Vì sao ngân hàng ồ ạt muốn tham gia trung tâm tài chính quốc tế?

Việc hình thành các Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại TP.HCM và Đà Nẵng đang chuyển mình mạnh mẽ từ định hướng chính sách sang giai đoạn thực thi cụ thể.

"Cuộc đua" thiết lập hiện diện tại IFC

Tại kỳ Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026, câu chuyện gia nhập IFC đã trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý.

Vietcombank dự kiến xin ý kiến cổ đông về chủ trương thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn trong nước hoạt động tại IFC. Đây không chỉ đơn thuần là việc mở thêm chi nhánh, mà là chiến lược thành lập một ngân hàng con nhằm tận dụng cơ chế chính sách linh hoạt, từng bước tham gia vào các nghiệp vụ phức tạp như tài chính xuyên biên giới, ngân hàng đầu tư và dịch vụ tài sản số.

Khách hàng giao dịch tại một chi nhánh của Vietcombank.

Tương tự, VietinBank cũng xác nhận đang nghiên cứu phương án thành lập ngân hàng con hoặc pháp nhân phù hợp để triển khai hoạt động tại IFC. Nhà băng này đang bám sát tiến độ xây dựng khung pháp lý và chờ phê duyệt từ Ngân hàng Nhà nước. Đáng chú ý, VietinBank định hướng hợp tác chặt chẽ với hệ sinh thái fintech của đối tác chiến lược MUFG (Nhật Bản) để thí điểm các mảng thanh toán, cho vay và bảo hiểm trong giai đoạn 2026–2027.

Ở khối ngân hàng tư nhân, Nam A Bank đã nhanh chóng thông qua kế hoạch thành lập ngân hàng thành viên 100% vốn trong nước tại IFC vào ngày 20/3/2026. Mục tiêu của ngân hàng là đa dạng hóa hệ sinh thái, cung cấp dịch vụ xuyên biên giới và tối ưu hóa hiệu quả nhờ các ưu đãi về thuế và khung pháp lý đặc thù.

Không dừng lại ở đó, Nam A Bank còn tham vọng mở rộng sang các lĩnh vực giàu tiềm năng như chứng khoán, bảo hiểm, cho thuê tài chính và quản lý quỹ thông qua việc mua lại hoặc thành lập mới các công ty liên kết.

Sự hào hứng của các ngân hàng không chỉ đến từ việc mở rộng quy mô, mà còn từ những cơ hội mang tính đột phá mà mô hình IFC đem lại.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành IFC TP.HCM (VIFC-HCMC), nhận định IFC được thiết kế như một không gian tài chính mở, cho phép thử nghiệm các sản phẩm mới trong cơ chế sandbox – điều vốn còn nhiều hạn chế ở thị trường nội địa.

Tại đây, các ngân hàng có thể triển khai mạnh mẽ mảng ngân hàng đầu tư, bảo lãnh phát hành trái phiếu quốc tế, tư vấn M&A xuyên biên giới hay quản lý tài sản cho nhà đầu tư toàn cầu. Đặc biệt, IFC tạo điều kiện cho các công cụ phái sinh lãi suất, tỉ giá và hàng hóa phát triển, giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro hiệu quả hơn trong bối cảnh hội nhập.

Một điểm cốt lõi trong mô hình IFC là sự bình đẳng. Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, IFC sẽ đối xử công bằng với tất cả thành viên, không phân biệt quy mô hay nguồn vốn. Trên một "mặt bằng chung" về luật chơi và tiêu chuẩn quốc tế, năng lực cung cấp dịch vụ và khả năng đổi mới sáng tạo sẽ là yếu tố quyết định thay vì thị phần sẵn có. Điều này mở ra cơ hội lớn cho cả các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ nếu họ có bộ máy gọn nhẹ, khả năng thích ứng nhanh và chiến lược chuyên biệt.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính – Ngân hàng (Đại học Nguyễn Trãi), nhấn mạnh rằng khi tham gia IFC, lợi thế cạnh tranh của ngân hàng sẽ chuyển dịch từ quy mô sang uy tín, năng lực quản trị rủi ro và sự minh bạch theo chuẩn mực quốc tế.

Áp lực chuyển mình và bệ phóng cho tương lai

Tham gia IFC mang lại cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế dồi dào với chi phí cạnh tranh, nhưng cũng đặt ra những áp lực lớn về mặt nâng cấp hệ thống cho các ngân hàng.

Ông Bùi Hải Dương, Giám đốc Khối Kinh doanh tiền tệ Nam A Bank, cho rằng thông qua IFC, dòng vốn sẽ được luân chuyển tự do hơn, phục vụ cho các dự án hạ tầng, năng lượng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi các nhà băng phải thực hiện cuộc cách mạng về công nghệ (như blockchain, tiền số) và chất lượng nhân sự.

Từ góc độ quản lý, ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2, nhìn nhận vai trò tiên phong của các ngân hàng như Vietcombank là động lực kiến tạo để phát triển IFC mang bản sắc Việt Nam. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn tại Nghị định 329/2025/NĐ-CP để thành lập ngân hàng con tại IFC không phải là rào cản quá khó khăn nếu các đơn vị đã có nền tảng quản trị tốt. Ngược lại, đây là môi trường lý tưởng để các ngân hàng thương mại nhà nước thực hiện vai trò dẫn dắt trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Sự hiện diện của hàng loạt tên tuổi lớn như MB, TPBank, SHB, HDBank (thông qua tập đoàn Sovico) và cả các định chế nước ngoài như UOB tại các IFC Đà Nẵng và TP.HCM cho thấy một hệ sinh thái tài chính đang dần hình thành rõ nét. Việc bắt buộc thành lập ngân hàng con hoạt động độc lập tại IFC, dù từng bị coi là "rào cản" về thủ tục, nay lại được xem là bước đi cần thiết để tách bạch rủi ro và vận hành theo các chuẩn mực kế toán, quản trị quốc tế.

Theo các chuyên gia, IFC không phải là "con đường ngắn nhất" để tăng trưởng lợi nhuận tức thì, mà là "con đường bền vững" để các ngân hàng Việt đi xa hơn trên bản đồ tài chính quốc tế. Sự dịch chuyển từ mô hình dựa vào tín dụng sang cấu trúc cân bằng giữa dịch vụ và đầu tư sẽ là chìa khóa để hệ thống ngân hàng thích ứng với môi trường IFC.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng cứng và hệ thống thể chế đồng bộ, các ngân hàng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để không chỉ là người tham gia, mà còn là thực thể kết nối dòng vốn toàn cầu vào nền kinh tế trong nước. IFC thực sự sẽ là bệ phóng nâng tầm vai trò của Việt Nam trong cấu trúc giao dịch tài chính toàn cầu của tương lai.

Huyền Anh