Viêm da dị ứng mùa Xuân: Lưu ý khi tự điều trị, tránh lạm dụng thuốc bôi

Nguyên nhân khiến viêm da dị ứng bùng phát trong mùa Xuân

Viêm da dị ứng thường bùng phát mạnh khi mùa xuân tới là do trong mùa này có độ ẩm không khí rất cao, tạo điều kiện lý tưởng cho các loại nấm mốc sinh sôi trong nhà và ngoài trời. Phấn hoa từ các loài hoa nở rộ theo gió phát tán khắp nơi, dễ dàng bám vào da và gây kích ứng. Ngoài ra, việc quần áo lâu khô do mưa phùn thường bị nhiễm nấm mốc và vi khuẩn, khi mặc vào sẽ cọ xát và gây viêm da.

Độ ẩm cao cũng khiến làn da khó thoát mồ hôi, làm bít tắc lỗ chân lông và tích tụ bụi bẩn. Đối với những người có cơ địa dị ứng, hệ miễn dịch sẽ phản ứng quá mức với các yếu tố này bằng cách giải phóng các chất gây viêm, dẫn đến tình trạng da mẩn đỏ, ngứa ngáy và khô ráp đặc trưng.

Viêm da dị ứng khiến da khô ráp, ngứa...

Cách điều trị và chăm sóc viêm da dị ứng tại nhà

Mục tiêu chính của việc điều trị tại nhà là làm dịu da, giảm ngứa và phục hồi hàng rào bảo vệ da.

- Biện pháp quan trọng nhất là giữ vệ sinh da sạch sẽ: Nên tắm bằng nước ấm vừa phải, không nên dùng nước quá nóng vì sẽ làm mất đi lớp dầu tự nhiên khiến da càng khô và ngứa hơn. Sử dụng các loại sữa tắm dịu nhẹ, không chứa hương liệu và có độ pH cân bằng để tránh kích ứng thêm. Sau khi tắm, hãy dùng khăn mềm thấm nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh vùng da đang bị viêm.

- Dưỡng ẩm là bước không thể thiếu để điều trị viêm da dị ứng: Cần bôi kem dưỡng ẩm ngay sau khi tắm và nhiều lần trong ngày để cung cấp độ ẩm cho da. Nên chọn các loại kem dưỡng chuyên dụng cho da nhạy cảm, không chứa chất bảo quản hay mùi thơm. Khi da đủ độ ẩm, cảm giác ngứa sẽ giảm bớt, hỗ trợ các tổn thương da mau lành.

- Ngoài ra, để giảm ngứa, có thể áp dụng phương pháp chườm lạnh lên vùng da bị tổn thương trong khoảng 10 phút. Việc này giúp làm co mạch máu và giảm phản ứng viêm tại chỗ hiệu quả.

- Dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Cảnh báo nguy cơ lạm dụng thuốc bôi ngoài da

Viêm da dị ứng gây ngứa ngáy và mất thẩm mỹ, khiến nhiều người bệnh rơi vào tâm lý nôn nóng, dẫn đến việc tự ý sử dụng các loại thuốc bôi ngoài da mà không có chỉ định của bác sĩ. Trong đó, các loại thuốc chứa corticoid, kháng sinh và kháng histamin thường bị lạm dụng nhất. Đây là sai lầm nguy hiểm mà nhiều người mắc phải và có thể để lại những hệ lụy khôn lường cho sức khỏe làn da.

- Corticoid: Được ví như con dao hai lưỡi trong điều trị da liễu. Thuốc có tác dụng giảm viêm và cắt cơn ngứa nhanh chóng, làm giảm triệu chứng chỉ sau vài lần bôi thuốc. Tuy nhiên, viêm da dị ứng là bệnh lý mạn tính và các triệu chứng ngứa, da nổi mẩn ngứa thường không dễ hết mà rất dễ bùng phát.

