Việc làm trong kỷ nguyên số, cơ hội thuộc về người biết thích ứng

Theo Nhà giáo ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, người lao động không nên lo AI lấy mất việc làm, mà cần trang bị kiến thức, kỹ năng để làm chủ công nghệ và thích ứng với sự thay đổi.

AI mở ra nhiều nghề mới

Chưa bao giờ công nghệ lại tác động mạnh mẽ đến việc làm như hiện nay. AI đang dần tham gia vào nhiều lĩnh vực từ sản xuất, tài chính, y tế đến giáo dục, hành chính công...

Chưa bao giờ công nghệ lại tác động mạnh mẽ đến việc làm như hiện nay. Ảnh: Kim Tiến

Nhà giáo ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh cho rằng, Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng đang đứng trước vận hội lịch sử để phát triển và bứt phá. Trong bối cảnh đó, yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Giáo dục và đào tạo cần hướng tới hình thành một thế hệ người Việt Nam có lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, bản lĩnh, trí tuệ, trình độ chuyên môn và sức khỏe để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đối với người trẻ đang lựa chọn nghề nghiệp, ông cho rằng, các em có thể chọn ngành theo năng lực, sở trường hoặc theo xu hướng của thị trường lao động. Tuy nhiên, dù lựa chọn theo cách nào thì điều quan trọng nhất vẫn là xây dựng nền tảng chuyên môn vững chắc.

"Cho dù là ngành nghề nào, ở thời kỳ nào hay theo xu hướng nào thì người học cũng cần có trình độ chuyên môn tốt, yêu ngành, yêu nghề và có trách nhiệm với công việc. Khi có trách nhiệm, mỗi người sẽ không ngừng học tập để nâng cao năng lực chuyên môn của mình", ông nói,

Bên cạnh chuyên môn, ngoại ngữ và khả năng ứng dụng AI là hai yếu tố được Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh đặc biệt nhấn mạnh. Giỏi ngoại ngữ giúp người lao động có cơ hội làm việc trong các doanh nghiệp Việt Nam cũng như doanh nghiệp quốc tế; còn biết sử dụng AI như một công cụ sẽ giúp thích ứng với sự thay đổi không ngừng của khoa học, công nghệ và nâng cao hiệu quả công việc.

"Nếu làm được như vậy thì các em sẽ không lo AI hay robot lấy đi công việc của mình mà sẽ là những người làm chủ bản thân, làm chủ tương lai", ông chia sẻ.

Lý giải vì sao người lao động không nên quá lo ngại trước sự phát triển của AI, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh cho rằng mỗi bước tiến của công nghệ đều kéo theo sự ra đời của những lĩnh vực việc làm mới. Hiện nay, cùng với sự phát triển của AI sẽ hình thành các trung tâm dữ liệu, từ đó phát sinh nhu cầu về đội ngũ chuyên gia phân tích dữ liệu. Quá trình xây dựng và vận hành các trung tâm dữ liệu cũng cần nhiều lao động kỹ thuật lành nghề trong các lĩnh vực điện, nước và xây dựng.

Khi robot được ứng dụng rộng rãi hơn, nhu cầu về đội ngũ bảo hành, bảo trì robot cũng sẽ tăng lên. Tương tự, sự phát triển của ngành bán dẫn để sản xuất chip phục vụ AI sẽ cần thêm các kỹ sư cơ khí, tự động hóa, điều khiển quá trình, hóa học, vật lý...

"Ngành nghề mới ra đời thì sẽ có một số ngành nghề giảm hoặc mất đi, nhưng đồng thời cũng hình thành những ngành nghề mới. Nếu người trẻ có khả năng thích ứng với sự thay đổi của khoa học, công nghệ thì hoàn toàn có thể tự tin về cơ hội việc làm của mình", ông Khánh nhấn mạnh.

Đào tạo để thích ứng với tương lai

Để chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn phát triển mới, theo Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh, Hà Nội đang có nhiều cơ chế, chính sách ưu tiên cho giáo dục và đào tạo. Ông cho biết, từ các nghị quyết của Đảng, Nhà nước và những cơ chế đặc thù của Hà Nội khi triển khai Luật Thủ đô, thành phố đã ban hành nhiều chính sách ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các cơ sở giáo dục, đào tạo trọng điểm.

Đây là tiền đề quan trọng để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời xây dựng các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có uy tín, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô cũng như mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước công nghiệp hiện đại.

Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cũng đang đổi mới mạnh mẽ chương trình đào tạo theo hướng gắn với nhu cầu của doanh nghiệp. Ảnh: HHT

Là đơn vị đào tạo nhân lực kỹ thuật, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cũng đang đổi mới mạnh mẽ chương trình đào tạo theo hướng gắn với nhu cầu của doanh nghiệp và sự phát triển của AI. Ngoài việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, đổi mới chương trình, giáo trình, đầu tư trang thiết bị và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, nhà trường thường xuyên tổ chức các chương trình về đổi mới sáng tạo để hình thành tư duy khởi nghiệp cho sinh viên ngay từ khi còn học tập.

Sinh viên cũng được tham gia các cuộc thi nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và các cuộc thi kỹ năng nghề được tổ chức thường niên. Đặc biệt, nhà trường còn tổ chức các cuộc thi về AI dành cho cán bộ, giảng viên nhằm thúc đẩy việc ứng dụng công nghệ trong giảng dạy và quản lý.

Mục tiêu đến năm 2030, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội hướng tới trở thành trung tâm quốc gia đào tạo các ngành nghề chất lượng cao, xây dựng mô hình trường học thông minh và đi đầu trong chuyển đổi số của hệ thống giáo dục nghề nghiệp.

Không chỉ đào tạo sinh viên, thời gian qua, nhà trường còn tổ chức nhiều khóa đào tạo về chuyển đổi số và AI thực chiến cho các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Từ các phường, xã của Hà Nội, Trung tâm Phục vụ hành chính công, Sở Nội vụ Hà Nội đến lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh cùng nhiều doanh nghiệp, tập đoàn đều đã tham gia các chương trình đào tạo do nhà trường triển khai.

Theo Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh, số lượng đơn vị đăng ký các khóa đào tạo về AI và chuyển đổi số ngày càng tăng cho thấy nhu cầu ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành đang trở thành xu hướng tất yếu.

Gửi gắm thông điệp tới người trẻ, ông nhấn mạnh rằng trong kỷ nguyên số, điều quan trọng không phải là tìm một ngành nghề "miễn nhiễm" với AI, mà là không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, giỏi ngoại ngữ, biết ứng dụng AI và luôn giữ tinh thần trách nhiệm với công việc. Khi có đủ kiến thức, kỹ năng và khả năng thích ứng, người lao động sẽ luôn có cơ hội phát triển trước những thay đổi của khoa học, công nghệ.