Bảo đảm công bằng chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc sau sắp xếp
Thảo luận tại hội trường sáng 31/10 về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước, ĐBQH Lương Thị Hoa (Thanh Hóa) đề nghị Chính phủ sớm tháo gỡ vướng mắc trong giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ việc sau sắp xếp; đồng thời, hoàn thiện chế độ đãi ngộ, điều kiện làm việc đối với viên chức tại Trung tâm cung ứng dịch vụ công cấp xã, bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành hiệu quả, thực chất.
Lấy hiệu quả thực thi chính sách làm thước đo
Đánh giá tình hình phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, ĐBQH Lương Thị Hoa ghi nhận, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, kinh tế - xã hội nước ta vẫn đạt được nhiều kết quả tích cực. Kinh tế tiếp tục tăng trưởng; các lĩnh vực văn hóa, xã hội được quan tâm; quốc phòng, an ninh được giữ vững. Những kết quả này thể hiện nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân.
Quang cảnh phiên họp sáng 31/10. Ảnh: Lâm Hiển
Tuy nhiên, đại biểu cũng chỉ rõ những thách thức đặt ra, nhất là áp lực lạm phát, chi phí đầu vào, yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Mặc dù cải cách thể chế đã có chuyển biến, song tình trạng chồng chéo về thủ tục, thiếu nhân lực và điều kiện thực thi tại cấp xã ở một số nơi vẫn ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết công việc.
Theo đại biểu, năm 2027, cùng với việc đặt ra mục tiêu tăng trưởng cao, cần đặc biệt chú trọng chất lượng thực hiện chính sách và bảo đảm quyền lợi của những người trực tiếp phục vụ Nhân dân. Trong đó, nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực thi chính sách phải được xác định là giải pháp đột phá để thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Từ thực tiễn, đại biểu cho rằng, điểm nghẽn không chỉ nằm ở quy định pháp luật mà còn ở khâu tổ chức thực hiện. Có chính sách nhưng triển khai chậm; có phân cấp nhưng thiếu nhân lực, kinh phí và dữ liệu; có dự án nhưng vướng mắc về thủ tục đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng kéo dài.
Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ chuyển mạnh từ ban hành cơ chế sang kiểm tra kết quả thực thi; rà soát, xử lý dứt điểm các vướng mắc liên ngành, các dự án tồn đọng có khả năng khơi thông nguồn lực, tạo năng lực sản xuất mới.
ĐBQH Lương Thị Hoa (Thanh Hóa) phát biểu thảo luận sáng 31/10. Ảnh: Lâm Hiển
Đối với từng nhiệm vụ trọng tâm năm 2027, cần xác định rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm, thời hạn giải quyết, nguồn lực bảo đảm và kết quả đầu ra có thể đo lường. Việc phân cấp, phân quyền phải gắn với bố trí biên chế phù hợp, kinh phí, hạ tầng số và cơ chế kiểm tra, giám sát, nhất là đối với chính quyền cấp xã.
Đại biểu nhấn mạnh, cần lấy thời gian, chi phí thực tế được cắt giảm, tiến độ triển khai dự án, chất lượng giải quyết công việc và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả thực thi chính sách; đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kỷ luật ngân sách và bảo đảm an sinh xã hội.
Cùng với đó, cần thiết lập cơ chế điều phối liên ngành để kịp thời xử lý những vướng mắc vượt thẩm quyền cấp xã; công khai tiến độ thực hiện các nhiệm vụ trọng điểm và điều chuyển nguồn lực đến những nơi có khả năng triển khai hiệu quả. Đây là điều kiện quan trọng để các chính sách phát triển thực sự chuyển hóa thành kết quả cụ thể trong đời sống.
Tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm công bằng chính sách đối với người nghỉ việc sau sắp xếp
Từ thực tiễn của tỉnh Thanh Hóa, ĐBQH Lương Thị Hoa đặc biệt quan tâm đến việc giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ việc sau sắp xếp. Theo đại biểu, đây không chỉ là vấn đề của Thanh Hóa mà còn là vướng mắc tại nhiều địa phương hiện nay.
Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: Khánh Duy
Thực hiện Chỉ thị số 21/CT-TTg, Nghị định số 185/2026/NĐ-CP và hướng dẫn của Bộ Nội vụ tại Công văn số 1067/BNV-TCBC, tỉnh Thanh Hóa đã sắp xếp từ 4.351 thôn, tổ dân phố xuống còn 1.933 thôn, tổ dân phố, giảm 2.418 đơn vị, tương đương 55,6%.
Việc sắp xếp được triển khai nghiêm túc, góp phần tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả tổ chức bộ máy. Tuy nhiên, quá trình này cũng phát sinh số lượng lớn người hoạt động không chuyên trách phải nghỉ việc hoặc không được tiếp tục bố trí công tác.
Đáng chú ý, khi áp dụng cách xác định số lượng dôi dư theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ, chỉ có 3.092 người thuộc số lượng dôi dư, trong khi 1.833 người khác nghỉ việc ngoài số lượng này do địa phương đồng thời thực hiện cơ cấu, kiện toàn đội ngũ.
Đại biểu cho rằng, đây là vướng mắc cần được hướng dẫn, giải quyết cụ thể nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của những người chịu tác động trực tiếp từ quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy.
Mặt khác, mặc dù Bộ Nội vụ đã hướng dẫn, cho phép các địa phương nghiên cứu ban hành chính sách hỗ trợ từ ngân sách địa phương, song khả năng thực hiện phụ thuộc vào điều kiện ngân sách của từng tỉnh, nhất là những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách. Điều này có thể dẫn đến mức hỗ trợ chênh lệch lớn giữa những người cùng tham gia một đợt sắp xếp trên phạm vi cả nước.
Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: Khánh Duy
Từ thực tế trên, ĐBQH Lương Thị Hoa kiến nghị Chính phủ chỉ đạo hướng dẫn cụ thể về đối tượng, điều kiện, tiêu chí đối với những trường hợp nghỉ việc do địa phương chủ động cơ cấu, kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ. Đây là cơ sở để xác định đối tượng và thực hiện chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách dôi dư do sắp xếp theo khoản 5 Điều 2 Nghị định số 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Đồng thời, đại biểu đề nghị Chính phủ xem xét cơ chế hỗ trợ đối với những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách, nhằm hạn chế sự chênh lệch về mức hỗ trợ giữa các địa phương.
Đại biểu nhấn mạnh, mục tiêu của kiến nghị là bảo đảm giải quyết chế độ, chính sách đúng đối tượng, đúng quy định pháp luật và công bằng, chứ không phải mở rộng chính sách tinh giản đối với tất cả trường hợp nghỉ việc.
Liên quan đến việc bảo đảm nguồn nhân lực phục vụ người dân ở cơ sở, đại biểu cũng quan tâm đến yêu cầu hoàn thiện chế độ đãi ngộ và điều kiện làm việc đối với viên chức tại Trung tâm cung ứng dịch vụ công cấp xã. Khẳng định những kết quả phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 tạo nền tảng quan trọng để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, ĐBQH Lương Thị Hoa cho rằng, để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thực chất, phải đặc biệt quan tâm bảo đảm chính sách đối với con người và nguồn lực ở cấp cơ sở.
Từ đó, đại biểu đề nghị Quốc hội tăng cường giám sát việc thực hiện các chính sách sau sắp xếp; Chính phủ sớm hoàn thiện hướng dẫn, tháo gỡ những vướng mắc phát sinh, bảo đảm công bằng cho người nghỉ việc, đồng thời tạo động lực để đội ngũ viên chức tiếp tục yên tâm công tác, phục vụ Nhân dân.
