Về Quán Giò nghe phảng phất mùi trầm hương
Con phố Quán Giò khiêm nhường nép mình sau chiếc cổng chào nhỏ có treo tấm biển Hương Quán Giò - Trường Thi chính hiệu. Người ta vẫn thường chiêm nghiệm mà nói với nhau rằng: Ở đâu, đất cũng có linh hồn và mỗi con đường làng hay ngõ phố đều hiện hữu một 'tâm hồn' đằm thắm, lắng đọng từ những tinh hoa ngàn năm để lại. Người làng hương Quán Giò cũng không biết chính xác nghề truyền thống này đã lưu truyền bao nhiêu năm, chỉ biết rằng bao đời nay cha ông họ sinh ra đã biết có nghề làm hương này.

Hương Quán Giò là một trong làng nghề truyền thống lâu đời của xứ Thanh.
Không giống như những ngành nghề khác trên vùng đất xứ Thanh, nghề làm hương ở Quán Giò được sản xuất quanh năm theo nhu cầu của thị trường. Làng hương Quán Giò cung cấp ra thị trường nhiều loại hương khác nhau như: hương quế, hương vòng, nhưng hương trầm là sản phẩm đặc trưng làm nên thương hiệu.

Mỗi cây hương trầm có ba nguyên liệu chính gồm: tăm hương, bột trầm và chất keo. Tăm hương là phần lõi được vót từ ruột tre già sau đó nhúng vào phẩm màu để tạo chân hương. Để có được màu sắc tươi tắn cho chân hương, người thợ hòa một lượng bột màu thích hợp trong nước nóng, nhúng chân hương qua vài lần, sau đó đem phơi khô nhiều ngày nữa. Để làm nên những nén hương không chỉ đòi hỏi nhiều nguyên liệu mà còn trải qua nhiều công đoạn công phu.

Tuy nhiên, công đoạn quan trọng nhất phải kể đến là gia công bột trầm và se hương. Khi se hương, người thợ phải lăn thật nhẹ và chắc tay để cho bột bám đều vào que hương. Công đoạn se hương tuy không vất vả nhưng đòi hỏi sự cần cù, khéo léo, tỷ mỉ của người thợ. Mặc dù hiện nay đã có máy móc thay thế nhưng nhiều hộ gia đình làm hương ở Quán Giò vẫn trung thành với phương pháp se hương thủ công. Bởi se bằng tay cây hương sẽ tròn trịa, không bị vỡ vụn và điều quan trọng là mùi hương đượm hơn.

Để hương khô đều, giữ được màu sắc và mùi hương đặc trưng, người làm nghề vẫn để hương khô tự nhiên bằng cách phơi trên giàn dưới trời nắng gió từ 1 đến 2 ngày là khô. Theo kinh nghiệm của những người làm nghề, sấy bằng lửa nhanh hơn nhưng hương thường bị mất mùi, xỉn màu, hình thức và chất lượng đều không đạt yêu cầu. Chính sự chu đáo, nghiêm khắc của người thợ trong từng công đoạn là bí quyết làm nên thương hiệu hương Quán Giò với mùi thơm đặc trưng, nhẹ mà thanh, không sực nức nhưng lại phảng phất rất lâu.

Giờ đây, nghề làm hương Quán Giò không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho các hộ sản xuất, mà còn chứa đựng cả giá trị văn hóa, góp phần làm đậm thêm hương vị đặc trưng của những dịp đặc biệt trong năm. Điều đó đã mang lại sức sống trường tồn cho làng nghề truyền thống trong dòng chảy của văn hóa dân tộc.











