Vì sao học sinh dễ căng thẳng hơn trong thời đại số?

1. Mạng xã hội tạo ra căng thẳng và áp lực so sánh như thế nào?

Mỗi ngày, các em có thể tiếp xúc với rất nhiều hình ảnh về thành tích học tập, giải thưởng hay những khoảnh khắc nổi bật của bạn bè và người quen. Liên tục nhìn thấy những điều tích cực được chia sẻ trên không gian mạng có thể khiến một số học sinh vô thức so sánh bản thân với người khác. Từ đó, các em cảm thấy căng thẳng, dễ xuất hiện suy nghĩ rằng mình chưa đủ giỏi, chưa đủ nổi bật hoặc đang bị tụt lại phía sau.

Ở lứa tuổi đang hình thành nhận thức về bản thân, sự so sánh kéo dài có thể ảnh hưởng đến lòng tự trọng và sự tự tin. Điều này đặc biệt rõ rệt ở những học sinh vốn nhạy cảm hoặc đang phải chịu áp lực về thành tích học tập.

Liên tục nhìn thấy hình ảnh về thành tích học tập, giải thưởng hay những khoảnh khắc nổi bật của bạn bè trên không gian mạng có thể khiến một số học sinh vô thức so sánh bản thân với người khác.

2. Công nghệ khiến trẻ khó ngắt kết nối hơn

Nếu trước đây, việc học thường kết thúc khi học sinh rời khỏi lớp học, thì trong thời đại số, các em gần như luôn ở trong trạng thái kết nối. Những nhóm trò chuyện của lớp, thông báo về lịch học, lịch kiểm tra, hoạt động ngoại khóa hay các khóa học bổ sung khiến học sinh khó có được cảm giác "tan học" theo đúng nghĩa.

Điều này khiến ranh giới giữa thời gian học tập và nghỉ ngơi trở nên mờ nhạt. Không ít học sinh vẫn dành thời gian buổi tối để trao đổi bài vở với bạn bè, cập nhật thông tin từ lớp học hoặc tìm kiếm thêm tài liệu trên internet.

Tâm trí liên tục hướng về chuyện học tập có thể khiến các em khó thư giãn hoàn toàn sau một ngày dài. Ngoài ra, sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Ánh sáng xanh từ màn hình có khả năng làm chậm quá trình tiết melatonin - hormone giúp cơ thể cảm thấy buồn ngủ. Khi ngủ không đủ giấc, học sinh có thể cảm thấy mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và khó kiểm soát cảm xúc hơn vào ngày hôm sau.

3. FOMO và nỗi sợ bị bỏ lại phía sau

FOMO (Fear of Missing Out) hay nỗi sợ bị bỏ lỡ, là một hiện tượng ngày càng được nhắc đến nhiều trong thời đại số. Đối với học sinh, cảm giác này có thể xuất hiện khi các em lo lắng rằng mình đang bỏ lỡ một xu hướng mới, một cuộc trò chuyện của bạn bè hoặc một cơ hội nào đó.

Điều này khiến nhiều học sinh hình thành thói quen liên tục kiểm tra điện thoại, mạng xã hội hoặc các ứng dụng nhắn tin. Việc luôn chờ đợi thông báo mới có thể làm giảm khả năng tập trung và khiến tâm trí khó có được những khoảng thời gian nghỉ ngơi thực sự.

Trong một số trường hợp, FOMO còn khiến trẻ cảm thấy áp lực khi chứng kiến bạn bè tham gia nhiều hoạt động, đạt được những thành tích nổi bật hoặc có cuộc sống dường như thú vị hơn. Theo thời gian, cảm giác bị bỏ lại phía sau có thể làm gia tăng mức độ lo âu và ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần.

Công nghệ không phải là nguyên nhân duy nhất khiến học sinh căng thẳng hơn, nhưng nó đã tạo ra một môi trường mà ở đó, việc so sánh, kết nối liên tục và tiếp nhận thông tin diễn ra gần như không ngừng nghỉ. Hiểu được những áp lực mới trong thời đại số là bước đầu tiên để gia đình, nhà trường và xã hội có thể đồng hành cùng học sinh trong việc bảo vệ sức khỏe tâm thần.