Việt Nam Ba Lan: Duy trì quan hệ tốt đẹp, mở rộng không gian hợp tác

Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk thăm chính thức Việt Nam từ ngày 24 đến 26/10/2026.

Đây là chuyến thăm Việt Nam sau 16 năm kể từ chuyến thăm đầu tiên của ông Donald Tusk trên cương vị Thủ tướng Ba Lan hồi năm 2010, diễn ra trong bối cảnh quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt Việt Nam-Ba Lan đang phát triển tốt đẹp.

Hai nước đã kỷ niệm dấu mốc 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2025 với nhiều hoạt động ý nghĩa.

Chuyến thăm lần này góp phần thúc đẩy mở rộng hợp tác Việt Nam-Ba Lan trong những lĩnh vực tiềm năng như khoa học-công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn…, phát huy vai trò cầu nối của Việt Nam với ASEAN và của Ba Lan với EU, Trung và Đông Âu.

Quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt phát triển tốt đẹp

Trong 76 năm qua, mối quan hệ Việt Nam-Ba Lan được xây dựng và phát triển trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học, giáo dục-đào tạo...

Nhân dân Việt Nam luôn đánh giá cao sự ủng hộ nhiệt tình, sự giúp đỡ quý báu của Chính phủ và nhân dân Ba Lan trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây cũng như trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay.

Trong giai đoạn những năm từ 1960 đến 1990, Ba Lan đã giúp đào tạo trên 4.000 sinh viên và cán bộ khoa học Việt Nam; trên 3.500 công nhân lành nghề, chủ yếu trong các ngành than, đóng tàu.

Trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại mở cửa hướng về châu Á, Ba Lan rất coi trọng vai trò, vị trí của Việt Nam, khẳng định Việt Nam là đối tác ưu tiên hàng đầu tại khu vực Đông Nam Á.

Lãnh đạo hai nước thường xuyên trao đổi đoàn các cấp nhằm củng cố và thắt chặt tình hữu nghị giữa hai nước. Về phía Việt Nam có các chuyến thăm Ba Lan của Thủ tướng Võ Văn Kiệt (tháng 5/1997); Chủ tịch nước Trần Đức Lương (tháng 10/2003); Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng (tháng 3/2013); Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương thăm làm việc tại Ba Lan (tháng 3/2024); Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm chính thức Ba Lan (16 đến 18/1/2025)…

Về phía Ba Lan có các chuyến thăm Việt Nam của: Tổng thống Aleksander Kwasniewski (tháng 3/1999); Chủ tịch Thượng viện Ba Lan Longin Pastusiak (tháng 9/2003); Thủ tướng Marek Belka (tháng 1/2005); Thủ tướng Donald Tusk thăm chính thức (tháng 9/2010); Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda (tháng 11/2017); Bộ trưởng Ngoại giao Ba Lan Zbigniew Rau (tháng 3/2023); Quốc Vụ khanh Bộ Ngoại giao Ba Lan Władysław Teofil Bartoszewski (tháng 12/2024)…

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tại cuộc gặp gỡ báo chí hai nước sau hội đàm (Warsaw, 16/1/2025). (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Trong chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tới Ba Lan từ ngày 16 đến 18/1/2025, lãnh đạo hai nước đã ra Tuyên bố chung Việt Nam-Ba Lan về nâng tầm quan hệ song phương, trong đó nhấn mạnh hai bên cần thúc đẩy hợp tác chính trị, kinh tế, ngành nghề, địa phương và giao lưu nhân dân sâu rộng, hiệu quả hơn nữa, hướng tới nâng cấp quan hệ Việt Nam-Ba Lan lên tầm chiến lược trong tương lai gần.

Hai bên cũng nhất trí đưa hợp tác kinh tế trở thành trụ cột quan trọng của quan hệ song phương; phấn đấu đưa kim ngạch thương mại hai chiều sớm đạt 5 tỷ USD...

Hợp tác giữa hai cơ quan lập pháp Việt Nam-Ba Lan cũng không ngừng phát triển. Quốc hội Việt Nam khóa XV đã thành lập Nhóm Nghị sỹ Hữu nghị Việt Nam-Ba Lan. Về phía Ba Lan, Nhóm Nghị sỹ Hữu nghị Ba Lan-Việt Nam đã được thành lập tại cả Thượng viện và Hạ viện.

Trên các diễn đàn đa phương, hai nước phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn như Liên hợp quốc, thúc đẩy quan hệ giữa ASEAN với Ba Lan và Liên minh châu Âu (EU); phối hợp tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật tại mỗi nước trong năm 2025, hướng tới kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Ba Lan (4/2/1950-4/2/2025).

