Văn nghệ sĩ và ước vọng đầu Xuân

Cống hiến, sáng tạo từ vốn sống

Người ta thường sợ tuổi già nhưng với những người làm nghệ thuật chân chính, thời gian là chất xúc tác làm dày thêm vốn sống và say mê. Năm 2026, nghệ sĩ ưu tú, Biên đạo múa Lê Cường tròn 70 tuổi đời, với hành trang là hơn nửa thế kỷ đắm mình trong ánh đèn sân khấu và những vũ điệu dân gian. Có gần 15 năm làm Chi hội trưởng Chi hội Sân khấu tỉnh Tuyên Quang, nghệ sĩ Lê Cường đã phát huy vai trò cầu nối, gắn kết các nghệ sĩ múa trong tỉnh. Đồng thời cùng các hội viên góp phần bảo tồn và phát huy các điệu múa dân gian của các dân tộc thiểu số, trở thành một phần không thể thiếu trong các sự kiện văn hóa, lễ hội của tỉnh.

“Năm mới đến, tôi mong đời sống nghệ thuật sẽ ngày càng chuyên nghiệp hơn. Mùa xuân bao giờ cũng nhiều cảm hứng nên nhất định tôi sẽ đi để lấy cảm hứng sáng tạo các tác phẩm mới. Đặc biệt đến các vùng đất có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống để sưu tầm và sáng tạo. Tôi yêu điệu múa người Dao, người Mông, người Lô Lô… Tôi khát khao góp phần đưa múa Tuyên Quang vươn lên, hội nhập trong nước và thế giới” - nghệ sĩ Lê Cường chia sẻ.

Cũng dành trọn vẹn tình yêu cho văn hóa dân tộc, đúng với câu nói “trong nhà có người già như nhà có kho báu”, năm 2025, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Tống Đại Hồng đã gặt hái quả ngọt nhờ sự lao động cần mẫn. Tháng 8-2025, Viện Nghiên cứu Hán nôm đặc biệt tổ chức một buổi Tọa đàm giới thiệu và tặng sách Tự điển chữ Nôm Tày của tác giả Tống Đại Hồng.

PGS.TS Vương Thị Hường, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán nôm, Tổng Biên tập Tạp chí Hán nôm khẳng định, đây là một công trình từ điển đồ sộ, tập hợp hơn 6.300 mục từ, giúp bảo tồn và phát huy di sản chữ Nôm Tày. Viện đánh giá rất cao trí tuệ, công sức, tâm huyết của tác giả trong thời gian vừa qua. Tự điển Nôm Tày đã được tin học hóa, tự điển điện tử thuận lợi cho việc tra cứu, dịch thuật, học. Bước sang năm 2026, ước vọng của nhà nghiên cứu Tống Đại Hồng thật giản dị mà sâu sắc. Ông chia sẻ: “Mong sao có nhiều hoạt động đưa văn hóa dân gian vào trường học, thổi bùng ngọn lửa tình yêu văn hóa nguồn cội cho thế hệ trẻ”.

Nhắc đến văn học Tuyên Quang đương đại, nhà văn Chu Thị Minh Huệ với những tác phẩm như “Bông dẻ đẫm sương”, “Đường lên Hạnh Phúc”, “Ngược dòng thiên di” hay “Mười hai tầng trời”... đã tạo những vùng tâm tưởng, neo đậu vững chắc trong lòng độc giả cả nước.

Năm 2025 đối với Chu Thị Minh Huệ là một năm đầy biến động nhưng cũng đầy nghị lực. Thực hiện chủ trương sáp nhập, thay đổi địa giới hành chính của tỉnh, chị chuyển công tác về Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang tại phường Minh Xuân. Đối với nữ nhà văn này, đó lại là một hành trình trải nghiệm mới, những lo lắng ban đầu dần nhường chỗ cho sự thích nghi kiên cường.

