Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhất trí cao trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thành lập Thành phố Đồng Nai

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định và Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu chủ trì phiên họp. Ảnh: Quốc hội

Đồng chí Nguyễn Khắc Định, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội và đồng chí Phan Chí Hiếu, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội chủ trì phiên họp.

Tham dự phiên họp có các đồng chí: Đỗ Thanh Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ; Vũ Hồng Văn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai; Nguyễn Kim Long, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đồng Nai.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Nai Vũ Hồng Văn và Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Kim Long tham dự phiên họp. Ảnh: Quốc hội

Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình đã trình bày Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Đề án này đã được tỉnh Đồng Nai chuẩn bị công phu, chu đáo, bài bản, khoa học, bám sát các quy định của pháp luật và hướng dẫn của các bộ, ngành Trung ương.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Quốc hội

Sau khi nghe Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày, đồng thời các đại biểu tham dự phiên họp tham gia ý kiến, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã có kết luận.

Theo đó, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết thành lập 10 phường trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các xã: Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh thuộc tỉnh Đồng Nai và thành lập thành phố Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai với các lý do như đã nêu trong tờ trình và các đề án của Chính phủ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Quốc hội

Trình tự, thủ tục lập các đề án đáp ứng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15. Các đề án đã được lấy ý kiến cử tri, ý kiến của HĐND ở các đơn vị hành chính chịu ảnh hưởng trực tiếp với tỷ lệ tán thành cao; thành phần hồ sơ các đề án đã bảo đảm đầy đủ, đúng quy định của pháp luật, đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến và quyết định các nội dung theo thẩm quyền.

Về việc đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện của các phường và thành phố dự kiến thành lập: Đối với việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhận thấy, khu vực dự kiến thành lập các phường đáp ứng đủ các tiêu chuẩn, điều kiện để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quốc hội

Đối với việc thành lập thành phố Đồng Nai, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, thành phố Đồng Nai dự kiến thành lập đáp ứng 6/7 tiêu chuẩn của thành phố theo quy định. Theo chủ trương của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Kết luận của Bộ Chính trị về “trình Quốc hội ban hành Nghị quyết về thành lập thành phố Đồng Nai ngay trong năm 2026 theo quy định để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực liên kết phát triển với các trung tâm kinh tế lớn của quốc gia”, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng, việc thành lập thành phố Đồng Nai có đủ cơ sở, điều kiện để áp dụng quy định đặc thù tại khoản 6 Điều 12 của Nghị quyết số 112.

Theo đó, thành phố Đồng Nai có thể được thành lập mà không cần áp dụng toàn bộ các tiêu chuẩn quy định tại Chương I của Nghị quyết 112, trong đó có tiêu chuẩn về loại đô thị. Do đó, Thường trực Ủy ban đề nghị Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội xem xét, nhất trí đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội xem xét, quyết định việc thành lập thành phố Đồng Nai, trên cơ sở áp dụng quy định tại khoản 6 Điều 12 của Nghị quyết số 112.

Căn cứ vào quy định của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn và các quy định khác có liên quan, đề nghị địa phương khẩn trương lập quy hoạch đô thị để làm cơ sở cho việc phân loại đô thị đối với tỉnh Đồng Nai và báo cáo Bộ trưởng Bộ Xây dựng xem xét, quyết định.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quốc hội

Về các kiến nghị, đề xuất, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đánh giá cao sự tích cực và quyết tâm của Chính phủ cũng như cấp ủy và tỉnh Đồng Nai trong việc xây dựng và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để hoàn thiện hồ sơ Đề án thành lập 10 phường và thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Trên cơ sở nội dung các đề án, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp có một số kiến nghị, đề xuất như sau: Đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và việc trình Quốc hội thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương trên cơ sở áp dụng quy định tại khoản 6 Điều 12 của Nghị quyết 112 bảo đảm đúng quy định pháp luật, trình Quốc hội xem xét, quyết định ngay tại Kỳ họp thứ nhất (tháng 4-2026).

Về việc công nhận đô thị loại I, theo quy định của pháp luật thì đây là vấn đề thuộc thẩm quyền xem xét, quyết định của Bộ trưởng Bộ Xây dựng. Đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ trưởng Bộ Xây dựng, căn cứ nội dung quy định của pháp luật và Đề án của UBND tỉnh Đồng Nai về việc công nhận khu vực tỉnh Đồng Nai dự kiến thành lập thành phố đạt tiêu chí đô thị loại I để xem xét, quyết định theo thẩm quyền.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị cấp ủy, chính quyền tỉnh Đồng Nai chỉ đạo các cơ quan hữu quan của địa phương khẩn trương hoàn thành quy hoạch đô thị, có kế hoạch, lộ trình cụ thể để khắc phục các tiêu chuẩn còn chưa đạt hoặc mới đạt ở mức thấp bảo đảm chất lượng đô thị.

Đề nghị Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao khẩn trương xây dựng hồ sơ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định về mặt nguyên tắc việc thành lập Tòa án nhân dân thành phố Đồng Nai và Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai ngay tại phiên họp tháng 4-2026. Ngay sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ ban hành Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân thành phố Đồng Nai, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai cùng với việc thành lập 10 phường mà không cần tổ chức họp lại.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cũng lưu ý, cần chỉnh lý một số vấn đề về câu chữ, kỹ thuật văn bản của các dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và xác định cụ thể thời điểm có hiệu lực thi hành của cả 2 Nghị quyết (dự thảo Nghị quyết do Chính phủ trình chưa xác định cụ thể thời điểm có hiệu lực) để tạo cơ sở cho địa phương kịp thời hoàn thiện công tác chuẩn bị, kiện toàn tổ chức bộ máy, thay đổi con dấu và các điều kiện cần thiết khác cho hoạt động của các đơn vị hành chính mới được thành lập.

Trước đó, vào ngày 3-4 vừa qua, đồng chí Đỗ Thanh Bình, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã dẫn đầu đoàn công tác của Chính phủ gồm đại diện của 8 bộ, ngành đến Đồng Nai để khảo sát, thẩm định hồ sơ Đề án thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Sau buổi làm việc quan trọng này với tỉnh Đồng Nai, đã có 8/8 thành viên của đoàn công tác thống nhất hồ sơ thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Vào ngày 6-4, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 95/NQ-CP thông qua hồ sơ Đề án thành lập thành phố Đồng Nai.

Chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương đã được thống nhất tại Hội nghị lần thứ 2 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ban Chấp hành Trung ương Đảng giao Bộ Chính trị chỉ đạo Ban Cán sự đảng Chính phủ căn cứ chủ trương của Trung ương chỉ đạo Chính phủ hoàn chỉnh đề án, hồ sơ theo quy định để trình tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI xem xét, quyết định.