Sáng 30/5/2024, tại Hà Nội, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng và Phó Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Ba Lan Anna Krystyna Radwan-Rohrenschef đồng chủ trì Tham vấn chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam-Ba Lan. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Hợp tác kinh tế, thương mại tăng trưởng vượt bậc

Việt Nam, với vị trí chiến lược tại Đông Nam Á và là trung tâm sản xuất toàn cầu, là cầu nối để doanh nghiệp Ba Lan tiếp cận thị trường ASEAN với hơn 650 triệu dân.

Ngược lại, Ba Lan là cửa ngõ để hàng hóa Việt Nam thâm nhập vào thị trường EU rộng lớn, với gần 500 triệu người tiêu dùng và sức mua cao.

Theo các chuyên gia, những năm qua, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Ba Lan không ngừng phát triển song hành với thành tựu trong phát triển kinh tế mỗi nước. Đặc biệt, xuất khẩu của Việt Nam sang Ba Lan tăng mạnh trong những năm gần đây.

Ba Lan hiện tại đang là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực Trung và Đông Âu, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Ba Lan tại Đông Nam Á và được coi là một trong đối tác ưu tiên ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong chính sách tăng cường và mở rộng quan hệ với các nước châu Á.

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam và EU (EVFTA) đang và sẽ tiếp tục góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng thương mại giữa Việt Nam với thị trường EU nói chung và với thị trường Ba Lan nói riêng.

Công ty Cổ phần Đồng Phát (Hà Nội) chuyên sản xuất các loại sợi 100% cotton xuất khẩu sang nhiều thị trường, trong đó có Ba Lan. (Ảnh: Danh Lam/TTXVN)

Quan hệ thương mại, đầu tư Việt Nam-Ba Lan đã phát triển nhanh chóng và hiệu quả, theo xu hướng gia tăng thương mại hai chiều của Việt Nam-EU kể từ khi hiệp định EVFTA có hiệu lực. Ba Lan cũng đã phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam-EU (EVIPA) vào tháng 11/2025.

Năm 2019-2022, mặc dù ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 nhưng xuất khẩu của Việt Nam sang Ba Lan vẫn tăng trưởng. Năm 2023, Ba Lan là một trong số ít nước thuộc EU có sự tăng trưởng kim ngạch thương mại với Việt Nam.

Cụ thể, năm 2023, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Ba Lan tăng 5,9% so với năm 2022 đạt trên 2,8 tỷ USD; trong đó, xuất khẩu đạt 2,4 tỷ USD tăng 7%, nhập khẩu đạt 373 triệu USD giảm 0,4%.

Tính hết tháng 11 năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt trên 3,151 tỷ USD. Năm 2025 đạt 3,94 tỷ USD; 6 tháng đầu năm 2026 đạt gần 2,3 tỷ USD (tăng 19% so với cùng kỳ năm 2025).

Về đầu tư, Ba Lan hiện có 34 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký gần 500 triệu USD, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ sinh học, dược phẩm, dịch vụ, năng lượng…

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang thị trường Ba Lan bao gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy móc thiết bị dụng cụ phụ tùng; điện thoại các loại và linh kiện; máy ảnh, máy quay phim và linh kiện; chất dẻo nguyên liệu, hàng dệt may, giày dép các loại, sắt thép và sản phẩm từ sắt thép; sản phẩm từ chất dẻo; càphê; thủy sản, gạo....

Ngược lại, các mặt hàng Việt Nam nhập khẩu chủ yếu từ Ba Lan gồm: máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác; dược phẩm; sữa và sản phẩm từ sữa; kim loại thường khác; chế phẩm thực phẩm khác; thủy sản; chất thơm, mỹ phẩm và chế phẩm vệ sinh.

Tập đoàn Dược phẩm Adamed (Ba Lan) lại có mặt tại thị trường Việt Nam từ khá lâu, với sản phẩm thuốc Biseptol vốn rất quen thuộc với nhiều người Việt Nam. (Ảnh: TTXVN phát)

Tại Tham vấn chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam-Ba Lan do Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng và Phó Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Ba Lan Anna Krystyna Radwan-Röhrenschef đồng chủ trì tại Hà Nội (ngày 30/5/2024), hai bên nhất trí tích cực thực hiện cơ chế họp tham vấn hợp tác kinh tế song phương giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Phát triển và Công nghệ Ba Lan; xem xét việc thành lập Ủy ban liên Chính phủ giữa hai nước về hợp tác kinh tế; tiếp tục triển khai hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA); tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa của nhau có mặt nhiều hơn trên thị trường mỗi bên.

