Vì sao nên rút củ sạc điện thoại khỏi ổ điện khi không dùng: 4 rủi ro kỹ thuật cần lưu ý

Cắm củ sạc liên tục trong ổ cắm điện ngay cả khi không kết nối với điện thoại là thói quen phổ biến của nhiều người dùng. Dù các thiết bị di động ngày nay tích hợp nhiều mạch bảo vệ kiểm soát dòng sạc, việc duy trì trạng thái cấp nguồn 24/7 cho bộ đổi nguồn (adapter) vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn kỹ thuật và làm suy giảm tuổi thọ linh kiện.

1. Tiêu hao điện năng ở chế độ chờ

Khi củ sạc vẫn cắm vào nguồn điện mà không gắn tải tiêu thụ, mạch biến áp và IC điều khiển bên trong vẫn duy trì hoạt động ở mức tải tối thiểu. Hiện tượng này tạo ra dòng tiêu thụ tĩnh, thường được gọi là dòng điện ma (vampire energy).

Theo ông Daniel Mock, Phó chủ tịch vận hành tại Mister Sparky, các thiết bị điện tử khi ở trạng thái chờ đều liên tục tiêu thụ một lượng điện năng nhất định. Dữ liệu từ Văn phòng Bảo vệ người tiêu dùng Ohio (Mỹ) do bà Bidisha Nagaraj (đại diện thương hiệu Schneider Electric) trích dẫn cho thấy, điện năng tiêu thụ từ các thiết bị ở chế độ chờ có thể chiếm tới 20% tổng hóa đơn điện gia đình.

Dù một củ sạc 5 W tiêu tốn trung bình khoảng 26 cent (tương đương gần 7.000 đồng) mỗi năm, con số này sẽ nhân lên đáng kể khi hộ gia đình sử dụng đồng thời nhiều bộ sạc nhanh công suất lớn.

Các chuyên gia điện khuyên người dùng rút sạc khi không sử dụng

2. Nguy cơ phát nhiệt, chập cháy và đoản mạch

Theo ông Evan Jones từ Tổ chức An toàn Điện Quốc tế (ESFI), các bộ sạc xuống cấp, linh kiện lão hóa hoặc thiết bị trôi nổi không rõ nguồn gốc là mối đe dọa cháy nổ hàng đầu. Những sản phẩm kém chất lượng thường sử dụng dây dẫn tiết diện mỏng, vật liệu cách điện kém và thiếu cơ chế ngắt nhiệt tự động khi quá nhiệt.

Chuyên gia Sergey Nikoli, Chủ tịch đơn vị kỹ thuật Product Air Heating & Cooling, lưu ý rằng phần vỏ nhựa bị nứt, dây cáp sờn hoặc chân cắm lỏng lẻo dễ phát sinh tia lửa điện dẫn tới đoản mạch. Việc cắm sạc liên tục mà không có sự giám sát làm tăng xác suất phát sinh sự cố nhiệt mà người dùng không kịp thời xử lý.

3. Rủi ro điện giật do suy giảm lớp cách điện

Khi củ sạc và dây cáp bị lão hóa do chịu tải nhiệt liên tục, lớp vỏ polymer cách điện có thể giòn, nứt vỡ hoặc bong tróc. Người dùng khi vô tình chạm vào các vị trí hở mạch hoặc chân phích cắm bị lỏng có thể tiếp xúc trực tiếp với điện áp nguồn, gây nguy hiểm đến tính mạng.

4. Giảm tuổi thọ linh kiện và thiếu khả năng chống xung sét

Phần lớn các bộ sạc thông thường chỉ có chức năng hạ áp và nắn dòng AC sang DC để cấp cho thiết bị, hoàn toàn không được trang bị mạch chống sét lan truyền hoặc triệt tiêu đột biến điện áp (surge protection). Do đó, những đợt tăng áp đột ngột trên lưới điện có thể đánh thủng mạch điện tử bên trong.

Ông Donovan Wallace, Phó chủ tịch thiết kế điện tử tại Design 1st, phân tích rằng việc duy trì kết nối liên tục với nguồn điện khiến các linh kiện thụ động như tụ điện phân bên trong củ sạc luôn trong trạng thái tích điện và chịu nhiệt, từ đó đẩy nhanh tốc độ lão hóa và giảm đáng kể vòng đời vận hành của sản phẩm.

Nguyên tắc sử dụng thiết bị sạc an toàn

Rút hẳn củ sạc khỏi ổ điện sau khi sạc đầy hoặc khi không sử dụng.
Không sạc điện thoại dưới gối, đệm hoặc những vị trí bí khí làm cản trở quá trình tản nhiệt.
Tránh sạc thiết bị qua đêm mà không có người theo dõi.
Sử dụng củ sạc, cáp sạc và sạc dự phòng chính hãng đã qua kiểm định tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật; thay mới ngay khi phát hiện nứt vỡ hoặc dây cáp bị gãy gập.