Vật liệu xây dựng trước áp lực mùa cao điểm

Cơ sở khai thác đá của Công ty cổ phần Xây dựng Trường Giang, xã Chiềng Mung.

Ước tính năm 2026, toàn tỉnh cần khoảng 3,6 triệu m³ vật liệu xây dựng các loại, trong đó có 1,6 triệu m³ đá, 1 triệu m³ cát và 0,9 triệu m³ vật liệu san lấp. Đặc biệt, nhu cầu trong 3 tháng cuối năm dự báo tăng mạnh, chủ yếu phục vụ thi công dự án cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu.

Toàn tỉnh hiện có 23 cơ sở sản xuất, khai thác vật liệu xây dựng đang hoạt động, gồm 18 cơ sở khai thác đá với tổng công suất hơn 1,2 triệu m³/năm; 4 cơ sở khai thác cát với sản lượng 140.000 m³/năm và 1 cơ sở sản xuất xi măng, công suất 900.000 tấn/năm. Cùng với đó, các đại lý, doanh nghiệp phân phối thép và vật liệu xây dựng chủ động nhập hàng, dự trữ để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Công ty cổ phần Xây dựng Trường Giang, xã Chiềng Mung đang khai thác tối đa công suất để phục vụ thị trường. Ông Đinh Công Hưng, Phó Giám đốc Công ty, cho biết: Đến nay, đơn vị đã khai thác hết 80.000 m3, khối lượng đá được phép khai thác đến cuối năm chỉ còn 3.000 m³. Công ty đang khẩn trương lập hồ sơ xin nâng công suất khai thác lên gấp 3 lần, đạt 250.000 m³, rất mong các sở, ngành tạo điều kiện tháo gỡ thủ tục, để hồ sơ sớm được thông qua kịp thời, nhằm đảm bảo nguồn cung cho thị trường.

Công ty cổ phần Gạch Tuynel Xum Côn sử dụng ro bốt trong dây chuyền sản xuất.

Đối với mặt hàng cát tự nhiên đang có nguy cơ khan hiếm cao, hoạt động khai thác tại các mỏ cũng đang được đẩy lên mức tối đa. Ông Trần Thanh Nam, Phó Giám đốc Chi nhánh cát Sông Mã, Công ty cổ phần Quỳnh Ngọc, thông tin: Từ đầu năm đến nay, lượng mưa ít nên cát trên lưu vực sông Mã ít hơn mọi năm. Trong khi đó, nhu cầu xây dựng tăng cao, dẫn đến tình trạng thiếu nguồn cung, cùng với chi phí vận chuyển cao đã khiến giá cát chênh lệch rất lớn, cát sông Mã từ mức 260.000 - 320.000 đồng/m³ tại mỏ tăng lên 580.000 - 680.000 đồng/m³ khi đưa về trung tâm, trong khi cát Nghệ An vận chuyển đến Vân Hồ, Mộc Châu lên tới 900.000 - 920.000 đồng/m³. Doanh nghiệp đang nỗ lực sản xuất, ưu tiên nguồn cung cho các dự án đầu tư công trọng điểm, các đối tác truyền thống và cam kết giữ bình ổn giá bán ra thị trường.

Riêng thị trường gạch xây dựng đang duy trì nguồn cung khá ổn định. Ông Ngô Quốc Cường, Giám đốc Công ty cổ phần Gạch Tuynel Xum Côn, bản Xum Pàn, xã Sông Mã, cho biết: Công ty hoạt động từ giữa năm 2026, quy mô 2.000 m², sử dụng công nghệ tự động hóa và dùng robot trong các khâu tạo hình, vận chuyển và đưa sản phẩm vào lò nung. Từ khi sản xuất đến nay, Công ty sản xuất cung ứng khoảng trên 4 triệu viên gạch nung. Hiện nay, giá bán có nhích nhẹ, gạch nung A0 là 1.500 đồng/viên và A1 là 1.400 đồng/viên. Mục tiêu từ nay đến cuối năm, đơn vị cung ứng thêm gần 1 triệu viên gạch ra thị trường.

Cơ sở phân phối thép và tôn các loại của Công ty TNHH Sản xuất, Thương mại và Dịch vụ thép 998, phường Chiềng Sinh.

Trước những biến động lớn của thị trường vật liệu xây dựng và áp lực nguồn cung dịp cuối năm, các cơ quan quản lý Nhà nước đã chủ động triển khai các giải pháp quản lý, điều tiết. Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Đức Luyến, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, cho biết: Để đảm bảo bình ổn thị trường vật liệu xây dựng dịp cuối năm 2026, Sở Xây dựng đã tăng cường giám sát, khảo sát thực tế để cập nhật và công bố giá định kỳ; yêu cầu các doanh nghiệp niêm yết giá, không được lợi dụng tình trạng khan hiếm để trục lợi. Khuyến cáo các nhà thầu thi công chủ động kế hoạch đàm phán hợp đồng, tập kết vật liệu từ sớm để tránh bị động, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân đầu tư công trong những tháng nước rút.

Việc tháo gỡ khó khăn, mở rộng khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh cũng được chú trọng. Theo thống kê, đến nay, toàn tỉnh có 94 mỏ khoáng sản được phê duyệt kết quả trúng đấu giá, 87 mỏ được cấp phép thăm dò và 67 mỏ được phê duyệt trữ lượng. Ngành xây dựng đang rà soát, điều chỉnh để bảo đảm thống nhất giữa quy hoạch khu vực mỏ và Quy hoạch tỉnh; đồng thời tăng cường đối thoại, tháo gỡ vướng mắc, tạo đồng thuận trong nhân dân đối với công tác giải phóng mặt bằng.

Sự chủ động của doanh nghiệp và các giải pháp quản lý của ngành chức năng đang góp phần đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng trong giai đoạn cao điểm cuối năm. Tuy nhiên, để giải quyết căn cơ bài toán cung - cầu, nhất là đối với đá và cát tự nhiên, cần tiếp tục tháo gỡ vướng mắc về thủ tục cấp phép, quy hoạch mỏ và giải phóng mặt bằng; đồng thời tăng cường theo dõi diễn biến giá, bảo đảm công khai, minh bạch trong hoạt động kinh doanh.