Về hợp tác phát triển, năm 2005, Ba Lan đã cam kết dành cho Việt Nam một khoản tín dụng hỗn hợp trị giá 280 triệu USD. Trong khuôn khổ cam kết đó, ngày 22/1/2008, Bộ Ngoại giao Ba Lan và Bộ Tài chính Việt Nam đã ký Hiệp định tín dụng Dự án Phòng thí nghiệm trọng điểm - Bể thử mô hình tàu thủy với trị giá vốn vay ODA là 16,47 triệu euro (tương đương khoảng 20 triệu USD).

Nhân chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda tháng 11/2017, hai bên đã ký Hiệp định tài chính trị giá 250 triệu euro.

Đặc biệt, Ba Lan là một trong những nước đầu tiên trong Liên minh châu Âu (EU) hỗ trợ Việt Nam trong giai đoạn dịch COVID-19, đã tặng Việt Nam 1,4 triệu liều vaccine và 8 tấn thiết bị y tế trị giá 4 triệu USD.

Ngoài ra, hợp tác trong các lĩnh vực khác như quốc phòng, an ninh, giáo dục, đào tạo, nông nghiệp, văn hóa, lao động giữa hai nước cũng phát triển tích cực. Kể từ những năm 1960 cho đến đầu những năm 1990, Ba Lan đã đào tạo cho Việt Nam trên 4.000 sinh viên và cán bộ khoa học; trên 3.500 công nhân lành nghề, chủ yếu trong các ngành than, đóng tàu.

Nhân chuyến thăm của Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda (tháng 11/2017), hai bên đã ký Thỏa thuận giáo dục mới, trong đó nhất trí tăng số lượng học bổng lên 20 suất/1 năm; Ba Lan cấp cho Việt Nam 20 suất học bổng đại học và trên đại học; Việt Nam tiếp nhận 20 sinh viên Ba Lan sang thực tập.

Cộng đồng người Việt Nam tại Ba Lan hiện có khoảng 25 nghìn người, có truyền thống đoàn kết, hướng về tổ quốc, có nhiều đóng góp cho sở tại và quan hệ hai nước, được chính quyền Ba Lan đánh giá cao.

Ông Nguyễn Sơn, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Ba Lan cho hay hàng nghìn quán ăn Việt đã trở thành những địa chỉ ẩm thực quen thuộc với người dân thủ đô nước này; trong đó, nhiều nhà hàng nằm trong danh sách được yêu thích nhất.

Hệ thống nhà hàng này cùng các chuỗi bán buôn, bán lẻ thực phẩm Á sẽ góp phần quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu nông sản, thực phẩm từ Việt Nam sang Ba Lan.

Mở rộng dư địa hợp tác trong những lĩnh vực tiềm năng

Với nền tảng hữu nghị truyền thống, sự tin cậy chính trị và những lợi thế kinh tế bổ trợ lẫn nhau, quan hệ Việt Nam-Ba Lan đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển.

Vì vậy, chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk từ ngày 24 đến 26/10/2026 là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam-Ba Lan đang ở giai đoạn hết sức tốt đẹp và có những điều kiện thuận lợi để phát triển lên tầm cao mới sau hơn 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.

Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan Hà Hoàng Hải. (Ảnh TTXVN phát)

Theo Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan Hà Hoàng Hải, chuyến thăm thể hiện sự coi trọng của Chính phủ Ba Lan đối với Việt Nam, một trong những đối tác ưu tiên của Ba Lan tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đối tác quan trọng hàng đầu trong ASEAN.

Chuyến thăm tạo cơ hội thúc đẩy hợp tác kinh tế-thương mại và đầu tư theo hướng thực chất, cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường và tháo gỡ các rào cản đối với hàng hoá hai nước.

Hai bên có thể tận dụng dịp này để mở rộng không gian hợp tác sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như công nghệ số, năng lượng xanh, công nghệ lượng tử và đào tạo nhân lực chất lượng cao, qua đó phát huy thế mạnh bổ trợ, tăng cường kết nối doanh nghiệp và tạo nền tảng cho quan hệ kinh tế, khoa học công nghệ Việt Nam-Ba Lan phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, lĩnh vực như khoa học-công nghệ, giáo dục và đào tạo vẫn tiếp tục là những lĩnh vực hợp tác giàu tiềm năng, có nền tảng truyền thống và đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững ở cả hai nước.

