Về Hưng Yên xem hội đầu xuân

Nhiều lễ hội đặc sắc

Một trong những lễ hội lớn được tổ chức sớm nhất ở Hưng Yên là lễ hội đền Phù Ủng, xã Phạm Ngũ Lão, tổ chức từ ngày 11 - 13 tháng Giêng. Lễ hội không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao của danh tướng Phạm Ngũ Lão, mà còn có ý nghĩa to lớn trong giáo dục thế hệ sau về ý chí vươn lên, tinh thần yêu nước và những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Nét độc đáo của lễ hội đền Phù Ủng là nghi thức rước công chúa Tĩnh Huệ từ phủ chúa về lăng Phạm Tiên Công để trình ông và rước về đền Phạm Ngũ Lão để trình cha. Tham gia đoàn rước có các đội cờ lễ, múa lân, rồng, bài vị, đội khiêng kiệu hoa, khiêng kiệu công chúa...

Nhắc đến Hưng Yên, còn có một lễ hội đã được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, gắn liền với Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Đó là Lễ hội đền Trần, xã Long Hưng (xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình cũ).

Lễ hội đền Trần năm 2026 được tổ chức với quy mô cấp tỉnh, diễn ra trong 5 ngày, từ 1 - 5/3. Ảnh: TTXVN

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hưng Yên Phạm Văn Hiệu cho biết: Lễ hội đền Trần ở Hưng Yên gắn với vùng đất Long Hưng - nơi được xác định là đất phát tích của vương triều Trần. Từ mảnh đất này, họ nhà Trần đã gây dựng cơ nghiệp, hình thành một triều đại hưng thịnh, gắn liền với những chiến công hiển hách trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước, góp phần khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và ý chí độc lập, tự cường của dân tộc. Lễ hội nhằm tưởng nhớ công lao của các vị vua Trần và những bậc tiền nhân đã góp phần dựng nước, giữ nước.

Bên cạnh tổ chức phần lễ trang nghiêm, lễ hội đền Trần ở Hưng Yên còn là dịp để người dân và du khách hòa mình vào các hoạt động văn hóa đặc sắc trong phần hội. Từ các trò chơi dân gian như kéo lửa nấu cơm, kéo co, pháo đất, cờ tướng, đến những cuộc thi truyền thống như gói bánh chưng, thi cỗ cá, têm trầu cánh phượng. Thông qua hoạt động tổ chức Lễ hội, là cơ hội kết nối cộng đồng, thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế địa phương.

Lễ hội đền Trần được tổ chức từ ngày 13 - 17 tháng Giêng tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần, xã Long Hưng.

Từ tháng Giêng đến hết tháng 3 âm lịch, ở các địa phương trong tỉnh còn diễn ra nhiều lễ hội lớn gắn với các nhân vật lịch sử, Anh hùng dân tộc, những người có công xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước, các bậc tiền nhân đã truyền nghề, mang lại đời sống ấm no cho nhân dân, như: Lễ hội Chử Ðồng Tử - Tiên Dung (xã Phạm Hồng Thái); lễ hội Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (xã Nguyễn Văn Linh); lễ hội đền An Xá (xã Hoàng Hoa Thám)...

Du xuân, nghe trống quân và xem múa bồng

Múa bồng xã Dạ Trạch gắn liền với truyền thuyết Chử Đồng Tử - Tiên Dung và Lễ hội Chử Đồng Tử, thể hiện sự lạc quan yêu đời, đoàn kết, gắn bó của người dân địa phương nói riêng và vùng đồng bằng Bắc bộ nói chung. Trong khi đó, hát trống quân Dạ Trạch ở xã Phạm Hồng Thái phô tài nghệ đối đáp, trao đổi tâm tình của cư dân nông nghiệp vùng châu thổ sông Hồng.

Biểu diễn hát trống quân trong chương trình “Vui xuân Bính Ngọ: Sắc màu văn hóa Hưng Yên” tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam ngày 21 - 22/2/2026. Video: Thanh Bình

Để bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị di sản phi vật thể hát trống quân, nhiều địa phương đã đưa điệu hát này vào các trường học. Các thành viên Câu lạc bộ trống quân Dạ Trạch phối hợp truyền dạy các làn điệu trống quân dễ nhớ, dễ thuộc, tính chất tươi vui, phù hợp với lứa tuổi học sinh.

Việc truyền dạy được tổ chức thông qua các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm, trong một số tiết học âm nhạc, nội dung giáo dục địa phương cấp Tiểu học và THCS. Trong những dịp lễ hội, hát trống quân được "sân khấu hóa" thành các bài biểu diễn để người nghe dễ hiểu, dễ nghe.

Biểu diễn múa bồng tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam ngày 21 - 22/2/2026. Video: Thanh Bình

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hưng Yên Hoàng Văn Duyệt, di sản văn hóa phi vật thể có sức hấp dẫn mạnh mẽ, là động lực thu hút ngày càng nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế đến tìm hiểu, trải nghiệm. Do vậy, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể gắn với phát triển du lịch đã và đang được Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Hưng Yên chỉ đạo ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các địa phương tích cực triển khai thực hiện. Từ đó giá trị của các di sản văn hóa phi vật thể ngày càng được nâng lên, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Để quảng bá sâu rộng hơn các di sản văn hóa của Hưng Yên, ngày mùng 5 - 6 Tết Bính Ngọ 2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hưng Yên phối hợp với Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã tổ chức chương trình “Vui xuân Bính Ngọ: Sắc màu văn hóa Hưng Yên” thu hút sự tham dự của đông đảo công chúng. Du khách đã được tìm hiểu, trải nghiệm các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa lân, hát trống quân, múa bồng và thưởng thức các đặc sản ẩm thực của địa phương...

Thanh Bình