Vì sao smartphone ngày càng xịn nhưng nhanh xuống cấp?

Nhìn bên ngoài, smartphone hiện đại dường như ngày càng được chế tạo chắc chắn hơn với khung kim loại, kính cường lực và khả năng chống nước. Tuy nhiên, sau khoảng 2-3 năm, nhiều thiết bị bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu xuống cấp như pin nhanh hết, hiệu năng giảm hoặc không còn tương thích tốt với phần mềm mới. Vòng đời smartphone vì thế không chỉ phụ thuộc vào độ bền vật lý của thiết bị.

Pin là một trong những điểm yếu dễ nhận thấy nhất. Pin lithium-ion suy giảm dung lượng theo thời gian và số chu kỳ sạc. Khi khả năng lưu trữ năng lượng giảm, thời gian sử dụng mỗi ngày cũng ngắn hơn, trong khi thiết bị có thể xuất hiện hiện tượng tụt pin nhanh hoặc tắt nguồn khi tải nặng. Việc thay pin có thể giúp kéo dài vòng đời smartphone, nhưng thiết kế ngày càng mỏng và kín để tăng khả năng chống nước khiến quá trình sửa chữa trở nên phức tạp hơn.

Pin lithium-ion suy giảm theo thời gian là một trong những nguyên nhân khiến trải nghiệm smartphone thay đổi sau vài năm sử dụng.

Không chỉ phần cứng, phần mềm cũng có thể khiến điện thoại cũ trở nên “già” nhanh hơn. Hệ điều hành liên tục bổ sung tính năng mới, trong khi các ứng dụng ngày càng yêu cầu nhiều tài nguyên xử lý. Một mẫu máy từng hoạt động mượt mà khi mới ra mắt có thể bắt đầu gặp hiện tượng chậm, nóng hoặc tiêu hao pin nhiều hơn sau nhiều lần cập nhật. Khi thời gian hỗ trợ hệ điều hành và bản vá bảo mật kết thúc, người dùng còn có thể gặp hạn chế khi cài đặt hoặc sử dụng một số ứng dụng mới.

Tuy nhiên, chiếc điện thoại không phải lúc nào cũng bị thay thế vì đã hỏng. Tâm lý muốn sở hữu công nghệ mới cũng đóng vai trò đáng kể. Những chiến dịch quảng bá liên tục nhấn mạnh camera tốt hơn, chip mạnh hơn, thiết kế mới hay các tính năng AI có thể khiến một thiết bị vẫn đáp ứng tốt nhu cầu hàng ngày trở nên kém hấp dẫn trong mắt chủ nhân. Khi đó, “lỗi thời” đôi khi xuất phát từ cảm nhận của người dùng nhiều hơn từ tình trạng thực tế của máy.

Thiết kế nguyên khối giúp smartphone mỏng và chống nước tốt hơn nhưng cũng có thể khiến việc sửa chữa, thay thế linh kiện khó khăn.

Dù vậy, xu hướng ngành smartphone đang có những thay đổi đáng chú ý. Một số hãng đã kéo dài thời gian cập nhật phần mềm lên nhiều năm và tăng khả năng cung cấp linh kiện thay thế. Về phía người dùng, bảo vệ máy khỏi nhiệt độ cao, hạn chế thói quen sử dụng pin ở trạng thái quá thấp hoặc quá cao trong thời gian dài và thay pin khi cần thiết có thể giúp thiết bị tiếp tục phục vụ lâu hơn. Khi tuổi thọ smartphone được nhìn nhận dựa trên khả năng sử dụng thực tế thay vì chu kỳ ra mắt sản phẩm, việc nâng cấp điện thoại cũng có thể trở thành lựa chọn chủ động hơn.