Đây là lĩnh vực được cả hai nước đặc biệt coi trọng, ưu tiên đầu tư và coi là động lực tăng trưởng chính trong chiến lược phát triển hiện nay. Trong khuôn khổ chuyến thăm lần này, hai bên dự kiến ký kết Hiệp định hợp tác giáo dục mới, đồng thời tổ chức Khóa họp lần thứ 3 của Ủy ban hỗn hợp về hợp tác Khoa học-Công nghệ Việt Nam-Ba Lan. Đây là những cơ sở quan trọng để xác định các định hướng, lĩnh vực ưu tiên và biện pháp cụ thể nhằm thúc đẩy hợp tác giáo dục-đào tạo và khoa học-công nghệ giữa hai nước trong thời gian tới, qua đó đưa các tiềm năng hợp tác thành những chương trình, dự án thiết thực và có hiệu quả.

Ngoài ra, trong bối cảnh Ba Lan đẩy mạnh đa dạng hóa đối tác, mở rộng thị trường và tăng cường hiện diện tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, việc Thủ tướng Donald Tusk thăm Việt Nam trong khuôn khổ chuyến thăm Ấn Độ và Việt Nam từ ngày 21 đến 26/10/2026, cùng với việc Ba Lan vừa chính thức gia nhập Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) vào tháng 7/2026 vừa qua sẽ tạo cơ sở để Việt Nam phát huy vai trò là cửa ngõ giúp Ba Lan tăng cường tiếp cận thị trường ASEAN và thúc đẩy hợp tác với các nước trong khu vực.

Đại sứ Cộng hòa Ba Lan tại Việt Nam Joanna Skoczek trả lời phỏng vấn của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam. (Ảnh: Việt Đức/TTXVN)

Còn theo Đại sứ Cộng hòa Ba Lan tại Việt Nam Joanna Skoczek, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam lần này của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, hai bên sẽ tiến hành các cuộc thảo luận quan trọng về hợp tác kinh doanh trong những lĩnh vực như dược phẩm, thiết bị y tế, công nghiệp quốc phòng, công nghệ lưỡng dụng và hợp tác không gian vũ trụ, cùng nhiều lĩnh vực khác.

Đại sứ Joanna Skoczek cho rằng nhu cầu của thị trường và năng lực cung ứng của hai nước có thể bổ trợ cho nhau, tạo điều kiện để Việt Nam và Ba Lan trở thành những đối tác có giá trị trong việc phát triển và cung cấp các sản phẩm có hàm lượng giá trị cao hơn cho thị trường Việt Nam.

Với ý nghĩa đó, chuyến thăm được kỳ vọng tạo động lực mới để hai bên cụ thể hóa các thỏa thuận cấp cao, tiếp tục khẳng định hai nước là đối tác quan trọng hàng đầu của nhau tại khu vực Trung và Đông Âu và Đông Nam Á.

Tại Diễn đàn kết nối kinh doanh Việt Nam-Ba Lan và phát triển xanh (GreenEvo) tại Thành phố Hồ Chí Minh tháng 6/2026, ông Wojciech Kusak, Tham tán Ban chính trị và kinh tế - Đại sứ quán Ba Lan tại Việt Nam cho biết Ba Lan mong muốn chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam với những mục tiêu chuyển đổi nền kinh tế và phát triển những động lực tăng trưởng bền vững mới, bằng cách kết hợp vị trí chiến lược của Việt Nam như một trung tâm ASEAN với thế mạnh của Ba Lan trong giải pháp công nghệ chuyển đổi xanh.

Cũng tại sự kiện này, ông Piotr Harasimowicz, Giám đốc đại diện Văn phòng Ngoại thương của Cơ quan đầu tư và thương mại Ba Lan tại Việt Nam cho biết, mối quan hệ đối tác Ba Lan và Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới, được thúc đẩy bởi sự bền vững, đổi mới và chuyển đổi xanh.

Việt Nam là một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á với các mục tiêu về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng và bảo vệ môi trường.

Là một trong những quốc gia châu Âu đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam (1925-2025), Việt Nam và Ba Lan từ lâu đã duy trì mối quan hệ kinh tế chiến lược, nơi cả hai quốc gia đóng vai trò cửa ngõ quan trọng cho nhau.

76 năm qua, dù thế giới có đổi thay, có khó khăn và phức tạp song những giá trị cốt lõi, những tình cảm mà nhân dân Việt Nam và Ba Lan dành cho nhau không hề thay đổi, ngày càng phát triển sâu sắc, toàn diện, hiệu quả./.