Việc bôi corticoid thường xuyên, đặc biệt ở nồng độ cao hoặc kéo dài sẽ gây ra tình trạng lệ thuộc thuốc, khi ngừng bôi thì tình trạng viêm da sẽ bùng phát dữ dội hơn trước. Nếu tiếp tục bôi corticoid thì da bị bào mòn, teo da, giãn mạch máu và xuất hiện các vết rạn da không thể phục hồi. Nguy hiểm hơn, thuốc có thể thấm qua da vào máu, gây ra các tác dụng phụ toàn thân như hội chứng Cushing, loãng xương hoặc suy tuyến thượng thận, đặc biệt là ở trẻ em vốn có làn da mỏng manh.

- Kháng sinh: Việc lạm dụng thuốc bôi chứa kháng sinh khi chưa có dấu hiệu nhiễm trùng là một sai lầm phổ biến. Kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn, không có khả năng trị dị ứng. Khi lạm dụng, thuốc không làm giảm triệu chứng dị ứng mà còn tiêu diệt hệ vi sinh có lợi trên da, làm mất đi hàng rào bảo vệ tự nhiên. Điều này tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn kháng thuốc phát triển, khiến việc điều trị các đợt nhiễm trùng sau này trở nên vô cùng khó khăn và tốn kém.

- Thuốc kháng histamin: Tương tự, các loại thuốc bôi chứa thành phần kháng histamin dù giúp giảm ngứa nhưng nếu dùng trên diện tích da rộng hoặc vùng da đang bị trầy xước, chảy dịch có thể gây ra tình trạng nhạy cảm ánh sáng hoặc viêm da tiếp xúc do chính thành phần của thuốc. Việc lạm dụng các hoạt chất này khiến làn da mất đi khả năng tự phục hồi, trở nên nhạy cảm và dễ bùng phát dị ứng nặng hơn trước mỗi khi có tác động từ môi trường.

Không nên lạm dụng thuốc có chứa corticoid, kháng histamin, kháng sinh để bôi ngoài da.

Cách dự phòng viêm da dị ứng bùng phát trong tiết Xuân

Phòng bệnh chủ động là cách tốt nhất để chung sống hòa bình với tình trạng viêm da dị ứng này. Theo dó, người bệnh cần chú trọng đến việc cải thiện môi trường sống và thói quen sinh hoạt hằng ngày.

Trong những ngày có độ ẩm cao, hãy sử dụng máy hút ẩm để duy trì độ ẩm trong nhà ở mức lý tưởng khoảng 50%; thường xuyên vệ sinh nhà cửa, giặt giũ chăn ga gối đệm và sấy khô hoàn toàn để tiêu diệt nấm mốc và mạt bụi; hạn chế mở cửa sổ khi trời mưa phùn để ngăn phấn hoa và không khí ẩm tràn vào nhà.

Ưu tiên chọn quần áo làm từ chất liệu tự nhiên như cotton thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt; tránh mặc các loại vải len, sợi tổng hợp dễ gây ngứa và kích ứng da. Khi ra ngoài, hãy đeo khẩu trang và mặc quần áo dài tay để hạn chế tối đa sự tiếp xúc trực tiếp của da với phấn hoa và bụi bẩn.

Chế độ dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng bệnh. Nên uống đủ nước và bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A, vitamin C, vitamin E cùng các axit béo omega-3 từ cá và các loại hạt để nuôi dưỡng làn da. Hạn chế các thực phẩm dễ gây dị ứng như hải sản hoặc các chất kích thích như rượu bia vì chúng có thể kích hoạt cơn ngứa bùng phát.

Dù đa số các trường hợp viêm da dị ứng có thể chăm sóc tại nhà nhưng cần đi khám ngay nếu vùng da viêm có dấu hiệu nhiễm trùng như chảy dịch vàng, sưng tấy, đau nhức hoặc có mủ. Ngoài ra, nếu tình trạng ngứa ngáy quá mức gây mất ngủ thường xuyên hoặc diện tích vùng da bị ảnh hưởng lan rộng nhanh chóng, việc can thiệp y tế chuyên sâu là cần thiết để tránh các biến chứng nguy hiểm như viêm da tiếp xúc bội nhiễm.

BS.Cao Đạt