Văn hóa Đồng Nai trong xu thế hội nhập

Nghệ sĩ, diễn viên Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga biểu diễn, giao lưu nghệ thuật phục vụ hoạt động ngoại giao văn hóa.

Từ xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy giá trị di sản đến phát triển văn hóa trong chính trị, kinh tế, Đồng Nai đang nỗ lực biến văn hóa trở thành nền tảng tinh thần, động lực nội sinh cho phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, hiện đại từ cơ sở

Đồng Nai có lợi thế và nguồn lực nổi bật. Thời gian qua, thành phố đã phát triển nhanh, toàn diện, hình thành không gian kinh tế - đô thị đa trung tâm, gắn kết chặt với các hành lang phát triển và các trung tâm kinh tế lớn. Cùng với đó, Đồng Nai còn phát triển hài hòa đời sống văn hóa, lấy con người là trung tâm, xây dựng con người Đồng Nai thân thiện, nghĩa tình, văn minh và hiện đại.

Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Thị Ngọc Loan cho biết: “Những năm qua, Phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa đã được triển khai sâu rộng, thu hút sự tham gia tích cực của các tầng lớp nhân dân, đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Hàng năm, trên 90% ấp, khu phố, thôn đạt chuẩn văn hóa, trên 95% hộ gia đình đạt chuẩn văn hóa. Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố được đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng, khai thác, phát huy hiệu quả hoạt động. Di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng với nhiều loại hình, phân bố rộng khắp trên địa bàn 95 xã, phường trong toàn thành phố”.

Giáo viên, học sinh Trường trung cấp Văn hóa nghệ thuật Đồng Nai biểu diễn phục vụ hoạt động đối ngoại của thành phố.

Tại nhiều xã, phường, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao cộng đồng ngày càng được quan tâm tổ chức thường xuyên hơn. Theo Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Long Phước Bùi Hồng Lâm, nhiều năm nay địa phương phát triển phong trào thể dục thể thao quần chúng, giáo dục thể chất, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trên địa bàn xã hiện có 15 cơ sở kinh doanh và hoạt động phong trào thể dục thể thao, hàng chục câu lạc bộ (CLB) aerobic, dân vũ, yoga… cùng nhiều mô hình văn nghệ, đờn ca tài tử sinh hoạt thường xuyên tại 14 nhà văn hóa ấp.

Phó Chủ tịch UBND phường Bình Phước Hoàng Thúy Vũ cho hay: Trên địa bàn phường hiện có 37/37 khu phố có nhà văn hóa, 9 nhà thi đấu đa năng, 13 công viên, hoa viên và 2 quảng trường. Trên cơ sở phát huy hiệu quả nguồn lực sẵn có, địa phương trực tiếp quản lý, khai thác và tổ chức hoạt động tại các thiết chế này theo hướng đồng bộ, hiệu quả, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, qua đó đáp ứng tốt nhu cầu sinh hoạt cộng đồng, rèn luyện thể chất và hưởng thụ văn hóa tinh thần ngày càng cao của nhân dân.

“Phường Bình Phước hiện có 1 di tích lịch sử quốc gia Địa điểm Chiến thắng Đồng Xoài; 13 công viên, tiểu công viên. Phường đã xây dựng video clip giới thiệu di tích, quảng bá hình ảnh con người, sự kiện và điểm đến của phường. Toàn phường duy trì 41 CLB văn hóa, văn nghệ và 67 CLB thể thao; tỷ lệ người dân tập luyện thể dục thể thao thường xuyên đạt 40%, tỷ lệ gia đình thể thao đạt gần 39%” - bà Vũ chia sẻ.

Không chỉ chú trọng xây dựng đời sống văn hóa cộng đồng, Đồng Nai còn đặc biệt quan tâm đến giáo dục văn hóa ứng xử trong trường học. Việc triển khai thực hiện hiệu quả bộ quy tắc ứng xử trong trường học gắn với xây dựng văn hóa học đường; xây dựng môi trường giáo dục xanh - sạch - đẹp - an toàn, lành mạnh được xem là nền tảng quan trọng để hình thành thế hệ công dân mới có đạo đức, kỹ năng sống và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.

