Văn hóa là động lực nội sinh của phát triển

Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam đã được thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, hướng tới mục tiêu bảo đảm quyền thụ hưởng và sáng tạo văn hóa của nhân dân, thu hẹp khoảng cách tiếp cận văn hóa giữa các vùng, miền, các nhóm xã hội; đồng thời phát triển các dịch vụ văn hóa đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Cảng thị cổ Hội An biểu hiện cho tinh thần đổi mới của xứ Quảng trong quá khứ. Ảnh: TÂM THƯ

Cảng thị cổ Hội An biểu hiện cho tinh thần đổi mới của xứ Quảng trong quá khứ. Ảnh: TÂM THƯ

Nghị quyết gồm 13 điều, thiết lập khung cơ chế, chính sách mang tính tổng thể nhằm thúc đẩy văn hóa trở thành động lực nội sinh của phát triển.

Về nguồn lực, Nhà nước cam kết dành tối thiểu 2% tổng chi ngân sách hằng năm cho lĩnh vực văn hóa và điều chỉnh tăng dần theo yêu cầu phát triển. Song song đó là chủ trương khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa.

Các chính sách ưu đãi đầu tư cũng được thiết kế cụ thể hơn. Một số lĩnh vực như sản xuất, phát hành phim; triển lãm; thể thao chuyên nghiệp hoặc dành cho người khuyết tật… được áp dụng thuế suất giá trị gia tăng 5%. Đáng chú ý, các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, bảo vật quốc gia hoặc cổ vật quý hiếm được hồi hương không vì mục đích lợi nhuận sẽ được miễn toàn bộ thuế nhập khẩu và phí liên quan.

Ở tầm chiến lược, Nghị quyết mở đường cho thí điểm mô hình “đô thị di sản” đến năm 2035, cho phép địa phương chủ động ban hành cơ chế ưu đãi về đất đai, phí, lệ phí nhằm khai thác giá trị di sản gắn với phát triển công nghiệp văn hóa.

Trong kỷ nguyên số, văn hóa được đặt vào trục chuyển đổi. Theo đó, Nhà nước có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp văn hóa tiếp cận và ứng dụng công nghệ tiên tiến vào sản xuất nội dung số, phát triển sản phẩm, dịch vụ văn hóa và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số; thu hút đầu tư từ các tập đoàn công nghệ lớn vào hạ tầng số và phát triển các giải pháp công nghệ cao cho văn hóa. Thí điểm các mô hình kinh doanh văn hóa mới gắn với nền tảng số: bảo tàng mở, nhà hát di động, thư viện số và một số loại thiết chế văn hóa số khác theo quy định của Chính phủ. Thời gian thực hiện thí điểm tối đa là 5 năm kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành.

Nghị quyết cũng đề ra các vấn đề về cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa; cơ chế, chính sách bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống và bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm; chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng, nhân lực đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, thể thao; đặt hàng, khoán chi đối với hoạt động sáng tạo văn hóa sử dụng ngân sách Nhà nước; quảng bá, xúc tiến, phát triển sản phẩm, thị trường công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc xác lập ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”. Đây không chỉ là dấu mốc mang tính biểu tượng, mà còn đi kèm chính sách cụ thể: người lao động được nghỉ làm và hưởng nguyên lương; các cơ sở văn hóa, thể thao công lập có thể miễn hoặc giảm phí tham quan theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Nghị quyết đồng thời khuyến khích người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, tham gia các hoạt động văn hóa vào những dịp lễ lớn.

L.QUÂN

Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/van-hoa-la-dong-luc-noi-sinh-cua-phat-trien-3334638.html