Văn hóa kinh doanh: Chìa khóa mềm giúp nâng tầm doanh nghiệp Việt

Diễn đàn Quốc gia “Văn hóa với doanh nghiệp năm 2026”

Tại diễn đàn quốc gia “Văn hóa với doanh nghiệp năm 2026”, nhiều đại biểu cho rằng, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, xây dựng văn hóa kinh doanh đang được xem là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

VĂN HÓA DOANH NGHIỆP - "NGUỒN LỰC MỀM" CỦA NỀN KINH TẾ

Văn hóa kinh doanh đang ngày càng được nhìn nhận như một “nguồn lực mềm” quan trọng của nền kinh tế, góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh minh bạch, nâng cao uy tín doanh nghiệp và thúc đẩy sự phát triển bền vững. Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu hội nhập sâu rộng, việc định hình hệ giá trị văn hóa kinh doanh đang trở thành vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách đặc biệt quan tâm.

Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính phát biểu tại diễn đàn

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính nhấn mạnh, trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, cộng đồng doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng xây dựng văn hóa kinh doanh dựa trên các giá trị minh bạch, chính trực và trách nhiệm xã hội.

Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cạnh tranh bằng sản phẩm, công nghệ hay nguồn lực tài chính mà còn phải cạnh tranh bằng uy tín, thương hiệu và các giá trị văn hóa. Đây chính là nền tảng giúp doanh nghiệp xây dựng niềm tin với thị trường, đối tác và người tiêu dùng.

Phó Thủ tướng cho rằng văn hóa doanh nghiệp không đơn thuần là những khẩu hiệu hay các giá trị được công bố trong chiến lược phát triển, mà cần được thể hiện trong từng hành động cụ thể của doanh nghiệp, từ cách quản trị, ứng xử với người lao động đến trách nhiệm với xã hội và cộng đồng.

“Trong giai đoạn phát triển mới, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cạnh tranh bằng sản phẩm hay công nghệ mà còn phải cạnh tranh bằng uy tín, thương hiệu và các giá trị văn hóa. Văn hóa kinh doanh chính là nền tảng để xây dựng niềm tin và phát triển bền vững.” — Phó Thủ tướng Chính phủ

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy cũng nhận định, sự thành bại của doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào công nghệ hay nguồn vốn mà sâu xa hơn là ở tính chính trực, sự minh bạch, bản sắc văn hóa mà doanh nghiệp đó xây dựng và lan tỏa.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy

Việc xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam có chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh, bản lĩnh và khát vọng vươn tầm quốc tế là nhiệm vụ trọng tâm. Mỗi doanh nghiệp cần soi chiếu hoạt động của mình theo hệ giá trị quốc gia và chuẩn mực con người Việt Nam như yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo.

Đồng thời, ngành văn hóa sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, xây dựng các bộ quy tắc ứng xử, đặc biệt trên không gian mạng, nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch và cạnh tranh công bằng.

Trong bối cảnh ấy, văn hóa kinh doanh không còn là khẩu hiệu hay lớp “trang trí đạo đức”, mà trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi. Một doanh nghiệp có thể sở hữu công nghệ tiên tiến, nguồn vốn lớn, nhưng nếu thiếu tính chính trực, thiếu minh bạch và không xây dựng được bản sắc văn hóa, thì những lợi thế ấy khó có thể chuyển hóa thành giá trị bền vững.

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã có bước trưởng thành đáng kể cả về quy mô lẫn năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, song song với mục tiêu tăng trưởng kinh tế, yêu cầu về xây dựng chuẩn mực văn hóa trong hoạt động kinh doanh cũng ngày càng trở nên cấp thiết.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu chú trọng xây dựng hệ giá trị cốt lõi, trong đó đề cao các yếu tố như chính trực, minh bạch, sáng tạo và trách nhiệm xã hội. Những giá trị này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn góp phần nâng cao hình ảnh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

ĐỊNH HÌNH HỆ GIÁ TRỊ VĂN HÓA KINH DOANH TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP

Một trong những điểm nhấn quan trọng được Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy đề cập là yêu cầu hoàn thiện thể chế văn hóa. Đây chính là khâu chuyển hóa các giá trị từ nhận thức sang hành động.

Việc xây dựng các bộ quy tắc ứng xử, đặc biệt trong không gian mạng, hay việc cụ thể hóa các chuẩn mực đạo đức thành quy phạm pháp luật không chỉ nhằm kiểm soát hành vi, mà sâu xa hơn là tạo dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, thúc đẩy cạnh tranh công bằng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Sự chuyển dịch từ mô hình quản lý tập trung sang quản trị hiện đại cũng phản ánh một bước tiến trong nhận thức: Nhà nước không chỉ kiểm soát, mà đóng vai trò kiến tạo môi trường để các giá trị văn hóa được thực hành một cách tự nhiên và bền vững trong cộng đồng doanh nghiệp.

Ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam

Ở góc độ rộng hơn, việc xây dựng môi trường văn hóa trong doanh nghiệp, từ đời sống tinh thần của người lao động đến hệ sinh thái sáng tạo, chính là cách thức nuôi dưỡng “năng lượng nội sinh” cho phát triển. Văn hóa, trong trường hợp này, không phải là kết quả, mà là điều kiện tiên quyết.

Ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, việc định hình hệ giá trị văn hóa kinh doanh Việt Nam cần gắn với các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội và định hướng chiến lược của quốc gia. Hệ giá trị này không chỉ tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và lành mạnh.

Theo các chuyên gia, hệ giá trị văn hóa kinh doanh của Việt Nam cần được xây dựng trên nền tảng kết hợp giữa truyền thống văn hóa dân tộc và các chuẩn mực quản trị hiện đại của thế giới. Điều này giúp doanh nghiệp vừa giữ được bản sắc riêng, vừa đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Tại diễn đàn, ông Hồ Anh Tuấn đã công bố Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam với 7 nhóm giá trị cốt lõi và “28 chữ vàng”: “Thượng tôn pháp luật - Chữ tín làm đầu - Lấy dân làm gốc - Đổi mới sáng tạo - Trách nhiệm cộng đồng - Gìn giữ bản sắc - Khát vọng vươn xa”.

Đại diện tiêu biểu cho cộng đồng doanh nghiệp thực hiện nghi thức cam kết thực thi Bộ giá trị Văn hóa Kinh doanh Việt Nam

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang chuyển động nhanh với nhiều biến động khó lường, văn hóa kinh doanh ngày càng được xem là nền tảng giúp doanh nghiệp củng cố nội lực và tạo dựng niềm tin trên thị trường. Khi văn hóa trở thành “kim chỉ nam” cho hoạt động quản trị và phát triển, doanh nghiệp không chỉ hướng tới mục tiêu lợi nhuận mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững của xã hội.

Về lâu dài, việc xây dựng và lan tỏa hệ giá trị văn hóa kinh doanh mang bản sắc Việt Nam được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn, qua đó góp phần nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt trên bản đồ kinh tế toàn cầu.

Hồ Hường