Song song đó, thành phố cũng chú trọng xây dựng văn hóa trong kinh tế, trong đó, đội ngũ doanh nhân, công nhân, người lao động thực sự là chủ thể được phát triển toàn diện và có điều kiện để phát huy sáng kiến, sáng tạo. Xây dựng đội ngũ cán bộ và người lao động có trình độ và kỹ năng hội nhập, mở rộng hợp tác văn hóa, đưa các quan hệ ngoại giao về văn hóa đi vào chiều sâu, đạt hiệu quả thiết thực; đồng thời tiếp nhận có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới, quảng bá hình ảnh đất và người Đồng Nai.

Giữ gìn bản sắc, phát triển bền vững trong hành trình hội nhập

Là vùng đất có lịch sử gần 330 năm hình thành và phát triển, Đồng Nai sở hữu kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, mang đậm dấu ấn vùng đất Trấn Biên xưa - Đồng Nai nay. Trong xu thế toàn cầu hóa, việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc mà còn mở ra cơ hội phát triển du lịch văn hóa, quảng bá hình ảnh địa phương.

Theo Giám đốc Bảo tàng Đồng Nai Nguyễn Ngọc Yến, nhiều năm qua, bảo tàng đã phối hợp với các đơn vị liên quan xuất bản nhiều ấn phẩm có giá trị, thực hiện các phim tư liệu giới thiệu về di tích, lễ hội, làng nghề truyền thống của các dân tộc sinh sống trên địa bàn thành phố Đồng Nai để giới thiệu về di sản văn hóa của địa phương. Bên cạnh đó, bảo tàng đã thực hiện số hóa 2D các cuốn sách: Khảo cổ Đồng Nai, Đàn đá Bình Đa, số hóa hồ sơ xếp hạng di tích quốc gia đang lưu giữ tại bảo tàng phục vụ công tác nghiên cứu, khai thác.

Nhiều di tích lịch sử, văn hóa, danh thắng trên địa bàn thành phố Đồng Nai đã và đang từng bước được đầu tư, trùng tu, tôn tạo nâng cấp, ứng dụng công nghệ số như: triển khai các tour tham quan thực tế ảo 360 tại di tích; lấy số liệu làm bản đồ GIS các di tích khảo cổ; thực hiện ấn phẩm 3D giới thiệu di tích. Đặc biệt, các hiện vật thuộc bảo vật quốc gia của Đồng Nai đã được số hóa 3D hoàn chỉnh, phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và giới thiệu trực tuyến. Trong đó, bộ đàn đá Lộc Hòa được số hóa 3D toàn bộ hồ sơ điện tử gồm ảnh chụp, bản mô tả, thông tin chất liệu hiện vật, niên đại, xuất xứ, tình trạng bảo quản.

Cùng với công tác bảo tồn di sản, Đồng Nai cũng chú trọng phát triển văn học nghệ thuật, xem đây là lĩnh vực quan trọng trong xây dựng đời sống tinh thần xã hội. Nhiều chính sách hỗ trợ văn nghệ sĩ sáng tạo được triển khai, khuyến khích các tác phẩm phản ánh lịch sử, văn hóa dân tộc, công cuộc đổi mới quê hương và đất nước. Ngoài duy trì giải thưởng văn hóa văn nghệ hàng năm và các liên hoan, hội diễn, hội thi văn nghệ, thành phố còn tổ chức giải thưởng văn hóa văn nghệ Trịnh Hoài Đức (5 năm/lần). Qua đó, tạo động lực cho đội ngũ văn nghệ sĩ tiếp tục sáng tạo, góp phần quảng bá hình ảnh con người Đồng Nai.

Hội nhập là cơ hội để Đồng Nai tiếp cận tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống. Với định hướng phát triển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa, giữa hiện đại và truyền thống, Đồng Nai đang từng bước xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy giá trị di sản, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân, chung sức xây dựng văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.