[Video] Cụ Huỳnh Thúc Kháng - một đời vì nước, vì dân

Cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh ngày 1 tháng 10 năm 1876 tại làng Thạnh Bình, xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam.

Sinh thời Huỳnh Thúc Kháng là người thông minh, học giỏi, 8 tuổi bắt đầu theo Nho học, 13 tuổi đã văn hay chữ tốt. Năm 24 tuổi, Huỳnh Thúc Kháng đậu giải nguyên. Tại văn bia tiến sỹ số 27 ở Văn Miếu Huế niên hiệu Thành Thái thứ 16 năm 1904 đã đề danh Huỳnh Thúc Kháng đỗ đệ tam giáp đồng tiến sĩ cùng với Trần Quí Cáp, lúc này ông 28 tuổi. Sau Phạm Phú Thứ, ông là vị song nguyên thứ hai của xứ Quảng đỗ thi hương và thi đình.

Đỗ đạt nhưng Huỳnh Thúc Kháng không ra làm quan, ông cùng với Phan Châu Trinh và Trần Quý Cáp khởi xướng phong trào Duy Tân với tư tưởng canh tân đất nước “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh” phong trào dân chủ trở thành cao trào chống thuế bùng phát ở Quảng Nam năm 1908, sau đó lan rộng ra các tỉnh thành trong cả nước và bị thực dân Pháp đàn áp dã man, ông và Phan Châu Trinh bị lưu đầy ở Côn Đảo suốt 13 năm, trong khi đó Trần Quý Cáp bị xử chém.

Ra tù, ông chọn con đường đấu tranh nghị trường khi tham gia tranh cử và đắc cử làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Suốt 3 năm, đấu tranh quyết liệt trên nghị trường đòi quyền lợi cho dân chúng và lên án chế độ thuộc địa. Ông nhận rõ Dân biểu chỉ là giả hiệu, vì thế, ông từ chức và sáng lập tờ báo Tiếng Dân năm 1927, hoạt động với tôn chỉ “Nếu không có quyền nói tất cả những điều mình muốn nói thì ít ra cũng giữ cái quyền không nói những điều người ta ép buộc nói” để đòi dân sinh, dân chủ, phục vụ quảng đại quần chúng, nhất là người lao động bị áp bức, bóc lột. Tờ báo bị đình bản năm 1943.