Vì sao giá cà phê đi xuống?

Theo số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, xuất khẩu cà phê của Việt Nam tháng 9 ước đạt 122.000 tấn, trị giá 547 triệu USD, giảm 4,6% về lượng và 4,3% về trị giá so với tháng liền trước. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm ngoái, sản lượng xuất khẩu vẫn tăng 50,4% và trị giá tăng hơn 18%.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, xuất khẩu cà phê ước đạt hơn 1,4 triệu tấn, trị giá gần 6,6 tỷ USD, tăng 16,2% về lượng, nhưng giảm 6,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.

Về cơ cấu thị trường, Đức, Italy và Nhật Bản tiếp tục là những nước tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam, lần lượt chiếm hơn 13%, 8,2% và 7,2% thị phần.

Đáng chú ý, trong những ngày cuối tháng 9, giá cà phê thế giới giảm do nguồn cung cải thiện. Cụ thể, nguồn cung cà phê từ thị trường chủ chốt Brazil gia tăng đã gây sức ép lên giá mặt hàng này.

Theo Cơ quan Cung ứng Quốc gia Brazil (Conab), sản lượng cà phê năm 2026 của nước này ước đạt 67,6 triệu bao, tăng 19,6% so với năm trước, trong đó cà phê Arabica dự kiến tăng 34,8%. Xuất khẩu cà phê Brazil trong tháng 8 cũng tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025, qua đó cho thấy nguồn cung đưa ra thị trường tăng mạnh.

Tuy nhiên, đà giảm được hạn chế bởi tồn kho cà phê Arabica được chứng nhận trên sàn ICE ở mức thấp. Tồn kho cà phê Arabica xuống mức 217.646 bao vào ngày 15/9, mức thấp nhất trong 27 năm, trước khi phục hồi lên 253.203 bao vào ngày 28/9.

Trong khi đó, tồn kho cà phê Robusta trên sàn ICE tăng lên 5.398 lô vào ngày 24/9, mức cao nhất trong 10 tháng. Ngoài ra, dự báo ít mưa tại Minas Gerais trong giai đoạn cây cà phê Arabica ra hoa đã làm gia tăng lo ngại về vụ sau, thúc đẩy các quỹ mua vào và hỗ trợ giá phục hồi.

Trên sàn giao dịch London, vào cuối tháng 9, giá cà phê Robusta giao kỳ hạn tháng 11 và tháng 1/2027 giảm lần lượt 3,5% và 3,7% so với ngày 1/9, xuống mức 3.412 USD/tấn và 3.387 USD/tấn.

Tương tự, giá cà phê Arabica trên sàn giao dịch New York, hợp đồng giao kỳ hạn tháng 12 và tháng 3/2027 giảm lần lượt 7,3% và 6,1% so với hồi đầu tháng 9, xuống mức 288,75 UScent/lb và 280,9 UScent/lb.

Ngoài 2 sàn giao dịch lớn trên, sàn giao dịch BMF của Brazil cũng ghi nhận giá cà phê Arabica giao kỳ hạn tháng 12, tháng 3/2027 giảm lần lượt 6,4% và 5,9% so với ngày 1/9, xuống mức 352,2 UScent/lb và 348,05 UScent/lb.

Tại Việt Nam, vào cuối tháng 9, giá cà phê giảm khi đến gần vụ thu hoạch mới, kỳ vọng nguồn cung tăng khiến các doanh nghiệp thu mua thận trọng. Giá cà phê tại các tỉnh Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai trong ngày 29/9 giảm 1.700-1.800 đồng/kg so với đầu tháng 9, dao động 93.200-94.000 đồng/kg tùy khu vực.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê và Ca cao Việt Nam (VICOFA), lượng cà phê xuất khẩu tăng nhưng kim ngạch giảm chủ yếu do giá cà phê thế giới đi xuống. Trong khoảng 3 năm giá cà phê tăng cao, nông dân tại nhiều quốc gia đã mở rộng đầu tư, diện tích và sản lượng, khiến nguồn cung thế giới có xu hướng gia tăng.

VICOFA dự báo sản lượng cà phê xuất khẩu năm 2026 có thể tăng khoảng 8-10% so với năm 2025 khi nguồn cung niên vụ mới bắt đầu được đưa ra thị trường. Tuy nhiên, tăng lượng xuất khẩu không đồng nghĩa kim ngạch sẽ tăng tương ứng nếu giá cà phê nhân tiếp tục chịu áp lực.

Trước đó, ngành cà phê Việt Nam đã khép lại niên vụ 2024-2025 với sản lượng hơn 1,7 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt mức kỷ lục 8,4 tỷ USD. Tuy nhiên, thị trường cà phê thế giới đang xuất hiện những yếu tố có thể gây sức ép lên giá.

Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng cà phê niên vụ 2026-2027 tại nhiều nước sản xuất được dự báo tăng so với niên vụ trước. Tổng nguồn cung toàn cầu ước khoảng 189 triệu bao, trong khi nhu cầu tiêu thụ tại các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu khoảng 179 triệu bao. Nguồn cung tăng nhanh hơn nhu cầu có thể khiến giá cà phê chịu áp lực giảm.

Vì vậy, tăng sản lượng xuất khẩu sẽ chưa đủ để bảo đảm tăng trưởng kim ngạch nếu ngành cà phê không đồng thời nâng giá trị của từng sản phẩm.