Vì sao chiến tranh không cản nổi đà tăng của chứng khoán toàn cầu?

Chỉ số bluechip S&P 500 ở Phố Wall đạt mức cao kỷ lục 7.137,9 điểm vào thời điểm thị trường đóng cửa hôm 22-4. Ảnh: Gotrade

Đỉnh điểm bất định đã qua

Sau cú sốc ban đầu, các thị trường tài chính dường như đã phớt lờ tác động từ chiến sự Iran để tập trung vào nền tảng doanh nghiệp dù giá dầu vẫn duy trì ở mức cao.

Nhà đầu tư đang quay trở lại mạnh mẽ với các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và các thị trường mới nổi. Điều đó cho thấy giai đoạn biến động tồi tệ nhất của thị trường do xung đột Trung Đông có thể đã ở phía sau. Đồng đô la Mỹ cũng đã đánh mất phần lớn mức tăng đạt được khi xung đột bùng phát.

“Thị trường có thể đang xem diễn biến tại Trung Đông chỉ là tạm thời dù thực tế nó có thể kéo dài và tiếp tục ảnh hưởng đến hệ thống tài chính – thương mại toàn cầu trong thời gian đáng kể. Nhà đầu tư vẫn tập trung vào thanh khoản toàn cầu và nhìn nhận các yếu tố cơ bản theo hướng tích cực”. Magdalena Polan, trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô thị trường mới nổi của PGIM Fixed Income nhận định.

Dưới đây là năm lý do chính giúp thị trường chứng khoán không phản ứng qua tiêu cực với xung đột ở Trung Đông như lo ngại.

Các nhà phân tích cho rằng, các thị trường chứng khoán đã được “định giá” theo kịch bản xấu nhất và tin vào khả năng hạ nhiệt xung đột Trung Đông. Khi cả Washington và Tehran vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại, cùng với các tuyên bố ngừng bắn kéo dài, nhà đầu tư tin rằng thỏa thuận hòa bình cuối cùng có thể đạt được. Nói cách khác, dù căng thẳng còn đó nhưng kỳ vọng vào giải pháp ngoại giao đang lớn dần.

Tâm lý “bắt đáy” ăn sâu

Những dòng tin dồn dập và các thay đổi chính sách khó lường từ Tổng thống Donald Trump từng khiến nhiều nhà đầu tư bất ngờ. Tuy nhiên, họ cũng nhớ lại kịch bản thị trường trong chiến tranh Ukraine năm 2022. Vào thời điểm đó, các thị trường chứng khoán ban đầu lao dốc rồi sau đó nhanh chóng hồi phục. Đã quen với sự biến động của thì trường do tin tức chi phối trong nhiều năm qua cùng với tâm lý “mua khi giá giảm” (buy the dip) khiến nhà đầu tư không muốn duy trì quan điểm bi quan quá lâu.

Vùng đệm dầu mỏ giúp giảm bớt tác động

Chiến tranh làm gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Trung Đông, đẩy giá dầu và xăng tăng cao. Tuy nhiên, ngoài một số thiếu hụt cục bộ ở các nền kinh tế mới nổi, thế giới chưa rơi vào tình trạng đình trệ kinh tế diện rộng như lo ngại.

Động thái xả lượng dầu kỷ lục từ kho dự trữ dầu lược của các nước thành viên Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), công suất dự phòng của các nước sản xuất dầu lớn và nhu cầu suy yếu đã giúp giảm bớt tác động. Dù vậy, nếu eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng bị gián đoạn kéo dài, rủi ro vẫn có thể gia tăng.

Lợi nhuận mạnh mẽ của doanh nghiệp Mỹ

Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp đã trở thành “liều thuốc tăng lực” cho Phố Wall, thị trường chứng khoán lớn nhất thế giới. Gần 80% doanh nghiệp trong chỉ số bluechip S&P 500 công bố lợi nhuận quí 1 vượt kỳ vọng của giới phân tích, theo dữ liệu của Bloomberg. Nhiều tổ chức môi giới đã nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận cả năm của các doanh nghiệp này, khiến triển vọng thị trường trở nên tích cực hơn.

Làn sóng AI trở lại

Cổ phiếu công nghệ tiếp tục là động lực chính dẫn dắt đà tăng của các thị trường chứng khoán toàn cầu nhờ nhu cầu AI mạnh mẽ.

Hãng sản xuất chip nhớ SK Hynix của Hàn Quốc vừa báo cáo lợi nhuận quí 1 đạt mức kỷ lục 37.600 tỉ won (25,42 tỉ đô la Mỹ). Con số này cao gấp 5 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Hãng này cũng công bố kế hoạch đầu tư 12,85 tỉ đô la để xây dựng nhà máy đóng gói chip mới tại Hàn Quốc. Hồi đầu tháng Tư, đối thủ Samsung Electronics ghi nhận lợi nhuận quí 1 tăng gần 8 lần so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức cao kỷ lục 57.200 tỉ won (37,9 tỉ đô la)

Trong khi đó, nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới TSMC (Đài Loan) nâng dự báo doanh thu năm 2026 sau khi ghi nhận lãi quí 1 ở mức cao kỷ lục.

Các nhà phân tích cho rằng, kế hoạch chi tiêu và kết quả kinh doanh sắp tới từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu của Mỹ sẽ tiếp tục nâng đỗ thị trường chứng khoán.

Theo Bloomberg