Ủy ban Pháp luật và Tư pháp họp phiên toàn thể lần thứ 16

Tham dự có: Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Nguyễn Văn Long; các thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội; đại diện lãnh đạo các cơ quan liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu chủ trì phiên họp

Tại phiên họp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tiến hành thẩm tra chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035.

Toàn cảnh phiên họp

Theo Tờ trình của Chính phủ, cơ quan chủ trì Chương trình là Bộ Công an. Đối tượng thụ hưởng gồm: người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy, người cai nghiện ma túy, người tham gia điều trị nghiện ma túy, người sau cai nghiện ma túy và người vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy thuộc diện được trợ giúp pháp lý; người bị hại, nạn nhân của tội phạm, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân khác bị tội phạm tác động; người yếu thế, có nguy cơ bị tội phạm xâm hại; người bị buộc tội; người chấp hành án hình sự; người thuộc diện được trợ giúp pháp lý trong vụ án hình sự; toàn thể người dân Việt Nam, cộng đồng dân cư và các cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân khác có liên quan; các cơ quan, đơn vị, cá nhân thuộc các cơ quan: chuyên trách phòng, chống ma túy; chuyên trách phòng, chống tội phạm; hỗ trợ, tham mưu, quản lý nhà nước về phòng, chống tội phạm và ma túy; cai nghiện ma túy; điều trị nghiện ma túy và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác tham gia phòng, chống tội phạm và ma túy.

Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Nguyễn Văn Long phát biểu tại phiên họp

Chương trình được thực hiện trên phạm vi toàn quốc từ năm 2026 đến hết năm 2035. Trong đó, giai đoạn I: Từ năm 2026 đến hết năm 2030; giai đoạn II: Từ năm 2031 đến hết năm 2035.

Tổng kinh phí thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến là 45.301,261 tỷ đồng; giai đoạn 2031 - 2035 là khoảng 18.151,758 tỷ đồng.

Chương trình đề ra mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 đạt ít nhất 50% số xã, phường, đặc khu trên toàn quốc không có ma túy; trên 80% số trạm y tế cấp xã trên toàn quốc và 100% cơ sở thực hiện cai nghiện ma túy công lập đủ điều kiện xác định tình trạng nghiện ma túy. Hằng năm, tỷ lệ thụ lý tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố đạt 100%, trong đó tỷ lệ giải quyết phấn đấu đạt trên 88%; tỷ lệ điều tra, khám phá các loại tội phạm đạt trên 75%.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Trường Giang phát biểu tại phiên họp

Phấn đấu đến năm 2035: 100% cơ quan báo chí chủ lực có chuyên trang, chuyên mục về phòng, chống tội phạm; duy trì 100% địa phương được cung cấp nội dung tuyên truyền phục vụ công tác truyền thông về phòng, chống tội phạm; 100% dữ liệu về các đối tượng tội phạm được số hóa, chuẩn hóa, làm sạch và đối sánh, đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu danh tính điện tử. Tăng cường các biện pháp phòng ngừa để kéo giảm bền vững tội phạm, trong đó phấn đấu hằng năm giảm trên 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội.

Các đại biểu dự phiên họp

Thẩm tra nội dung này, các ý kiến Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành về sự cần thiết xây dựng Chương trình trên cơ sở kế thừa, giữ nguyên Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 đã được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết số 163/2024/QH15 và tích hợp, bổ sung các nội dung về phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026 - 2035.

Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị, cơ quan chủ trì xây dựng Chương trình tiếp tục rà soát một số nội dung để bảo đảm tính thống nhất, chính xác, gắn kết giữa chỉ tiêu với nhiệm vụ, hoạt động, nguồn lực thực hiện; làm rõ hơn chỉ tiêu có tính chất chuyên môn và chỉ tiêu chuyên ngành; rà soát các chỉ tiêu giữa 2 giai đoạn (giai đoạn 2026 - 2030 và giai đoạn 2031 - 2035), bảo đảm có sự kế thừa và nâng dần yêu cầu, nhưng không thay đổi cách tính và thống nhất với các quy định của văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến chỉ tiêu.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Trương Thị Diệu Thúy phát biểu tại phiên họp

Về kinh phí thực hiện và nguyên tắc phân bổ vốn, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, cơ quan chủ trì xây dựng Chương trình rà soát, làm rõ căn cứ xác định kinh phí của từng dự án, tiểu dự án; nguyên tắc, căn cứ quy định cho phép Chính phủ điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư công, kinh phí thường xuyên ngân sách trung ương và tiếp tục cân đối ngân sách trung ương hỗ trợ bổ sung cho Chương trình trong quá trình thực hiện; trách nhiệm cân đối, bố trí phần vốn ngân sách địa phương và cơ chế huy động các nguồn lực hợp pháp khác.

Bên cạnh đó, đề nghị cần bổ sung làm rõ căn cứ xác định nhu cầu và mức kinh phí dự kiến của giai đoạn 2031 - 2035 để bổ sung trong dự thảo Nghị quyết, phù hợp với thẩm quyền của Quốc hội; bổ sung quy định ưu tiên cho địa bàn trọng điểm, phức tạp về ma túy và tội phạm; địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, địa phương chưa tự cân đối được ngân sách.

Các đại biểu dự phiên họp

Tán thành với thời gian thực hiện Chương trình gồm 2 giai đoạn, tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị cơ quan chủ trì rà soát, hoàn thiện các chỉ tiêu cụ thể của Chương trình, bảo đảm xác định đầy đủ mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu cho toàn bộ thời gian thực hiện; bảo đảm kế thừa đầy đủ các mục tiêu, chỉ tiêu đã được Quốc hội quyết định, đồng thời xác định cụ thể các chỉ tiêu tương ứng đến năm 2035, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và khả năng cân đối nguồn lực.