VCCI: Một số mục tiêu phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tham vọng, nên điều chỉnh
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) gửi bản góp ý 13 nội dung lớn với Dự thảo Đề án Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045 của Bộ Công Thương.

VCCI đề nghị xem xét lại nhiều nội dung về quy định thị trường hàng hóa phái sinh
Bản góp ý của VCCI chỉ ra các vấn đề cần làm rõ như: Vai trò của ngân hàng thương mại trong cấu trúc thị trường mới, cơ chế tham gia của doanh nghiệp nhà nước, sự tham gia của doanh nghiệp nước ngoài hay chế độ thuế và kế toán đối với giao dịch phái sinh…
Theo VCCI, cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt hoan nghênh định hướng xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, bởi việc dừng lại ở cấp nghị định trong gần hai thập kỷ qua đã tạo ra rủi ro pháp lý đáng kể cho các giao dịch có giá trị lớn và mang tính dài hạn.
Tuy nhiên, dự thảo hiện vẫn còn nhiều khoảng trống về tính khả thi triển khai, đặc biệt ở các nội dung liên quan trực tiếp đến chi phí tuân thủ, khả năng tiếp cận thị trường và sự liên thông với các thiết chế tài chính hiện hữu.
Dự thảo đặt ra mục tiêu thu hút 300 đến 500 doanh nghiệp tham gia và đạt tỷ lệ sử dụng công cụ phái sinh 20 đến 30% trong nhóm doanh nghiệp lớn vào năm 2030. VCCI đánh giá đây là mục tiêu tham vọng, cần cân nhắc đến tính khả thi của mục tiêu này.
Hiện nay, tỷ lệ sử dụng công cụ phái sinh chuẩn hóa trong các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam nhìn chung còn thấp. Rào cản chính không nằm ở thiếu sản phẩm mà ở chi phí ký quỹ, chuẩn mực kế toán chưa rõ ràng, rủi ro tỷ giá khi giao dịch trên sàn quốc tế và đặc biệt là tâm lý e ngại sau các vụ thua lỗ lớn của một số doanh nghiệp nhà nước và tư nhân trong quá khứ.
Do đó, VCCI đề nghị ban soạn thảo bổ sung khảo sát thực địa với ít nhất 200 doanh nghiệp đại diện cho các ngành hàng chủ lực để xác định lại các chỉ tiêu trên cơ sở dữ liệu thực, đồng thời xây dựng các chỉ tiêu trung gian theo từng năm thay vì chỉ có chỉ tiêu cuối kỳ.
Tương tự, về lộ trình triển khai thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh từ năm 2026-2030, theo VCCI là logic nhưng cũng khá tham vọng. Việc đặt mục tiêu ban hành Luật ngay trong năm 2026, đồng thời với việc xây dựng hàng loạt nghị định, thông tư trong giai đoạn 2026 đến 2027, là thách thức rất lớn xét kinh nghiệm xây dựng pháp luật tài chính ngân hàng những năm gần đây.
Việc kỳ vọng Trung tâm thanh toán bù trừ độc lập đi vào hoạt động trong giai đoạn 2027 đến 2028 cũng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư và thời gian rất lớn.
Do đó, VCCI đề nghị xây dựng các mốc kiểm điểm giữa kỳ (mid-term review) vào năm 2027 và 2029 để đánh giá tiến độ thực chất và điều chỉnh kịp thời, tránh tình trạng đến hạn mới phát hiện không đạt được mục tiêu.











