Vì sao drone nhỏ và nhẹ như chim nhưng có thể gây hại cho máy bay nhiều hơn?

Một con chim và một chiếc drone (thiết bị bay không người lái) cùng nặng khoảng 2 kg, nếu va chạm với máy bay ở cùng tốc độ thì hậu quả có giống nhau không?

Với chiếc máy bay, thứ nó va phải là một chiếc drone hay là một con chim lại có thể tạo ra kết quả khác biệt đáng kể.

Vấn đề này càng đáng chú ý sau sự việc tại sân bay Tân Sơn Nhất tối 11/8.

Nhiều chuyến bay bị ảnh hưởng do phương tiện bay không người lái (UAV) xuất hiện gần đường bay tại sân bay Tân Sơn Nhất. Ảnh: Hữu Huy/ TPO.

Drone xuất hiện gần đường bay ở Tân Sơn Nhất

Trong tối 11/8, sân bay Tân Sơn Nhất (TP.HCM) đã 2 lần phải tạm dừng hoạt động cất, hạ cánh vì drone xâm nhập, theo Tiền Phong.

Có thời điểm, tổ lái của một chiếc máy bay từ TP.HCM đi Hà Nội đã phát hiện drone ở phía bên phải, cách máy bay khoảng 500 mét. Khi ấy, máy bay mới đang ở độ cao khoảng gần 550 mét.

Việc sân bay Tân Sơn Nhất phải tạm dừng các chuyến bay đi, bay đến khi phát hiện drone như vậy khiến nhiều người thắc mắc: Một chiếc drone nhỏ và nhẹ như chim thì nếu va vào máy bay có gây hư hại khác con chim va vào không?

Hành khách xuống máy bay ở sân bay Tân Sơn Nhất tối 11/8. Ảnh: Hữu Huy/ TPO.

Cùng trọng lượng, drone có thể gây hư hại lớn hơn chim

Một nghiên cứu của một trung tâm thuộc Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cho thấy, với cùng tốc độ va chạm, đối với máy bay cỡ lớn có người lái thì việc va chạm với drone có thể gây hư hại về kết cấu nghiêm trọng hơn so với va chạm với các loài chim cùng trọng lượng, thông tin được đăng trên trang của ĐH bang Ohio (Mỹ).

Lý do là khác với các loài chim, drone thường được chế tạo từ những vật liệu rất cứng. Các bộ phận cứng nhất của drone - như động cơ, pin và thiết bị mang theo - có thể gây hư hại nặng nề cho thân máy bay và động cơ.

Nghiên cứu trên đã đánh giá tác động tiềm tàng của các loại drone có trọng lượng từ hơn 1 kg đến hơn 3 kg và thấy nếu va chạm với máy bay, có những trường hợp, drone có thể làm hỏng kết cấu hoặc xuyên thủng khung máy bay.

Các mô phỏng trên máy tính cho thấy, mức độ hư hại và rủi ro lớn nhất (nếu máy bay va chạm với drone) xảy ra trong quá trình máy bay cất cánh, do lúc này cánh quạt hoạt động ở tốc độ cao nhất. Vì vậy, việc sân bay Tân Sơn Nhất tạm dừng cất, hạ cánh khi phát hiện drone là dễ hiểu.

Trong trường hợp xảy ra va chạm, drone có thể gây hư hại nặng cho máy bay. Ảnh minh họa: Stewarts.

Va chạm với chim cũng gây thiệt hại

Việc drone có thể gây hư hại lớn hơn đối với máy bay (nếu va chạm) không có nghĩa là chim thì không gây thiệt hại gì. Thực tế, chim vẫn là một mối nguy quen thuộc đối với ngành hàng không.

Nhưng đối với hoạt động của một sân bay thì hành vi của drone khó dự đoán hơn. Chim cũng nguy hiểm đối với máy bay, nhưng các sân bay đã có hàng thập kỷ kinh nghiệm quản lý rủi ro va chạm với chim. Còn một chiếc drone được điều khiển từ xa có thể vận hành theo cách khó lường, khiến đài chỉ huy sân bay không thể chắc chắn drone sẽ di chuyển thế nào.

Và điều mà nghiên cứu trên chỉ ra cũng không phải là drone nào cũng sẽ gây hậu quả nghiêm trọng, mà là không thể đánh giá mức độ nguy hiểm của một vật thể bay chỉ qua kích thước hay trọng lượng của nó.

Vì vậy, hoạt động của drone quanh sân bay thường được kiểm soát chặt chẽ, và ở gần sân bay, sự xuất hiện của một chiếc drone nhỏ cũng không thể được xem nhẹ.