Vì sao Big 4 luôn được 'chọn mặt gửi... tiền'?

Báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2025 cho thấy dòng tiền từ Kho bạc Nhà nước (KBNN) đang trở thành nguồn hỗ trợ thanh khoản quan trọng cho nhóm Big 4 trong bối cảnh áp lực thị trường liên ngân hàng gia tăng.

Tiền gửi của Kho bạc Nhà nước là nguồn hỗ trợ thanh khoản đáng kể cho Big4.

Tính đến cuối năm 2025, tổng số dư tiền gửi của KBNN tại 3 ngân hàng Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt hơn 406.000 tỷ đồng, tăng gần 11% so với cuối năm 2024.

Cụ thể: Vietcombank dẫn đầu hệ thống với hơn 136.000 tỷ đồng, gấp 1,8 lần đầu năm. Tuy nhiên, so với quý III, con số này đã giảm 21.250 tỷ đồng. BIDV ghi nhận 135.865 tỷ đồng (trong đó 99% là tiền gửi có kỳ hạn), giảm 6,5% so với năm trước. VietinBank nắm giữ 134.625 tỷ đồng, giảm 7% so với cuối năm 2024. Trong khi đó, Agribank hiện chưa công bố báo cáo chi tiết.

Quy mô tiền gửi của KBNN mang tính mùa vụ, phụ thuộc lớn vào tiến độ giải ngân đầu tư công. Theo Bộ Tài chính, đến hết năm 2025, tỷ lệ giải ngân đạt 83,7% kế hoạch. Áp lực giải ngân gần 147.000 tỷ đồng còn lại trong tháng 1/2026 để "về đích" 100% kế hoạch là nguyên nhân khiến dòng tiền này biến động mạnh.

Nguồn tiền từ KBNN giúp nhóm Big 4 giảm bớt áp lực huy động từ dân cư, tạo dư địa để thực hiện vai trò "chủ lực" điều tiết thị trường. Hiện nay, Big 4 không chỉ cung ứng vốn cho nền kinh tế mà còn là bên cho vay chính trên thị trường liên ngân hàng, hỗ trợ thanh khoản cho các nhà băng nhỏ.

Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy sự căng thẳng về thanh khoản vào cuối năm. Doanh số giao dịch liên ngân hàng tuần cuối tháng 1/2026 vọt lên 976.000 tỷ đồng/ngày, gấp đôi mức 470.000 tỷ đồng/ngày của tháng 8/2025. Sự hỗ trợ từ nguồn tiền KBNN giúp nhóm Big 4 yên tâm hơn khi gánh vác trách nhiệm này.

Trong suốt năm 2025, nhóm Big 4 duy trì mặt bằng lãi suất thấp (quanh mức 4,7-4,8% cho kỳ hạn 12 tháng) bất chấp thị trường chung đã tăng lên trung bình 6%. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, áp lực thanh khoản đã buộc nhóm này gia nhập cuộc đua lãi suất. Chẳng hạn, BIDV ngày 23/1/2026 đã tăng mạnh 0,6-0,9%/năm, lãi suất kỳ hạn trên 12 tháng đạt 7,1-7,3%/năm. Agribank điều chỉnh tăng lãi suất huy động, hiện đang dẫn đầu nhóm Big 4 về lãi suất cho khách hàng thông thường để giữ chân người gửi tiền và giải tỏa áp lực thanh khoản.

Dù đã điều chỉnh, lãi suất của nhóm Big 4 vẫn thấp hơn khối ngân hàng tư nhân từ 1-2,5% (với khách thường) và 0,3-1% (với khách VIP).

Việc KBNN gửi lượng tiền lớn vào Big 4 không phải ngẫu nhiên mà tuân theo quy trình đấu thầu nghiêm ngặt dựa trên Thông tư 64/2019 của Bộ Tài chính. Các ngân hàng muốn nhận tiền gửi phải lọt vào danh sách an toàn của NHNN và được chấm điểm dựa trên: Tổng tài sản, vốn chủ sở hữu, nợ xấu và kết quả kinh doanh.

Trong bộ tiêu chí này, tổng tài sản và vốn chủ sở hữu chiếm tới 80% trọng số. Đây là lợi thế tuyệt đối giúp nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước luôn thắng thế trong các đợt chào thầu, trở thành điểm đến ưu tiên của dòng vốn ngân sách.

Thanh Hoa