Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Lâm Đồng: Tinh gọn - hiệu lực - vì Nhân dân phục vụ

Kỳ 1: Nhanh chóng kiện toàn, vận hành phục vụ Nhân dân

Chủ trương tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là bước đi mang tính cải cách, mà còn là sự cụ thể hóa sâu sắc quan điểm của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười trao quyết định về công tác cán bộ cho lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo

Vào cuộc với quyết tâm cao

Tại Lâm Đồng, chủ trương này đang được triển khai với quyết tâm chính trị cao, bài bản và đồng bộ, tạo nền tảng quan trọng cho một mô hình quản trị hiện đại, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn. Theo đánh giá của Tỉnh ủy tại buổi làm việc với đoàn kiểm tra giám sát số 31 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Việc triển khai tổ chức và hoạt động của các cơ quan, đơn vị ở địa phương sau vận hành chính quyền địa phương 2 cấp có thuận lợi khi tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh duy trì ổn định, tạo nền tảng cho việc tổ chức, vận hành bộ máy chính quyền địa phương theo mô hình mới. Có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, kịp thời của Trung ương và của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh trong quá trình triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm thống nhất, đồng bộ. Hệ thống chính trị các cấp được củng cố, kiện toàn; đội ngũ cán bộ, công chức từng bước được chuẩn hóa, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Công tác cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số được đẩy mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình vận hành mô hình mới.

Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã ban hành đồng bộ nhiều văn bản quan trọng: từ đề án hợp nhất các cơ quan, quyết định thành lập tổ chức bộ máy, bổ nhiệm cán bộ, đến quy định chức năng, nhiệm vụ và quy chế làm việc của từng cơ quan trong hệ thống chính trị. Tỉnh đã thành lập 4 đảng bộ trực thuộc, kiện toàn tổ chức MTTQ và phân công nhiệm vụ rõ ràng cho các Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, bảo đảm sự lãnh đạo xuyên suốt, thống nhất. Khi mô hình chính thức đi vào hoạt động, HĐND tỉnh đã ban hành nghị quyết thành lập 14 sở, ngành và 2 tổ chức tương đương; UBND tỉnh bổ nhiệm 128 lãnh đạo, đồng thời chỉ đạo hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của các đơn vị.

Ở cấp xã, các địa phương nhanh chóng kiện toàn 4 cơ quan chuyên môn theo quy định, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt ngay từ đầu. Thực hiện các nghị định của Chính phủ, tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về tổ chức bộ máy cấp xã. Sở Nội vụ đang tham mưu ban hành quy định khung về số lượng, tên gọi các phòng chuyên môn, nhằm thống nhất trong toàn tỉnh và nâng cao hiệu lực quản lý.

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, Lâm Đồng triển khai phương án sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Đến tháng 3/2026, toàn tỉnh có 1.884 đơn vị, trong đó giảm đầu mối ở cấp tỉnh và cấp sở, đồng thời tăng ở cấp xã do thành lập mới các trung tâm dịch vụ tổng hợp, trạm y tế và trường nội trú vùng biên.

Song song đó, tỉnh đã hoàn thành việc sắp xếp, hợp nhất các hội quần chúng, giảm từ 40 xuống còn 16 hội, bảo đảm đúng định hướng của Trung ương. Tỉnh ủy cũng ban hành chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210 của Trung ương, tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như: tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, cải cách hành chính, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và tăng cường kiểm tra, giám sát...

Người dân được tiếp cận, ứng dụng công nghệ số trong thủ tục hành chính nhanh gọn, hiện đại, hiệu quả hơn trước

Những tín hiệu tích cực

Thực tiễn triển khai bước đầu đã cho thấy những chuyển biến rõ nét. Bộ máy chính quyền ở nhiều địa phương trở nên gọn hơn, chức năng, nhiệm vụ được phân định rõ ràng hơn. Sau sắp xếp tổ chức bộ máy theo chủ trương tinh gọn, tỉnh Lâm Đồng đã đạt những kết quả rõ nét, đồng bộ trên cả khối Đảng, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội, thể hiện quyết tâm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động.

Ở khối Đảng, từ 6 đảng ủy trực thuộc với 24 phòng, ban chuyên môn của 3 tỉnh trước sắp xếp, đến nay chỉ còn 2 đảng ủy trực thuộc với 8 phòng, ban, giảm 66,6% đầu mối. Các cơ quan tham mưu, giúp việc Tỉnh ủy cũng được tinh gọn mạnh mẽ, từ 15 cơ quan xuống còn 5 cơ quan, giảm 10 đơn vị; số phòng chuyên môn giảm từ 78 xuống 24, tương ứng giảm trên 69%.

Khối MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội có bước chuyển biến rõ nhất khi hợp nhất từ 18 cơ quan còn 1 cơ quan duy nhất, giảm tới 94,4% đầu mối; số phòng, ban chuyên môn giảm 86,3%. Các đơn vị sự nghiệp thuộc Tỉnh ủy cũng được sắp xếp lại theo hướng gọn nhẹ, hiệu quả hơn, giảm 4/6 đơn vị và 19/33 phòng chuyên môn. Đáng chú ý, việc hợp nhất các hội quần chúng đã hoàn tất, đưa toàn bộ về trực thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, giảm từ 40 hội xuống còn 16 hội, bảo đảm đúng định hướng của Trung ương.

Ở khối chính quyền, từ 42 cơ quan chuyên môn với 263 phòng, ban trước đây, UBND tỉnh hiện còn 15 cơ quan với 102 phòng, ban, giảm trên 60% cả đầu mối và tổ chức bên trong. Ở cấp xã, mô hình tổ chức mới được triển khai đồng bộ, gồm 4 đầu mối cơ bản, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp... Nhìn tổng thể, việc sắp xếp đã tạo bước đột phá trong tinh gọn bộ máy, giảm mạnh đầu mối trung gian, đồng thời vẫn bảo đảm cung ứng dịch vụ công thiết yếu, hướng tới nền hành chính hiện đại, hiệu quả, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

Quy trình giải quyết công việc được rút ngắn, giảm bớt các khâu trung gian không cần thiết. Đặc biệt, vai trò của cấp cơ sở ngày càng được phát huy. Nhiều vấn đề dân sinh được giải quyết ngay tại cơ sở, không còn phải chuyển lên cấp trên như trước. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân mà còn nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Cùng với đó, cải cách hành chính được đẩy mạnh, nhất là trong ứng dụng công nghệ thông tin, góp phần nâng cao tính minh bạch và thuận tiện trong phục vụ người dân.

Anh Đặng Thế Quốc Tài (khu phố Xuân Thành, phường Xuân Trường - Đà Lạt) chia sẻ: “Khi thực hiện đăng ký kinh doanh tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường, tôi thấy thủ tục được giải quyết rất nhanh gọn, giảm đáng kể thời gian và công sức. Cán bộ hướng dẫn tận tình, rõ ràng nên người dân dễ thực hiện; những lần sau, tôi có thể làm ngay trên điện thoại, rất tiện lợi. Việc nộp thuế điện tử cũng nhanh chóng hơn, chỉ cần chuyển khoản là hoàn tất, vừa nhẹ nhàng, vừa tiết kiệm thời gian cho người dân”.