Vì sao siêu tàu sân bay mới nhất của Mỹ lại phải dùng radar từ thập niên 1970?
Siêu tàu sân bay USS John F. Kennedy được lắp radar Mk 95 có thiết kế từ thập niên 1970 để dẫn đường tên lửa phòng không, trong bối cảnh hệ thống radar tối tân hơn bị đánh giá thiếu độ tin cậy.
Hình ảnh siêu tàu sân bay USS John F. Kennedy rời cảng ở bang Virginia cho thấy chiến hạm được trang bị radar điều khiển hỏa lực Mk 95, hệ thống được Mỹ phát triển từ thập niên 1970. Radar này có nhiệm vụ dẫn đường cho tên lửa phòng không tầm trung RIM-162 ESSM.
USS John F. Kennedy là tàu thứ hai thuộc lớp siêu tàu sân bay Gerald R. Ford. Chiến hạm được khởi đóng năm 2015, hạ thủy năm 2019 và dự kiến được bàn giao cho Hải quân Mỹ vào năm 2027.
Trong khi đó, radar Mk 95 từng được sử dụng trên các tàu sân bay Mỹ từ thời Chiến tranh Lạnh, trong đó có lớp Nimitz.
Mk 95 ban đầu được thiết kế để hỗ trợ tên lửa phòng không RIM-7 Sea Sparrow. Dòng tên lửa này sử dụng đầu dò radar bán chủ động, buộc phương tiện phóng phải chiếu xạ mục tiêu để dẫn đường cho tên lửa.
Tên lửa phòng không RIM-162 ESSM là phiên bản phát triển sâu từ RIM-7. Biến thể Block 1 vẫn sử dụng đầu dò bán chủ động, trong khi Block 2 có thể sử dụng cả đầu dò chủ động và bán chủ động.
Trên các tàu sân bay lớp Ford, Mk 95 vẫn được duy trì để hỗ trợ tên lửa RIM-162 Block 1, do Hải quân Mỹ còn lượng dự trữ đáng kể.
Radar này cũng có thể cung cấp phương án dẫn bắn bổ sung cho tên lửa Block 2.
Vai trò trên ban đầu được dự kiến giao cho Radar Băng tần Kép DBR, hệ thống cảm biến chủ chốt của lớp Ford.
DBR gồm radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/SPY-3 băng X và radar mảng pha AN/SPY-4 băng S. AN/SPY-3 có nhiệm vụ theo dõi mục tiêu với độ chính xác cao, trong khi AN/SPY-4 đảm nhiệm tìm kiếm và theo dõi trên phạm vi rộng.
DBR còn được thiết kế để đảm nhiệm kiểm soát không lưu, qua đó giảm số lượng radar cần lắp đặt và thu nhỏ tháp chỉ huy.
Tuy nhiên, hệ thống bị đánh giá quá phức tạp và thiếu độ tin cậy.
Đại tá về hưu Tal Manvel, cựu Giám đốc Chương trình Tàu sân bay Tương lai của Hải quân Mỹ, từng thừa nhận quyết định giảm số lượng radar đã khiến chương trình phát sinh ít nhất 1 tỷ USD chi phí vượt dự toán.
Hải quân Mỹ sau đó quyết định thay thế DBR chủ yếu bằng radar AN/SPY-6(V)3 với 3 mảng ăng-ten.
Các tàu sân bay lớp Ford còn được trang bị radar cảnh giới AN/SPQ-9B và Hệ thống Chiếu xạ Theo dõi Mk 9 tích hợp radar Mk 95.
Ngày 15/8, tập đoàn HII thông báo nhà máy Newport News đã hoàn tất thử nghiệm trên biển với USS John F. Kennedy.
Chiến hạm hiện tiếp tục trải qua các đợt nghiệm thu trước khi được biên chế.
