'Vá lành' những nụ cười khiếm khuyết

Ê kíp bác sĩ Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng phẫu thuật khe hở môi - vòm miệng cho bệnh nhi. Ảnh: BV

Cơ hội cho trẻ kém may mắn

Khe hở môi - vòm miệng là dị tật bẩm sinh xảy ra trong giai đoạn hình thành thai nhi. Dị tật có thể xuất hiện dưới nhiều hình thái khác nhau như khe hở môi đơn thuần, khe hở vòm miệng đơn thuần hoặc khe hở môi kết hợp khe hở vòm miệng.

Nguyên nhân gây bệnh được cho là sự kết hợp giữa yếu tố di truyền và các yếu tố môi trường trong thai kỳ. Một số yếu tố nguy cơ có thể liên quan đến tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng, sử dụng thuốc không phù hợp trong thai kỳ, tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc các tác động bất lợi khác trong quá trình mang thai.

Trên thế giới, tỷ lệ mắc dao động từ 1-2 trẻ/1.000 trẻ sinh sống; tại Việt Nam, tỷ lệ này khoảng 1,5 - 2 trẻ/1.000 trẻ sinh sống. Việc điều trị đúng thời điểm, chăm sóc đúng cách và tái khám đầy đủ sẽ giúp trẻ có nhiều cơ hội phát triển khỏe mạnh, tự tin như bao trẻ khác.

Ngay từ cái nhìn đầu tiên, thấy con gái không được bình thường như bao đứa trẻ khác, chị B.T.C. (sinh năm 1998, trú tỉnh Quảng Ngãi) không giữ được bình tĩnh. Sau khi sinh, sức khỏe chị C. giảm sút, bầu sữa cứ dồn ứ, căng tức vì miệng con dị tật không bú được cùng với khuôn mặt không lành lặn của con khiến chị như người mất hồn.

Sau thời gian dài suy sụp, vợ chồng chị C. đưa con đến Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng thăm khám. Các bác sĩ cho biết bé bị dị tật khe hở môi, khe hở vòm miệng. Sau đó, bé được đưa vào danh sách phẫu thuật miễn phí trong chương trình do Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng và Tổ chức Smile Train (Hoa Kỳ) triển khai. “Không chỉ hỗ trợ chi phí phẫu thuật, bệnh viện còn phối hợp nhiều chuyên khoa để theo dõi và điều trị toàn diện cho con tôi trong quá trình phát triển”, chị C. chia sẻ.

Một trường hợp khác, trong quá trình mang thai, chị T.T.K.H. (sinh năm 1996, trú Đà Nẵng) có sử dụng thuốc chống trầm cảm nên không may làm ảnh hưởng đến thai nhi. Chào đời với dị tật khe hở môi - vòm miệng bên trái, bé trai gặp nhiều khó khăn trong việc bú sữa mẹ, khiến hành trình chăm con của gia đình càng thêm gian nan.

Sau khi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng khám sàng lọc, bé được chỉ định phẫu thuật tạo hình môi bên trái, bước đầu giúp cải thiện rõ nét cấu trúc khuôn mặt và mở ra những bước điều trị tiếp theo. “May mắn nhờ sự tư vấn và kết nối của bác sĩ, con trai tôi đã được phẫu thuật và điều trị hoàn toàn miễn phí. Gia đình vô cùng biết ơn đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, những người đã cho con tôi một hình hài mới”, chị H. hạnh phúc chia sẻ.

Mỗi ca phẫu thuật, điều trị thành công không chỉ là sự thay đổi về hình hài, mà còn là bước ngoặt cuộc đời đối với những đứa trẻ kém may mắn. Theo PGS-TS-BS. Trần Thị Hoàng, Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, từ năm 2013 đến nay, thông qua chương trình hợp tác giữa Tổ chức Smile Train và Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, gần 2.000 trẻ mắc khe hở môi - vòm miệng được phẫu thuật và điều trị miễn phí. Không chỉ dừng lại ở việc phẫu thuật đóng khe hở thẩm mỹ, hành trình điều trị còn bao gồm sự phối hợp của nhiều chuyên khoa.

Mô hình điều trị toàn diện

BSCKI. Lê Thị Thu Hà, Phó Trưởng khoa Mắt - Tai mũi họng - Răng hàm mặt (Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng) cho biết, điều trị khe hở môi - vòm miệng không phải là một can thiệp đơn lẻ mà là quá trình kéo dài từ khi trẻ được phát hiện dị tật cho đến tuổi trưởng thành. Trong quá trình đó, trẻ có thể cần sự hỗ trợ của nhiều chuyên khoa như sơ sinh, dinh dưỡng, gây mê hồi sức, răng hàm mặt, tai mũi họng, chỉnh nha, ngữ âm trị liệu và phục hồi chức năng.

Tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, trẻ được xây dựng lộ trình điều trị phù hợp theo từng giai đoạn phát triển. Sau phẫu thuật tạo hình môi và vòm miệng, bệnh nhi tiếp tục được theo dõi khả năng ăn uống, phát âm, sự phát triển của răng và xương hàm, từ đó có kế hoạch can thiệp tiếp theo nếu cần thiết.

Theo lãnh đạo Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, mô hình điều trị toàn diện được bệnh viện xây dựng với các bước bài bản, giúp trẻ không chỉ cải thiện ngoại hình mà còn phục hồi chức năng nói, ăn uống và tự tin hòa nhập cộng đồng. “Phần lớn trẻ mắc khe hở môi - vòm miệng đều có cơ hội phát triển tốt nếu được điều trị đúng thời điểm và theo dõi đầy đủ theo lộ trình. Bên cạnh vai trò của đội ngũ y tế, sự đồng hành của gia đình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc chăm sóc, đưa trẻ tái khám đúng hẹn và hỗ trợ trẻ trong quá trình phát triển”, BSCKI. Lê Thị Thu Hà nói.

Trong hành trình điều trị cho trẻ mắc khe hở môi - vòm miệng, với các y, bác sĩ Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là sứ mệnh nhân văn: “vá lành” những khiếm khuyết trên gương mặt và những tổn thương âm thầm trong tâm hồn trẻ thơ. Hành trình đó vẫn đang tiếp tục, để đồng hành, sẻ chia, kết nối yêu thương, mang đến cơ hội cho những trẻ em kém may mắn, để các em có được khuôn mặt lành lặn và tự tin hòa nhập cộng đồng.