần cùi trám vàng óng. Khi thưởng thức, vị chua dịu, bùi của trám hòa cùng vị béo của thịt, thêm chút mặn mà của nước mắm và cay nhẹ của hạt tiêu. Đặc biệt, vị chua thanh của trám giúp món ăn bớt ngấy, thích hợp dùng cùng cơm nóng.

Tùy khẩu vị, mỗi gia đình có cách chế biến trám kho thịt khác nhau. Có người thích kho trám nguyên quả, chỉ đập dập để giữ hình dáng và vị chua, chát tự nhiên; có người tách bỏ hạt, chỉ sử dụng phần cùi. Một số gia đình cho thêm tương bần để tạo hương vị riêng hoặc thay thịt ba chỉ bằng thịt nạc để giảm độ béo. Dù chế biến theo cách nào, điều quan trọng vẫn là giữ được hương vị tự nhiên của trám và độ mềm ngọt của thịt.

Từ loại quả theo mùa của núi rừng, qua cách chế biến khéo léo, trám xanh trở thành nguyên liệu cho nhiều món ăn dân dã. Trám xanh kho thịt không cầu kỳ nhưng mang hương vị riêng, góp phần làm phong phú bữa cơm gia đình và lưu giữ nét đặc trưng trong văn hóa ẩm thực địa phương.