Việt Nam - Ba Lan: Thương mại khởi sắc, đầu tư chờ bứt phá

Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thủ tướng Cộng hòa Ba Lan Donald Tusk sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 24 - 26/10/2026.

Thủ tướng Cộng hòa Ba Lan Donald Tusk. Nguồn: BNG

Ba Lan thuộc top đối tác thương mại quan trọng nhất của Việt Nam tại Trung Đông Âu

Ba Lan là một trong những quốc gia châu Âu sớm thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam (4/2/1950). Mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Ba Lan được xây dựng trên nền tảng lịch sử lâu dài, tin cậy chính trị và hợp tác thực chất.

Ba Lan coi Việt Nam là cửa ngõ kinh tế vào Đông Nam Á, đồng thời là đối tác phù hợp về chính trị trong các vấn đề đa phương, phát triển bền vững và đào tạo nguồn nhân lực. Hợp tác giáo dục, lao động kỹ năng và thương mại được xem là các trụ cột thực chất nhất.

Ba Lan là một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất của Việt Nam tại khu vực Trung Đông Âu. Kim ngạch song phương duy trì tăng đều qua các năm, đặc biệt sau khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực.

Cơ cấu thương mại giữa hai nước mang tính bổ sung rõ nét. Việt Nam xuất khẩu sang Ba Lan chủ yếu là dệt may, giày dép, điện tử, đồ gỗ, nông thủy sản và thực phẩm chế biến. Trong khi Ba Lan xuất khẩu sang Việt Nam máy móc, thiết bị, dược phẩm, hóa chất, sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao và thực phẩm chế biến. Ba Lan đóng vai trò như cửa ngõ phân phối hàng Việt Nam vào thị trường Trung Đông Âu nhờ vị trí logistics thuận lợi và mạng lưới bán lẻ phát triển.

Kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Ba Lan tăng liên tục, năm 2025 đạt 3,94 tỷ USD (tăng 14,8% so với 2024); 7 tháng năm 2026 đạt hơn 2,6 tỷ USD, (tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái). Việt Nam xuất siêu, gấp gần 7 lần kim ngạch nhập khẩu từ Ba Lan.

Các mặt hàng xuất sang Ba Lan năm 2025 chủ yếu gồm: máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; máy ảnh, máy quay phim và linh kiện; phương tiện vận tải và phụ tùng; hàng dệt may, giày dép, sản phẩm từ sắt thép, cà phê, thủy hải sản… Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu gồm máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác, dược phẩm, sữa và các loại sản phẩm từ sữa, mỹ phẩm, chế phẩm vệ sinh; thủy sản…

Cùng với thương mại, hợp tác du lịch giữa hai nước cũng phát triển tích cực. Số lượng khách Ba Lan đi du lịch Việt Nam đã tăng vượt bậc, trong 7 tháng năm 2026 đạt trên 61.000 lượt, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm 2025, đưa Ba Lan trở thành thị trường khách du lịch lớn thứ 3 của Việt Nam trong EU (chỉ sau Đức và Pháp).

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam và Bộ Thể thao và Du lịch Ba Lan dự kiến sẽ ký Bản ghi nhớ về hợp tác du lịch nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk.

Hãng hàng không quốc gia Ba Lan (LOT) đã chính thức công bố nối lại đường bay thẳng Warsaw - Hà Nội, 3 chuyến /tuần, bắt đầu mở bán vé từ ngày 30/7/2026 và chuyến bay khai trương dự kiến ngày 31/3/2027.

Bên cạnh đó, hợp tác giáo dục Việt Nam - Ba Lan có bề dày lịch sử, đặc biệt qua các chương trình đào tạo đại học, sau đại học và trao đổi cán bộ, đóng góp đáng kể cho phát triển nguồn nhân lực của Việt Nam, đặc biệt trong các ngành kỹ thuật, khoa học tự nhiên, y dược.

Nhân chuyến thăm của Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda (11/2017), hai bên đã ký Thỏa thuận hợp tác giáo dục, trong đó nhất trí tăng số lượng trao đổi học bổng lên 20 suất mỗi năm. Hai bên đã nhất trí sẽ ký Thỏa thuận hợp tác giáo dục mới nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam lần này của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, nâng số lượng trao đổi học bổng lên 50 suất mỗi năm.

Đầu tư còn khiêm tốn, dư địa hợp tác vẫn rộng mở

Về đầu tư, quy mô đầu tư trực tiếp của Ba Lan vào Việt Nam hiện còn khiêm tốn so với tiềm năng và so với các nhà đầu tư EU lớn khác.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính, lũy kế đến tháng 9/2026, Ba Lan có 35 dự án FDI đầu tư tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư đạt 412,11 triệu USD, đứng thứ 36 trên tổng số 154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Các dự án chủ yếu tập trung vào chế biến thực phẩm, dược phẩm, logistics và công nghiệp nhẹ.

Trong 9 tháng năm 2026, Ba Lan có 3 dự án đầu tư vào Việt Nam với tổng số vốn đăng ký đạt 3,88 triệu USD, đứng thứ 43/101 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam trong 9 tháng.

Đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam sang Ba Lan cũng ở mức hạn chế, chủ yếu thông qua hoạt động thương mại, phân phối và dịch vụ. Nguyên nhân chính là do khoảng cách địa lý, hiểu biết thị trường còn hạn chế và thiếu các dự án hợp tác quy mô lớn mang tính dẫn dắt.

Tháng 9/2026, FPT đã thành lập Công ty FPT Poland tại thành phố Gdansk và ký Thỏa thuận tiếp nhận bộ phận phát triển phần mềm ô tô của Công ty Nippon Seiki Europe (Nhật Bản). FPT Poland có vốn điều lệ hơn 1 triệu USD, dự kiến tiếp nhận khoảng 50 kỹ sư phát triển phần mềm hệ thống ô tô. FPT Poland định hướng trở thành trung tâm kỹ thuật và cung cấp dịch vụ trọng điểm cho thị trường châu Âu, đặc biệt trong lĩnh vực phần mềm ô tô.

Ba Lan đã hoàn tất phê chuẩn Hiệp định bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA) ngày 27/11/2025. Về triển vọng, EVFTA và EVIPA tiếp tục là động lực quan trọng giúp cải thiện môi trường đầu tư, chuẩn hóa thể chế và tạo niềm tin cho doanh nghiệp hai nước. Các lĩnh vực như chế biến thực phẩm, logistics, năng lượng tái tạo, dược phẩm, công nghiệp hỗ trợ và đào tạo lao động kỹ năng cao được đánh giá có tiềm năng hợp tác lớn giữa Việt Nam và Ba Lan.