Chị tâm sự, năm 2026 sẽ là năm chị dồn toàn bộ tâm sức để viết thật nhiều. Chị muốn dành trọn tình yêu cho con người miền núi, nhưng ở một góc nhìn mới mẻ hơn: Con người miền núi trước những biến chuyển của xã hội hiện đại. Đó là sự va đập giữa cái cũ và cái mới, giữa bản sắc và hội nhập.

Điểm tựa năm mới

Thực hiện chủ trương sáp nhập từ ngày 1-7-2025, Hội VHNT Tuyên Quang đã thành một ngôi nhà chung rộng lớn và ấm áp. Với 312 hội viên đang sinh hoạt sôi nổi tại 7 chi hội cơ sở, 6 chi hội chuyên ngành và 1 tổ đội, Hội đang sở hữu một nguồn lực sáng tạo dồi dào chưa từng có.

Trong âm nhạc Tuyên Quang đương đại, NSƯT Ngô Sỹ Tùng luôn nhận mình là kẻ “nặng lòng” với núi rừng. Tình yêu bền bỉ ấy đã được đền đáp xứng đáng khi ông xuất sắc giành Giải B tại Liên hoan Âm nhạc toàn quốc 2025 với tác phẩm “Nơi rừng thiêng”. Thông điệp về khát vọng sống mãnh liệt như chính rừng thiêng đã chạm đến trái tim khán giả cả nước. Chia sẻ về thành công này, NSƯT Ngô Sỹ Tùng bộc bạch: “Tôi yêu Tuyên Quang và biết ơn mảnh đất đã cho tôi nguồn cảm hứng bất tận. Đó là động lực để tôi tiếp tục sáng tạo trong năm mới”.

Không chỉ có âm nhạc, nhiếp ảnh Tuyên Quang cũng đã vươn mình ra biển lớn. Tại Cuộc thi Ảnh nghệ thuật quốc tế lần thứ 13 năm 2025 (VN-25) - sân chơi quy tụ hàng ngàn tác phẩm từ 22 quốc gia - nhiếp ảnh gia Lê Hồng Đức đã làm rạng danh tỉnh nhà với giải Khuyến khích cho tác phẩm “Cám dỗ”. Hơn 20 năm “ăn ngủ” cùng nhiếp ảnh, đi và chụp say sưa để lưu giữ hồn cốt quê hương, giải thưởng này là sự ghi nhận xứng đáng cho hành trình lao động nghệ thuật nghiêm túc của Lê Hồng Đức, đồng thời khơi dậy cảm hứng sáng tạo mạnh mẽ cho các tay máy trẻ trong tỉnh.

Trong số nghệ sỹ trẻ, nghệ nhân dân gian Chu Thạch với tài năng diễn tấu đàn Tính và hát Then, không chỉ tỏa sáng trên các sân khấu trong nước mà còn mang tiếng đàn của người Tày đến với bạn bè quốc tế tại Hàn Quốc, Trung Quốc. Thạc luôn trăn trở tìm tòi, sáng tạo những phương thức biểu diễn mới, đưa âm nhạc truyền thống đến gần hơn với giới trẻ qua mạng xã hội. “Tôi muốn truyền đạt tình yêu này đến các bạn trẻ, để cùng gìn giữ và phát triển âm nhạc Tuyên Quang nói riêng và dân tộc nói chung” - lời chia sẻ của Chu Thạch cũng chính là lời hứa của thế hệ trẻ Tuyên Quang trước thềm năm mới.

Xuân 2026 đang gõ cửa với biết bao hy vọng. Với nền tảng vững chắc từ những thành công của năm cũ, cùng sự đoàn kết trong “ngôi nhà chung” và khát vọng cống hiến cháy bỏng, tin rằng văn nghệ sĩ Tuyên Quang sẽ tiếp tục gặt hái những mùa vàng bội thu, để dòng chảy văn hóa xứ Tuyên mãi tuôn chảy và hòa nhịp cùng đất nước.

Giang Lam